Гаструлација

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Гаструата настанува од структурата

Гаструлација е процес со кој од еднослојна структура се образуба двослојна структура, а после тоа и трослојна гаструла. После образовањето на структурата доаѓа до појако движење на клеточните маси со кои, прв пат од почеткот развива, го менува облик ембриона во топчест. Ти движења на клеточните маси доводуваат до образовање на гаструла. Слоевите на гаструлата добиваат име клицини листићи и представуваат основа од која ќе настанат сите органи како ембрионите така и пораснатите единки.

Начини на гаструлацијата[уреди | уреди извор]

Во зависност од врстата морфогенетски движења, односно начин на движење на клеточните маси се разликуваат на повеже начини на гаструлација:

  • инвагинација,
  • инволуција,
  • ингресија,
  • епиболија,
  • деламинација и др.

Инвагинација и делови на гаструлата[уреди | уреди извор]

При инвагинација еден дел од структурата на вегетативната половина се појавува (инвагинира) кај внатрешноста, кај структурата при што од еднослојна, топчеста структура настанува двослојна гаструла во облик на чаша.

Дел од структурата која се превртува кај структурата постанува внатрешен дел од клицини листићи, а делот који на се движи останува како спојувачки (ектодерм). Ектодерм и ендодерм суе примарни клицини на листови. Од нив настанува и трет, секундарен клицин лист – мезодерм. Мезодерм е средишен слој поставен измеѓу ектодермот и ендодермот. Клицини листи го облажуваат дуплиот гаструлен повикан гастроцел. Од гастроцелот во понатамошните развици настанува цревна дупла. Гастроцел комуницира со спојувачката средина преку отворот на структурата. Структурата има облик на прстен и од него во понатамошен развик можат да настанат или усни или анални отвор. Спрема тоа е извршена поделба на животни простомија и деутеростомија.

Литература[уреди | уреди извор]

  • Ќурчиќ, Б: Развивање на животното, Научна книга, Белград, 1990.
  • Поповиќ, С: Ембриологија на еден човек, Детски весник, Белград, 1990.
  • Пантиќ, В.: ембриологија, научен труд, Белград, 1989.
  • Сала. W, G, Morgham, J, P: Училиште енциклопедија за биологија, книга-трговија, Белград
  • Маричек, Магдалена, Ќурчиќ, Б, Радовиќ, I: Специјална зоологија. научна книга, Белград, 1986 година

Надворешни врски[уреди | уреди извор]