Вирче

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Вирче
Црквата и задружниот дом во Вирче.jpg

Поглед на главната селска црква и задружниот дом во селото

Вирче is located in Македонија
Вирче
Местоположба на Вирче во Македонија
Координати 41°54′29″N 22°50′58″E / 41.90806° N; 22.84944° E / 41.90806; 22.84944Координати: 41°54′29″N 22°50′58″E / 41.90806° N; 22.84944° E / 41.90806; 22.84944
Регион Logo of Eastern Region, North Macedonia.svg Источен
Општина Coat of arms of Delčevo Municipality.svg Делчево
Област Пијанец
Население 498[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 2325
Повик. бр. 033
Шифра на КО 09003
Надм. вис. 740 м
Вирче на општинската карта
Вирче во Општина Делчево.svg

Атарот на Вирче во рамките на општината
Commons-logo.svg Вирче на Ризницата


Вирче — село во Општина Делчево, во областа Пијанец, во околината на градот Делчево.

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Поглед на дел од селото

Селото се наоѓа во областа Пијанец, во југоисточниот дел на територијата на Општина Делчево, чиј атар се издига до сртот на планината Влаина, каде што се допира со државната гранична линија со Бугарија.[2] Селото е рамничарско, на надморска височина од 740 метри. Од градот Делчево, селото е оддалечено 22 километри.[2]

Атарот е мошне голем и зафаќа простор од 29,7 км2. На него преовладуваат шумите на површина од 1.537,5 хектари, на обработливото земјиште отпаѓаат 983 хектари, а на пасиштата 257,5 хектари.[2]

Историја[уреди | уреди извор]

Во XIX век, Вирче било село во рамките на Малешевската каза на Отоманското Царство.

Во избувнувањето на Првата балканска војна во 1912 година 5 жители на Вирче се доброволци во Македонско-одринските доброволни чети.[3]

Стопанство[уреди | уреди извор]

Селото, во основа, има полјоделско-шумарска функција.[2]

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Вирче имало 330 жители, од кои 200 муслимани и 130 православни.[4] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Вирче имало 200 жители.[5]

Според Димитар Гаџанов во 1916 година во Вирче имало 557 жители Македонци, од кои 378 муслимани и 179 православни.[6]

Вирче во 1961 година било големо село, коешто броело 906 жители, од ко 840 биле Македонци, а 47 жители Турци, додека во 1994 година бројот се намалил на 604 жители, македонско население.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во селото Вирче живееле 498 жители, од кои 496 Македонци, 1 Србин и 1 останат.[1]

На табелата е прикажан бројот на населението во сите пописни години:

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[7] 1905[8] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 330 200 1.327 1.453 903 833 746 601 604 498
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[9]

Од селото се иселил значителен број на население, а најголемите драстични демографски разлики се случиле во 1950-тите години, кога најголем дел од муслиманското население го напушта селото и се иселува во Турција.

Родови[уреди | уреди извор]

Според податоците од 1953 година, родови во селото:

Македонски

  • Староседелци: Даневци (8 к.), Котевци и Десповци (6 к.), Јанчовци и Милевци (19 к.), Спасевци (2 к.), Панчовци (2 к.), Поповци (2 к.), Рошовци (1 к.), Бојанци (2 к.), Пецовци (1 к.), Ромовци (5 к.), Ковачевци (10 к.)
  • Доселеници: Станковци (9 к.) доселени се околу 1820 година од селото Пекљани во Виничко. Кај нив има човек призетен од Србија (околината на Крушевац); Димовци (2 к.) доселени се од селото Лешко кај Благоевград (Пиринска Македонија) во 1872 година; Новоселци (3 к.) доселени се од селото Град во 1875 година; Вирчански (1 к.) доселени се во 1898 година од селото Град; Симеве или Струмовци (4 к.) доселени се во 1895 година од некое место во близина на реката Струма (поделена помеѓу Бугарија и Грција); Захарини (2 к.) доселени се во 1895 година од селото Стар Истевник; Цуревци (1 к.) доселени се во 1913 година од селото Лешко кај Благоевград.

Муслимани (Читаци,Турци и Роми)

  • Староседелци: Абдурманци или Јалановци (10 к.), Гавази (2 к.), Касаповци (35 к.), Карабатаковци (6 к.), Саидијовци или Калавазовци (6 к.), Дурмишевци (12 к.), Пашинци (14 к.), Кускарци (1 к.), Амурци (7 к.), Бековци (6 к.), Пеливанци (4 к.), Мачкарци (4 к.), Чучукове (6 к.), Смаиловци (5 к.), Кирџијовци (14 к.), Паливодци (5 к.), Оџогијовци (4 к.), Ленговци или Цицировци (6 к.), Буљуци (2 к.), Попарковци (3 к.) овие родови се Читаци (потурчени)
  • Доселеници: Шарове или Арнауци (2 к.) доселени се во 1900 година од полошкото село Јеловјане; Пешчовци (1 к.) доселени се во 1938 година од селото Град; Таревци (1 к.) доселени се во 1944 година од селото Град; Белчовци (20 к.) доселени се во 1724 година од Турција; Јуруковци (4 к.) доселени се во 1864 година од јуручкото село Чанаклија кај Струмица. По потекло се Јуруци; Бошњаковци (1 к.) доселени се во 1878 година од Високо во Босна; Идризовци (2 к.) доселени се во 1885 година од Паланиково (веројатно од Крива Паланка); Маџарци (6 к.) доселени се во 1890 година од селото Згурово кај Ќустендил; Нуханове (1 к.) доселени се во 1913 година од Босна; Шабанове (2 к.) доселени се однекаде. Тие се Роми; Љамове (1 к.) доселени се од селото Црник. И тие се Роми.[10]

Општествени установи[уреди | уреди извор]

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на Општина Делчево, една од малкуте општини која не била променета со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Делчево.

Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната општина Вирче, во која единствено село било Вирче.

Во периодот 1952-1955, селото било во рамките на тогашната општина Тработивиште, во која покрај селото Вирче се наоѓале селата Нов Истевник, Панчарево, Разловци, Стар Истевник и Тработивиште.

Во периодот 1955-1996 година, селото се наоѓало во рамките на општината Делчево.

Изборно место[уреди | уреди извор]

Во селото постои изборно место бр. 0584 според Државната изборна комисија, кое е сместено во основното училиште.[12]

На локалните избори во 2017 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 386 гласачи.[13]

На претседателските избори во 2019 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 369 гласачи.[14]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Главната селска црква „Св. Никола“

Археолошки наоѓалишта[15]

Цркви[16]

Личности[уреди | уреди извор]

Родени во Вирче

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од македонските правослвни родови иселеници има во Бугарија (Ќустендил, Дупница, Благоевград), и низ повеќе градови во Македонија. Од муслиманите иселеници има во Турција (Измир и др.) како и во Бугарија (Пазарџик).[10]

Галерија[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 7 јули 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија (PDF). Скопје: Патрија. стр. 54. Посетено на 7 јули 2018.
  3. „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 834.
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 228.
  5. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 140-141.
  6. Гаджанов, Димитър Г. Мюсюлманското население в Новоосвободените земи, в: Научна експедиция в Македония и Поморавието 1916, Военноиздателски комплекс „Св. Георги Победоносец“, Университетско издателство „Св. Климент Охридски“, София, 1993, стр. 241.
  7. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  8. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  9. „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  10. 10,0 10,1 . Русиќ, Бранислав. Фонд Русиќ. Архивски фонд на МАНУ к- 3, АЕ, 96/1 в. Отсутно или празно |title= (help)CS1-одржување: others (link)
  11. „ОУ „Св. Климент Охридски" - Делчево“. Посетено на 7 јули 2018.
  12. „Описи на ИМ“. Посетено на 7 јули 2018.
  13. „Локални избори 2017“. Посетено на 7 јули 2018.
  14. „Претседателски избори 2019“. Посетено на 3 ноември 2019.
  15. Коцо, Димче (1996).Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069
  16. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска (уред.). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]