Врес
| Врес | |
|---|---|
 | |
| (Erica cinerea) | |
| Научна класификација | |
| Домен: | Eukaryota |
| Царство: | Plantae |
| Оддел: | Spermatophyta |
| Пододдел: | Angiospermae |
| Класа: | Eudicotyledonae |
| Ред: | Ericales |
| Семејство: | Ericaceae |
| Род: | Erica |
Врес (Erica) — род од приближно 857 видови цветни растенија во семејството вресови (Ericaceae).[1] Растенијата од родот Calluna во минатото се сметале за дел од родот врес, но денес се издвоени бидејќи нивните цветни ливчиња се целосно разделени, а лисните лушпи им се исклучително ситни. За полесно да се направат разлики меѓу овие две групи, родот врес често се означува како зимски или пролетен врес, додека родот Calluna се поврзува со летното и есенското цветање.
Европски видови
[уреди | уреди извор]На тлото на Европа, најголемиот дел од овие растенија се развиваат како џуџести грмушки чија висина обично варира меѓу 20 и 80 сантиметри. Како исклучок по својата големина се дрвенестиот врес (Erica arborea) и метлестиот врес (Erica scoparia), кои можат да израснат во висина од дури 6 до 10 метри.[2]
Во Македонија се среќаваат два вида врес:[3]
Африкански видови
[уреди | уреди извор]Најголемата концентрација на африкански вресови, кои бројат над 750 видови, се наоѓа во специфичниот регион Финбос во Јужноафриканската Република, каде што виреат во заедница со растенијата протеа и слична грмушеста вегетација. Карактеристично за најголемиот дел од видовите што потекнуваат од Јужна Африка е тоа што нивните цветови се издолжени и имаат дисковиден облик. На високите планински предели во источниот дел на Африка можат да се сретнат претставници на овој род, како што се дрвенестиот врес (Erica arborea) и Erica rossii, кои за разлика од обичните развиваат висина од неколку метри.[4][5][6]
Опис
[уреди | уреди извор]Најголем дел од претставниците на родот врес (Erica) се развиваат како ниски грмушки со висина која варира меѓу 20 и 150 сантиметри, иако постојат и исклучоци што растат многу повисоко. Сите се зимзелени, со ситни, игличести листови долги 2–15 милиметри. Нивните цветови понекогаш се аксиларни (пазувни), а понекогаш се поставени во класови, и обично се свртени нанадвор или надолу. Семињата се многу мали, а кај некои видови можат да преживеат во почвата со децении.
Таксономија
[уреди | уреди извор]Последната голема класификација и преглед на родот врес (Erica) ја направил ботаничарот Ханс Далфер[7][8] во текот на 1960-тите години, кога во својот труд детално опишал 605 растителни видови. Оттогаш па наваму, ботаничарите откриле и регистрирале голем број дополнителни видови (највеќе на јужноафриканското тло), а воедно уште 83 видови биле префрлени под овој род од некогашните споредни родови како Phillipia и Blaeria.[9] Иако со помош на дигитални алатки за препознавање денес може да се добие посовремен увид во овие видови, во науката сè уште нема сеопфатна, модерна таксономска ревизија која би го преуредила целиот овој растителен род.
Видови
[уреди | уреди извор]- Erica afra
- Erica arborea
- Erica australis
- Erica azorica
- Erica baccans
- Erica cabernetea
- Erica canaliculata
- Erica capensis
- Erica carnea
- Erica cerinthoides
- Erica ciliaris
- Erica cinerea
- Erica comorensis
- Erica cruenta
- Erica × darleyensis
- Erica erigena
- Erica grandiflora
- Erica haematocodon
- Erica hirtiflora
- Erica jasminiflora
- Erica lusitanica
- Erica mackayana
- Erica mammosa
- Erica manipuliflora
- Erica margaritacea
- Erica mollis
- Erica multiflora
- Erica nana
- Erica nyassana
- Erica patersonia
- Erica peltata
- Erica plukenetii
- Erica pyramidalis
- Erica recurvata
- Erica reunionensis
- Erica rossii
- Erica scoparia
- Erica spiculifolia
- Erica terminalis
- Erica tetralix
- Erica turgida
- Erica urna-viridis
- Erica vagans
- Erica ventricosa
- Erica versicolor
- Erica verticillata
Распространетост и живеалиште
[уреди | уреди извор]Приближно 690 видови виреат исклучиво на подрачјето на Јужноафриканската Република каде што се познати под името Кејпски вресови и воедно го претставуваат најбројниот растителен род во биомот Финбос.[10] Останатите видови се автохтони и можат да се сретнат низ другите предели на африканскиот континент, на островот Мадагаскар, како и во Средоземјето и Европа.
Слично на поголемиот дел од растенијата во нивната фамилија, видовите врес (Erica) не поднесуваат варовник во почвата (калцифуги), па затоа можат да виреат исклучиво на почви со висока киселост. Почвите каде што успеваат можат да бидат со сосема спротивни карактеристики — почнувајќи од суви подлоги со многу песок, па сè до предели со прекумерна влага и тресетишта.
Екологија
[уреди | уреди извор]Овој растителен род служи како примарна храна за ларвите на разни видови пеперутки, ноќни молци и некои претставници на инсектите Coleophora.
Галерија
[уреди | уреди извор]
Полиња со врес во Ортегал, Шпанија
.jpg)
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Manning, John; Paterson-Jones, Colin (2007). Field Guide to Fynbos. Struik Publishers, Cape Town. стр. 224. ISBN 978-1-77007-265-7.
- ↑ „The Euro+Med Plantbase Project“. ww2.bgbm.org. Посетено на 2026-01-22.
- ↑ Мицевски, Кирил (1998). Флора на Република Македонија Том I, св. 4. Скопје: МАНУ. стр. 781–783.
- ↑ Galley, C.; Linder, H. P. (2006). „Geographical affinities of the Cape flora, South Africa“. Journal of Biogeography (англиски). 33 (2): 236–250. doi:10.1111/j.1365-2699.2005.01376.x. ISSN 1365-2699.
- ↑ „Plantweb picture gallery: Erica“. plantweb.co.za. Архивирано од изворникот на 2009-02-15. Посетено на 2026-01-22.
- ↑ „Flora of the Western Cape“. www.calflora.net. Посетено на 2026-01-22.
- ↑ Dulfer, H (1964). „Revision der Südafrikanischen Arten der Gattung Erica L. 1 Teil“. Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien. 67: 79–147. JSTOR 41769215.
- ↑ Dulfer, H (1965). „Revision der Südafrikanischen Arten der Gattung Erica L. 2 Teil“. Annalen des Naturhistorischen Museums in Wien. 68: 25–177. JSTOR 41764839.
- ↑ Oliver, E.G.H. (2000). Systematics of Ericeae (Ericaceae-Ericoideae): species with indehiscent and partially dehiscent fruits. Bolus Herbarium, University of Cape Town. ISBN 978-0-7992-2202-9.
- ↑ Manning, John (2012). Plants of the Greater Cape Floristic Region: 1: the core Cape flora. Pretoria: South African National Biodiversity Institute, SANBI. ISBN 978-1-919976-74-7.
|