Вандалско Кралство

Кралство на Вандалите и Аланите
Кралство на Вандалите и Аланите; Regnum Vandalorum et Alanorum (латински); Vandaliric (јазик?)
	Coin depicting Gelimer (530–534)
	Податотека:File:Kingdom of the Vandals and Alans - 476 AD.pngМестоположба на Vandal Kingdom
Главен град	Hippo Regius; (435–439); Carthage; (439–534)
Уредување	Pre-feudal Monarchy

Вандалското Кралство (латински: Regnum Vandalorum et Alanorum – Кралство на Вандалите и Аланите) било едно од најважните „варварски“ кралства што се појавиле по распадот на Западното Римско Царство. Постоело од 435. до 534. година н.е., со главен град во Картагина (денешен Тунис), и владеело со делови од Северна Африка, западниот Медитеран, Сицилија, Сардинија, Корзика и Балеарските Острови.

Вандалите биле источно-германско племе (сродно со Готите), кои првпат се спомнуваат во 1. век н.е. од Плиниј Постариот. Потекнувале веројатно од јужна Скандинавија или Полска (областа на културата Пшеворск). Во 4. век се поделиле на две групи: Асдинги и Силинги. Под притисокот на Хуните, во 406. година заедно со Аланите и Свевите ја преминуваат Рајна и влегуваат во Галија, а потоа во 409. година во Хиспанија (Шпанија). Таму Асдингите стануваат доминантни под кралот Гундерих.

Миграција кон Африка и основање на кралството

Во 428/429. година, новиот крал Гајзерих (или Генсерих, владеел 428–477) ги води Вандалите (и дел од Аланите) – околу 80.000 луѓе, од кои 15.000–20.000 војници – преку Гибралтар во Северна Африка. Можеби биле поканети од римскиот генерал Бонифациј (кој се побунил против регентката Гала Плацидија), но подоцна се свртиле против него. Во 430. година го опсадуваат Хипо Региус (каде умира св. Августин), а во 435. Римското Царство им дава мир и им дозволува да се населат во Нумидија и Мавританија.

На 19 октомври 439. година Гајзерих го зазема Картагина со изненадувачки напад и ја прави главен град на независното Вандалско Кралство. Во 442. година Рим го признава независноста. Кралството станува силна поморска сила и контролира голем дел од житото што го храни Рим.

Владеењето на Гајзерих – златно доба

Гајзерих бил најспособниот крал: вешт војсководец, дипломат и пират. Неговата флота доминирала во западниот Медитеран. Најпознато е ограбувањето на Рим во 455 година: откако убиениот цар Валентинијан III бил заменет од Петрониј Максим, Гајзерих плови кон Рим. Папата Лав I го моли да не го уништи градот, но Вандалите го пленуваат 14 дена – земаат богатства, уметнички дела (вклучувајќи ја Менората од Ерусалимскиот храм), царицата Евдоксија и нејзините ќерки. Не го запалиле градот (за разлика од Визиготите во 410), но оваа акција го роди модерниот збор „вандализам“ (бесмислено уништување).

Падот – Вандалската војна (533–534)

Во 530. Гелимер го соборува Хилдерих. Јустинијан I (кој сака да го обнови Римското Царство) испраќа генералот Велизариј со мала, но дисциплинирана армија. Во 533. Византијците слетуваат кај Капут Вада, победуваат кај Ад Децимум и Трикамар, го заземаат Картагина. Гелимер бега на планина Папуа, но се предава во 534. Кралството е уништено, а Вандалите се продадени како робови или се асимилираат.

Наводи

↑ Andrew Merrills and Richard Miles, The Vandals (Blackwell Publishing, 2007), 60.
↑ An Empire of Cities, Penelope M. Allison, The Cambridge Illustrated History of the Roman World, ed. by Greg Woolf (Cambridge University Press, 2001), 223
↑ Andrew Merrills and Richard Miles, The Vandals, 3.

[Merrills-1] Andrew Merrills and Richard Miles, The Vandals (Blackwell Publishing, 2007), 60.

[2] An Empire of Cities, Penelope M. Allison, The Cambridge Illustrated History of the Roman World, ed. by Greg Woolf (Cambridge University Press, 2001), 223

[3] Andrew Merrills and Richard Miles, The Vandals, 3.

[1]

[2]

[3]