Варшосази
Варшосази, или варшо-сази (персиски: ورشوسازی) е иранско занаетчиско производство на метални предмети со употреба на легура од никел и сребро (персиски: ورشو, romanized: varsho; познато и како германско сребро), започнало во ерата на Каџарите.[1] Овој занает бил под силно влијание на руските садови за послужување чај, како што се самоварите.
Варшосазито е вид на метало-изработка што користи легура од никел-сребро и е поврзано со други занати во металорегалачката индустрија. Таа била широко распространета во некои градови во Иран за време на периодите Каџар и Пахлави; денес, ограничен број на варшо-работилници сè уште работат низ земјата, особено во Боруџерд, во покраината Лорестан во Иран.
Историја
[уреди | уреди извор]Уметноста на репусе и риболов од никел-сребро во Иран го достигнува својот врв од ерата на Каџарите па се до династијата Пахлави. За време на периодот на Каџарите, лимовите од германско сребро (никел-сребрени) биле увезувани од Германија и Полска и затоа, легурата била наречена варшо, по градот Варшава, главниот град на Полска.[2][3] Занаетчиите од Исфахан, Боруџерд и Дезфул првпат научиле да изработуваат репусе и риболов со набљудување на самовари и други руски производи за чај во 19 век.[2] Занаетчиите биле избирани од пазарот на бакар и учеле да изработуваат прибор со обликување на лимови од никел-сребро и месинг; сепак, никел-среброто било попопуларно поради неговата издржливост и занаетчиите можеле да произведуваат различни предмети за семејства и индустрија.
Во текот на 20-тиот век, изработката на метални занаети со употреба на никел-сребро и месинг било широко практикувано во иранските градови. Во последните децении, уметноста на варшосази исчезнала во речиси сите ирански градови освен во Боруџерд и Дезфул. Покрај воведувањето на модерни прибори, значителното намалување на увозот на лимови од никел-сребро било главна причина за падот.[4]
Варшосази во Боруџерд
[уреди | уреди извор]Градот Боруџерд е познат како главен центар на варшо уметноста и занаетчиството во Иран. Тој е единствениот град кој сè уште има бројни работилници, музеи и уметници активни во ова поле. Историјата на варшосази во Боруџерд датира од периодот Каџар и била широко практикувана во градот и старата чаршија на Боруџерд, која имала специфични сектори за обработка на метал. Градот е именуван за национален град на варшо, што ја покажува неговата позиција во оваа област. Исто така, се вршат тековни обиди за регистрирање на „уметноста на варшо од Боруџерд“ како светско наследство.
Производи
[уреди | уреди извор]Кујнските чинии и прибор за јадење се популарни прибори произведени во работилниците на варшосази. Чајници, шолји за чај, виљушки, ножеви, лажици, садови за шеќер, мали и големи послужавници, ѓезви за вода и житарки од розова вода се некои примери за производи од варшо.[5] Меѓутоа, варшо самоварите се сметаат за еден од најпопуларните занаети во тесна врска со уметноста и занаетчиството на варшосази.[5]
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Principles of Metallurgy. Forgotten Books. стр. 62. ISBN 978-1-4400-5699-4.
- 1 2 „ورشوسازی بروجرد میراثی ماندگار در راه جهانی شدن“ [Warsawization of Boroujerd: A lasting legacy on the path to globalization]. Islamic Republic News Agency (IRNA) (персиски). Посетено на 2025-11-29.
- ↑ Hosseinian, Raheel (December 19, 2023). „ورشوسازی، عرصهٔ کمرنگ قلمزنی“ [Warsawization, the dim realm of calligraphy]. سایت خبری پیام ما آنلاین (персиски). Архивирано од изворникот 2024-03-27. Посетено на 2025-11-29.
- ↑ Hosseinian, Raheel (December 19, 2023). „ورشوسازی، عرصهٔ کمرنگ قلمزنی“ [Warsawization, the dim realm of calligraphy]. سایت خبری پیام ما آنلاین (персиски). Архивирано од изворникот 2024-03-27. Посетено на 2025-11-29.
- 1 2 „Persian handicrafts: Varsho-Sazi“. Tehran Time. December 15, 2021. Посетено на November 29, 2025.