Прејди на содржината

Бродец (Гостиварско)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Бродец

Поглед на селото

Бродец во рамките на Македонија
Бродец
Местоположба на Бродец во Македонија
Бродец на карта

Карта

Координати 41°47′11.6″N 20°41′10.3″E / 41.786556°N 20.686194°E / 41.786556; 20.686194
Регион Полошки
Општина Гостивар
ОбластГорна Река
Население во атар10 жит.
(поп. 2021)[1]

Пошт. бр.1256
Повик. бр.042
Шифра на КО07010
Надм. вис.1440 м
Бродец на општинската карта

Атарот на Бродец во рамките на општината
Бродец на Ризницата
Објаснувања за населението

1 Државниот завод за статистика го пресметува населението врз основа на бројот на жители кои живеат во рамки на атарот на населеното место
2 Податокот го содржи населението што живее во пописниот круг за населеното место, исклучувајќи ги или додавајќи ги бројот на жители кон други населени места.

Бродец — раселено село во Општина Гостивар, во областа Горна Река. Атарот на селото зафаќа површина од 138,2 км2, што го прави село со најголем атар во Македонија.[2]

Географија и местоположба

[уреди | уреди извор]
Атар на Бродец со историските села во околината

Бродец е сместено на јужните огранки на планината Враца, во изворишното подрачје на реката Радика. Селото е планинско и се наоѓа на надморска височина од 1.440 метри. Оддалечено е околу 35 км од Гостивар. Селскиот атар зафаќа површина од 138,2 км2, што го прави село со најголем атар на територијата на Македонија.[2]

Селото е поврзано со макадамски пат од Кракорница, кој понатаму се спушта и ја премостува Аџина Река, по што се приклучува кон патот кој води до караулата Стрезимир.

Историја

[уреди | уреди извор]

Селото се споменува во османлиските пописни дефтери од 1467 година, како христијанско село во нахијата Река, со 4 семејства. Потоа се споменува и во 1536/39 година со 27 семејства и 3 неженети и во 1583 година со 20 семејства и 13 неженети.

Во XIX век, Бродец било село во Реканската Каза на Отоманското Царство.

Во текот на Првата балканска војна, од селото имало двајца доброволци кои биле дел од Македонско-одринските доброволни чети.[3] Во периодот по Балканските војни, селото потпаѓа под српска власт.

Само 1 жител на оваа населба е заведен како жртва во Втората светска војна.[4]

Стопанство

[уреди | уреди извор]

Селото во основа има сточарско-шумарска стопанство. Неговиот атар во најголема мера го сочинуваат пасишта на површина (10.509 ха), шуми (3.106,9 ха), додека обработливото земјиште зафаќа само 185,2 ха.[2]

Население

[уреди | уреди извор]
Куќи во селото

Во делото „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“, издадена во Цариград во 1878 година, Бродец е посочено како село со 100 домаќинства, при што населението го сочинувале 210 жители Албанци со христијанска и 65 жители Албанци со муслиманска вероисповед.[5]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Бродец имало 360 жители Албанци со христијанска и 150 жители Албанци со муслиманска вероисповед.[6]

Според податоците на секретарот на Бугарската егзархија Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), христијанското население на селото во 1905 година го сочинувале 450 Албанци.[7]

Во издание на весникот „Дебарски Глас“ од 1911 година е наведена статистика според која селото броело 102 албански патријаршиски куќи, но селото било зафатено со српската пропаганда.[8]

На етничката карта на Северозападна Македонија од 1929 година, Атанасиј Селишчев го забележал Бродец како албанско село.[9]

Бројот на населението започнал значително да се намалува во периодот од 1960-тите години, па така од 182 жители според пописот во 1961 година се намалил на 8 жители во 1994 година.[2]

Според последниот попис од 2002 година, во Бродец имало 7 жители, сите Македонци. Во селото имало само едно домаќинства и 25 живеалишта.[10]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900 1905 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002 2021
Население 510 450 120 171 182 119 70 26 8 7 0
Извор за 1900 г.: Македонија. Етнографија и статистика.[11]; за 1905 г.: La Macédoine et sa Population Chrétienne.[12]; за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[13]; за 2021 г.: Државен завод за статистика на РМ.[14]

Како родови во селото се спомнуваат. Кузовци (5 к.), Манасиовци (5 к.), Поповци (6 к.), Пепо (5 к.), Дамјанит (15 к.), Караован (6 к.), Ивановци (6 к.) и Грујит (4 к.) православни, како и муслимани Алилит и Османит. Селото потекнува од селото Бродец (веројатно Брод) во Гора кај Призрен. Од таму дошле првите жители на ова село, најпрво во Стар Бродец, па на денешната локација.[15]

Самоуправа и политика

[уреди | уреди извор]

Со новата територијална поделба на Македонија во 2004 година селото било вклучено во Општина Гостивар откако во периодот од 1996-2004 година било во рамките на некогашната Општина Маврови Анови.

Во периодот 1950-1952, селото било седиште на некогашната истоимена општина, во која влегувале и селата Богдево, Кракорница и Ничпур.

Во периодот 1952-1955, селото било дел од тогашната општина Трница, во која влегувале и селата Беличица, Бибање, Богдево, Волковија, Врбен, Грекеј, Жужње, Кичиница, Кракорница, Нивиште, Нистрово, Ничпур, Рибница, Сенце и Тануше.

Во периодот 1955-1965, селото било дел од тогашната Општина Маврово.

Во периодот 1965-1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата Општина Гостивар.

Избирачко место

[уреди | уреди извор]

Во селото постои избирачкото место бр. 480 според Државната изборна комисија, сместени во просториите на ХЦ "Маврово".[16]

На претседателските избори во 2019 година, на ова избирачко место биле запишани вкупно 8 гласачи.[17]

Културни и природни знаменитости

[уреди | уреди извор]
Црквата „Св. Никола“
Цркви
Манастири
Реки


Галерија

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ „Пописна слика на населените места во Македонија, Попис 2021“. Државен завод за статистика. Посетено на 22 декември 2022.
  2. 1 2 3 4 Панов, Митко (1998). Енциклопедија на селата во Република Македонија: географски, демографски, и аграрни обележја. Скопје: Патрија. стр. 41.
  3. ↑ „Македоно-одринското опълчение 1912-1913 г. Личен състав“, Главно управление на архивите, 2006, стр. 831.
  4. ↑ „Попис на жртвите од војната 1941-1945, СР Македонија“ (PDF). Архивирано од изворникот (PDF) на 2024-02-25. Посетено на 2024-02-12.
  5. ↑ „Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г.“. Македонски научен институт, София, 1995, стр. 174–175.
  6. ↑ К’нчов, В.. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 264.
  7. ↑ Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 184–185.
  8. ↑ Дебърски глас, година 2, брой 38, 3 април 1911, стр. 2.
  9. ↑ Селищев, Афанасий. „Полог и его болгарское население. Исторические, этнографические и диалектологические очерки северо-западной Македонии“. София, 1929.
  10. ↑ „Попис на Македонија“ (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. Посетено на 28 ноември 2017.
  11. ↑ К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  12. ↑ Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  13. ↑ „Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна“. Државен завод за статистика.
  14. ↑ „Вкупно резидентно население на Република Северна Македонија според етничката припадност, по населени места, Попис, 2021“. Државен завод за статистика.
  15. ↑ Смилјаниќ, Тома. Мијаци, Горна Река и Мавровско Поле.
  16. ↑ „Описи на ИМ“. Архивирано од изворникот на 2023-08-17. Посетено на 3 ноември 2019.
  17. ↑ „Претседателски избори 2019“. Архивирано од изворникот на 2019-12-29. Посетено на 3 ноември 2019.

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]