Втора седница на АСНОМ
Втората седница на АСНОМ — одржана на 14 август 1944 година, дванаесет дена после Првото заседание на АСНОМ. Втората седница била брзо организирана после Првата на 6 август, во селото Рамно, Кумановско. Седницата се одржала во селската шума Петрова Гора во осум часот. Во седницата Президиумот на АСНОМ бил преуреден и нови поверенци биле одбрани. Делегати за Југословенскиот црвен крст биле одбрани. Претставници за во Централниот комитет на НОЈ, Бари и Москва биле одбрани. Во седницата првите темели на македонскиот правосуден систем биле поставени со одлуката да се основа испитувачка комисија. Средбата траела неколку часа со петнаесет делегати од АСНОМ.
Цел
[уреди | уреди извор]Седницата била свикана под наредба од Методија Андонов Ченто. Средбата повторно била во Рамно, Кумановско но овој пат наместо во селското училиште тие се преместиле во селската шума Петрова Гора. Сѐ вкупно биле поканети 22 претставници од АСНОМ за учество во седницата, но само 15 присуствувале поради работа на теренот.[1][2] Седницата била свикана со следниот реферат:
- Читање на записникот од Првата седница на АСНОМ.
- Организирање работа на поверенствата — одредување на референти.
- Назначување на законодателна комисија и државна комисија за испитување злочините починети од страна на окупаторите и нивните слуги.
- Одредување лице за Црвен крст.
- Друго.
Под точката друго се разгледале следните теми:[3][4]
- Предлог од Емануел Чучков да ги известат македонските граѓани за Првото заседание на АСНОМ и нејзините решенија.[б 1]
- Предлог од Љупчо Арсов да им соопштат на останатото македонско население Киро Глигоров и Богоја Фотев за воведувањет бонови како парично средство.
- Допонителни одлуки за записникот.
- За испраќање претставници во Бари и Москва.
Придонеси
[уреди | уреди извор]Делегати
[уреди | уреди извор]Сѐ вкупно дваесет и два делегати од АСНОМ биле поканети да учествуваат во седницата, но само петнаесет биле присутни. Поканетите претставници биле:[1][2]
| Име | Датум на раѓање | Место на раѓање | Присуство |
|---|---|---|---|
| Методија Андонов Ченто | 17 август, 1902 | Прилеп | 🟩 |
| Панко Брашнаров | 8 август, 1883 | Велес | 🟩 |
| Емануел Чучков | 27 ноември, 1901 | Штип | 🟩 |
| Љупчо Арсов | 9 мај, 1910 | Штип | 🟩 |
| Владо Полежина | 30 мај, 1913 | Кичево | 🟩 |
| Страхил Гигов | 16 септември, 1909 | Велес | 🟩 |
| Цветко Узуновски | 24 декември, 1912 | Царев Двор, Ресенско | 🟩 |
| Епаминонда Поп Андонов | 2 ноември, 1898 | Струмица | 🟩 |
| Богоја Фотев | 14 август, 1900 | Герман, Леринско | 🟩 |
| Петре Пирузе | 5 мај, 1907 | Охрид | 🟩 |
| Кирил Петрушев | 20 март, 1895 | Богданци | 🟩 |
| Ацо Петровски | 1901 | Скопје | 🟩 |
| Лазар Соколов | 18 март, 1914 | Куманово | 🟩 |
| Генадие Лешков | н/п | Дреново, Поречко | 🟩 |
| Лилјана Чаловска | 3 декември, 1920 | Софија | 🟩 |
| Михајло Апостолски | 8 ноември, 1906 | Ново Село, Штипско | 🟥 |
| Венко Марковски | 5 март, 1915 | Скопје | 🟥 |
| Јован Ѓелев | 8 ноември, 1880 | Дреново, Кавадаречко | 🟥 |
| Кемал Аголи | 22 октомври, 1918 | Дебар | 🟥 |
| Вера Ацева | 24 ноември, 1919 | Ореовец, Прилепско | 🟥 |
| Камбер Хасан | н/п | Долни Дисан, Неготинско | 🟥 |
| Младен Георгиев | н/п | Челопек, Кумановско | 🟥 |
Промени
[уреди | уреди извор]Поверенства
[уреди | уреди извор]Следниот поверенички состав бил предложен и усвоен во седницата:[5][6][7]
| Функција | Име | Датум на раѓање | Место на раѓање |
|---|---|---|---|
| Поверенство за внатрешни работи | Петар Манговски | 19 август, 1909 | Велушина, Битолско |
| Поверенство за финансии | Киро Глигоров | 3 мај, 1917 | Штип |
| Поверенство за просвета | Димитар Стојанов | 10 октомври, 1910 | Прилеп |
| Поверенство за информации | Веселинка Малинска | 4 јануари, 1917 | Куманово |
| Поверенство за социјална политика | Благој Хаџи Панзов | 18 декември, 1911 | Велес |
| Поверенство за соопштенија и градежниство | Ацо Георгиев | н/п | н/п |
| Поверенство за народно стопанство и обнова | Славко Поп Антовски | 21 ноември, 1913 | Прилеп |
| Асен Симитчиев[б 2] | 24 ноември, 1916 | Скопје | |
| Поверенство за судство | Нема[б 3] | ||
Законодавна комисија
[уреди | уреди извор]Следните членови биле примени во законодавната комисија на Президиумот на АСНОМ:[8]
| Име | Датум на раѓање | Место на раѓање |
|---|---|---|
| Петре Пирузе | 5 мај, 1907 | Охрид |
| Петар Манговски | 19 август, 1909 | Велушина, Битолско |
| Благој Хаџи Панзов | 18 декември, 1911 | Велес |
| Асен Симитчиев | 24 ноември, 1916 | Скопје |
| Благоја Левков | н/п | Велес |
| Тодор Звездин | н/п | Скопје |
| Владо Полежина | 30 мај, 1913 | Кичево |
Решенија
[уреди | уреди извор]Следните решенија се усвоени во Президиумот на АСНОМ:
- Решение на Президиумот на АСНОМ за именување членови на Законодавната комисија при Президиумот на АСНОМ.[9]
- Решение на Президиумот на АСНОМ за именување референти при поверенствата на Президиумот на АСНОМ.[6]
- Решение на Президиумот на АСНОМ за именување Државна комисија за утврдување претстапите на окупаторите и нивните слуги.[10]
- Решение на Президиумот на АСНОМ за именување делегати во Југословенскиот црвен крст.[11]
- Решение на Президиумот на АСНОМ за испратување членови на АСНОМ при Националниот комитет на ослободувањето на Југославија, при средоземноморската комисија во Бари и за Москва.[12]
Забелешки
[уреди | уреди извор]- ↑ Еден податок ретко спомнат во Македонската историографија е тоа што целовкупното македонско населние откриле за Првото заседание на АСНОМ неколку недели откако се одвивало.
- ↑ Поради непознати причини, двајца повереници биле одбрани.
- ↑ Поверник за правосудство не бил одбран, поради тоа поверенството останало без претставник.
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 Христов 1984, стр. 220.
- 1 2 Христов 1970, стр. 554.
- ↑ Христов 1984, стр. 222-223.
- ↑ Христов 1970, стр. 556.
- ↑ Христов 1984, стр. 221.
- 1 2 Христов 1984, стр. 224.
- ↑ Христов 1970, стр. 555.
- ↑ Христов 1984, стр. 223-224.
- ↑ Христов 1984, стр. 223.
- ↑ Христов 1984, стр. 225.
- ↑ Христов 1984, стр. 226.
- ↑ Христов 1984, стр. 227.
Употребена литература
[уреди | уреди извор]- Христов, Александар (1984). Документи од Првото и Второто заседание на АСНОМ. 1. Скопје: Архив на Македонија.
- Христов, Александар (1970). Зборник на документи за државно-правниот развиток на Социјалистичка Република Македонија (1945-1963). Скопје: Институт за социолошки и политичко-правни истражувања.