Болно

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Болно
Болно се наоѓа во Македонија
Болно
Местоположба на Болно во Македонија
Координати 41°06′33″ СГШ 20°58′19″ ИГД / 
Регион Горна Преспа
Општина Општина Ресен
Население 237 жит.
Надм. вис. 906 м

Болно е село во Општина Ресен.



Географиja и местоположба[уреди | уреди извор]

На 6 км. западно од админастаративниот центар на градот Ресен по новиот асфлатен пат, изграден 1974-та год. се наоѓа с.Болно. Во селото се стигнува и пешачејќи на одалеченост од 4 до 5 км. од градот Ресен, по овој пат жителите патувале со векови. На средината на овој пат на месноста наречена „Плачи Горница“ се разделувале луѓето кои оделе на печалба од своите најблисли.

Местоположбата на селото е исклучително добра, од сите старни е опколено со масивот на Болнаска Планина, додека од југ се наоѓа долгото Болнско поле кое завршува кај Елскиот мост во должина од 5 км. со што завршува и Болнската територија.

Реката „Болшница“ составена од двете помали рекички Манастирка и Илинска Река кои се делата на местото Две Реки го дели селото на два дела. Поради поволната местположба (отвореноста према југ а ограденоста со планинскиот масив од север) климата е доста пријатана, Умерено Континентална со свои посебни т.н. болнски карактеристики; во лето ноќите се свежи како резултат на семејниот ветер или познат во селото уште и како Порек. А зимно време поради затвореноста од север е многу потопло за разлика од било кое друго место во Преспа. Селото Болно е одалечено од Преспанското Езеро околу 15 км. воздушна линија и се наоѓа на надморска висина од 906 м. Оваа надморска висима на селото е повисока од езерското ниво за околу 55м.

Низ атарот на селото поминувал и еден крак од познатиот Римски пат- Виа Игнација, за жал никој не може да каже на кој дел точно поминувал (нема доволно археолошки истаржувања), но со сигурност е потврдено дека сево ова е точно.

Атарот на село Болно опфаќа целокупна површина од 30 км. кавдратни, со што спаѓа во редот на едно од нјаголемите на општина Ресен, после селото Брајчино.1

Историja[уреди | уреди извор]

Прв пат село Болно се споменува во 1519 год. во Турските тефтери под името, Бохуно со 55 семејства. По втор пат се споменува во 1562 год. со 77 семејства и околу 400 жители.

Ако некој постар човек во селото го прашате зашто се вика селото Болно,ќе ви одговори дека во времето на Цар Самоил на територијата на селото имало Болница, каде се лечеле војниците на Цар Самоил. Полскоит научник лингвист Пијанка во својот научен труд за топонимите во Преспа, тврди дека село Болно името го добило од лично име, име-Бохун.

Корените на село Болно према научни сознанија се наоѓаат на месноста ,,Селиште и Градиште‘‘. Оваа населба опстојувала се до средината на 12 век. кога Езерските води на Преспанското Езеро допирале до сегашното место Лениште.

Во понаовата историја Болно се спомнува во почетокот на 19 век, во 1830. Хан има запишано дека во Болно имало 38 куќи. Отогаш наваму селото има постепено зголемување на бројот на населението. Според Васил Кнчов (Бугарски историчар), село Болно во 1894 год. броело 500 жители прв точен и највистинит податок за бројот на населението во селото датира 1946 год. тогаш селото броело 643 жители, со пописот на населението во 1953 год. селото броело 671 жиетел. Со пописи на населението во 1971 год броело околу 512 жители. А во 1991 брои 280 жители, во најново годиште 2003 год. оклоу 250 жители. Ваквото рапидно намалување на населението произлегува од мигарционите движења од 60-те год. па наваму. Население од Блонско потекло има во Ресен и многу други Македонски градови, Европски и Прекуокеански земји.

Дека во Болно имало активен живот во долг историски период, зборуваат, повеќето црковни објекти: селската црква св.Атанасиј обновена 1846 год., малата црква св.Никола 1826 год. но се претпоставува дека е стара и над 400 год. Црквата св.Наум изградена во месноста ,,Макла,, во знак на почит кон големиот просветител Наум кој на овие простори обавувал просветна дејност уште пред 1100 год. (10 век). Според преднаија исто така во оклолината на село Болно постоела црквата св.Петка, имало црква св.Варвара во месноста ,,Ливачка шума,, и постоењето на манастир во горниот тек на реката ,,Манастирка,, по што и реката го добива името. 1

Селото Болно има дадено значен придонес во иленденскиот период и НОБ. Во времето на Илинденското востание од 1903 год. село Болно било Реонски центар и од тука бил организиоран напад од повеќе селски чети, на чело со војводата Славејко Арсов на градот Ресен. Во НОБ во 1941 год. селото Болно се вклучи во Народноослободитлната борба, како најголем херој од овој временски период се истакнува Мите Богоевски кој даде голем придонес за ослободувањето на селото па и цела Преспа, трагично загина на 12 септември 1942, во придружба со својот соборец Стив Наумов. По тој повод во нивна чест, секоја година во селото на 12 септември се одржува богата Културно-Уметничка програма.

Економија[уреди | уреди извор]

Демографија[уреди | уреди извор]

Според последниот попис на населението на Македонија од 2002 година, селото има 237 жители и 103 домакинства. Следува табела на националната структура на населението[1]

Националност Вкупно
Македонци 234
Турци 0
Роми 0
Албанци 0
Власи 0
Срби 1
Бошњаци 0
Други 2

Општествени институции[уреди | уреди извор]

Администрација и политика[уреди | уреди извор]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Цркви[2]
Археолошки локалитети[3]

Редовни настани[уреди | уреди извор]

Личности[уреди | уреди извор]

Култура и спорт[уреди | уреди извор]

ФК Илинден (Болно), а теренот на кој игра клубот се вика Грбавица, е изграден 1983/4 година. Фудбалот во Болно се играл и пред Втората Светска Војна, благодарение на Мите Богоевски, кој преку спортот сакал да ја подигне национлната свест кај населението, како во Болно, така и во околните села. По Втората Светска Војна, во негова чест името на клубот ќе го носи неговото име. Подоцна во 80-тите години клубот ќе се вика Болно.

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Од 1960 год. па наваму во Ресен има 60 семејстава, во Скопје 20 семејства, во Битола 6 семејства, во Охрид 6 семејства, Струга и Штип 1 семејство.

Во Прекуокеанските земји и Европа: Канада- Торонто 24 семејства, САД 40 семајстава, Австарлија оклоу 15 семејства, Шведска 6 семејства, Данска 4 семејства, Франција 3 семејства, Германија 2 семејства, пораненна Југославија 4 семејстава итн.1

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. http://www.stat.gov.mk/publikacii/knigaX.pdf Попис во Македонија 2002. - Книга 10.
  2. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  3. Коцо, Димче (1996). Археолошка карта на Република Македонија. Скопје: МАНУ. ISBN 9789989101069

Надворешни врски[уреди | уреди извор]