Прејди на содржината

Гваш

Од Википедија — слободната енциклопедија
Гвашовите бои се достапни во широк спектар на бои и обично се мешаат со вода за да се постигнат посакуваните работни својства и да се контролира непроѕирноста кога се сушат.

Гваш (француски: gouache), или непроѕирен акварел — вид медиум на основа на вода, при што бојата се состои од природен пигмент, вода, врзивно средство (обично арапска гума или декстрин),[1] а понекогаш и дополнителен инертен материјал. Гвашот е направен да биде непроѕирен. Гвашот има значителна историја, бидејќи се користи најмалку 1200 години. Најдоследно го користат уметници за постери, илустрации, стрипови и други сликарски дела.

Гвашот е сличен на акварелот по тоа што може да се навлажни и исуши до матирана површина, а бојата може да се впие во хартиена подлога. Слична е на акрилната или маслената боја по тоа што обично се користи за непроѕирно сликање и може да образува површински слој. Многу производители на акварелни бои исто така произведуваат гваш, и тие лесно можат да се користат заедно.

Џејкоб Филип Хакерт, Лаго д'Аверно, 1794 година
Винсент ван Гог - Ходник во болницата (1889; црна креда и гваш на розова хартија

Бојата гваш е слична на акварелот, но променета за да биде непроѕирна. Како и кај акварелот, врзивно средство традиционално е арапска гума, но од крајот на 19 век се користи поевтин жолт декстрин. Кога бојата се продава во облик на паста, на пр. во туби, декстринот обично се меша со еднаква количина вода. Често се додава пропилен гликол за да се подобрат адхезивните и хигроскопските својства на бојата и да се подобри флексибилноста на прилично кршливиот слој на боја по сушењето. Гвашот се разликува од акварелот по тоа што честичките се главно поголеми, односот на пигментот и врзивното средство е многу поголем, а дополнителната боја, како што е креда - „телото“ - може да биде дел од бојата. Ова го прави гвашот потежок и понепроѕирен од акварелот и му дава поголеми отсјајни својства.[1]

Гвашот главно се суши до боја различна од неговата боја кога е влажен (посветлите тонови главно се сушат потемно, а потемните тонови тежнеат да се сушат посветло), што може да го отежни спојувањето на боите во повеќе фази на сликање. Неговата брза покривност и целокупната моќ на покривање значат дека гвашот е посоодветен за техники на непосредно сликање отколку акварелот.[2] Сликите во плен-ер, како оние на Вилијам Тарнер, го користат тоа.

Денес, гвашот е широко користен од комерцијални уметници за дела како што се постери, илустрации, стрипови и други сликарски дела. Поголемиот дел од анимацијата од 20 век го користел за создавање непроѕирна боја на целулоза со водени бои што се користат за заднина. Употребата на гваш како „боја за постери“ е пожелна поради неговата брзина, бидејќи слојот на боја се суши целосно размерно брзо.

Употребата на гвашот не е ограничена само на основните техники на непроѕирно сликање со четка и хартија за акварел. Често се нанесува со аерограф. Како и со сите видови бои, гвашот се користел на необични површини, од Брајова хартија[3] до картон. Различни традиционалната употреба е методот што се користи во гваш декупеите (колажи со сечење) создадени од Анри Матис. Неговата серија „Сини голи бои“ е добар пример за техниката. Нова верзија на формулата за боја е акрилниот гваш.

Историја

[уреди | уреди извор]
Будистички ракопис од 12 век, Индија

Во староегипетското сликарство се користел облик на гваш со мед или гума трагакант како врзивно средство. Исто така, се користела и во европските илуминирани ракописи[4], како и во персиските минијатури. Иако често се опишуваат како „акварел“, персиските и могулските минијатури се претежно примери за гваш.[5] Поимот гваш, изведен од италијанскиот збор guazza, се однесува и на слики што го користат овој непроѕирен метод. Guazzo, на италијански за „кал“, првично бил поим што се користел за практиката на нанесување маслени бои врз темпера во почетокот на 16 век[6], што можело да даде мат-ефект. Во 18 век, поимот гваш се користел во Франција за непроѕирни медиуми на основа на вода.

Во 18 век, гваш-боите често се користеле во мешани медиуми за да се додадат фини подробности на пастелните слики. Гваш-боите обично се правеле со мешање на акварели на основа на арапска гума со непроѕирен бел пигмент. Во 19 век, акварелите почнале да се произведуваат индустриски во туби, при што за таа цел во кутиите се додавала туба „кинеско бело“. Гвашот обично се користел во комбинација со акварел, а често и со мастило или молив во сликите од 19 век.

Подоцна во тоа столетие, „декоративната боја“ (како што е позната во САД) била масовно произведувана со користење на многу поевтиното врзивно средство декстрин. Се продавала во конзерви или како прашок што се мешал со вода. Декстринот ги заменил постарите видови бои на основа на лепило. Во 20 век, гваш-боите почнале да се произведуваат специјално во туби за пософистицирани уметнички цели. Првично, како врзивно средство се користела арапска гума, но наскоро поевтините брендови се засновале на декстрин, како и повеќето детски бои.

Акрилен гваш

[уреди | уреди извор]

Размерно нова варијација на формулата на бојата е акрилниот гваш. Неговиот високо концентриран пигмент е сличен на традиционалниот гваш, но се меша со врзивно средство на основа на акрилни бои, за разлика од традиционалниот гваш, кој се меша со арапска гума. Тој е растворлив во вода кога е влажен, но кога е сув, дава мат, непроѕирен и водоотпорна површина. Акрилниот гваш се разликува од акрилната боја по тоа што содржи адитиви кои обезбедуваат мат површина.[7]

  1. ↑ Cohn, Marjorie (1977). Wash and Gouache. Cambridge: Center for Conservation and Technical Studies, Fogg Art Museum. ISBN 0916724069.
  2. ↑ Dehn, Adolf (1955). Water Color, Gouache, and Casein Painting. New York: Studio. OCLC 1192031.
  3. ↑ Vienna Parreno has painted on Braille paper. „Beyond Retinal Titillation: Seeing Red: Blog: Vienna Parreno“. Архивирано од изворникот на 2008-08-01. Посетено на 2008-07-23.
  4. ↑ Vienna Parreno has painted on Braille paper. „Beyond Retinal Titillation: Seeing Red: Blog: Vienna Parreno“. Архивирано од изворникот на 2008-08-01. Посетено на 2008-07-23.
  5. ↑ „The Minassian Collection of Persian, Mughal, and Indian Miniature Paintings“. Посетено на 2020-08-10.
  6. ↑ Mayer, Ralph. The Artist's Handbook of Materials and Techniques, Viking Adult; 5th revised and updated edition, 1991. ISBN 0-670-83701-6
  7. ↑ Vienna Parreno has painted on Braille paper. „Beyond Retinal Titillation: Seeing Red: Blog: Vienna Parreno“. Архивирано од изворникот на 2008-08-01. Посетено на 2008-07-23.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]