Бел Тимок

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Бел Тимок
Sastav.jpg
Состав Трговишки и Сврљишки Тимок и почеток на Бел Тимок
Земја Србија
Слив
УстиеТимокДунав
Сливна повр.2.190 км²
Физички особености
Должина51 км


Бел Тимок е река во источна Србија која се создава кај Књажевац со спојување на Сврљишки и Трговишки Тимок, од таму тече на север паралелно со границата на Србија и Бугарија на исток и планината Тупижница на запад. Кај градот Зајечар Бел Тимок се спојува со Црн Тимок со кој го сочинуваат Големиот Тимок или само Тимок. Бел Тимок има должина од 49 km (со Сврљишки 115 km). Сливот на Бел Тимок зафаќа ппвршина од 1.096 km². Порано бил познат под името Књажевачки Тимок. Неговата долина е широка и густо населена. Ширината преоѓа 1 500 m. Реката тече и образува меандри, кои го успорувааат отекувањето и излевањето на водата при отопување на снегот во сливовите на нејзина составнички, како и после силни и подолги дождови. Кај селото Вратаница усекот е 5 km долга и 190 m длабока клисура, која е граница помеѓу Књажевачка котлина на југ во Зајечарска котлина на север. Просечен годишен проток кај Књажевац е 11,7 m³/с, а кај Зајечар 17 m³/с. Најголем забележан проток на устието бил 254 m³/с, а најмањи 0,125 m³/с. Речна мрежа во сливот на Бел Тимок густа е и изнесува 873 м/km², но голем број на притоки пресушуваат особено воо текот на летото. Помеѓу нив најголеми се Јелашничка, Коритска, Селачка, Грилшка и Лубничка река. Главните притоки се Јелашничка и Коритска река од десната страна и Грлишка и Лубничка река од левата страна. На Грлишка река изградено е вештачко езеро со зафатнина од 12 милиони , неговата основна функција е снабдување на градот Зајечар со вода.

Река на почеток на јули 2007, два пати доживеала еколошка катастрофа, по излевања на амонијак од књажевачките фабрики и канализација.[1]

Види уште[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. www.nationalgeographic.rs/zagadjene.../8835-zagadjenje-vode-srbi...

Литература[уреди | уреди извор]

  • С. Станковић, „Режим на Бел Тимок“, ЗРГИ ПМФ, Бг, 1966, 13.

Литература[уреди | уреди извор]

  • „“. Мала енциклопедија Просвета (3). (1985). Београд: Просвета.
  • Марковић, Јован Ђ. (1990). Енциклопедијски географски лексикон Југославије. Сарајево: Свјетлост. ISBN 978-86-01-02651-3.