Прејди на содржината

Атлантска харинга

Од Википедија — слободната енциклопедија
Харинги во буре

Атлантската харинга (Clupea harengus) — харинга од семејството Clupeidae. Таа е меѓу најзастапените видови риби во светот. Атлантската харинга може да се најде од двете страни на северниот Атлантски Океан, обично во јата. Тие можат да пораснат до 45 см во должина и тежина до 1.1 кг. Тие се хранат со веслоноги, крил и мали риби, додека нивни природни предатори се фоки, китови, бакалар и други поголеми риби.[1]

Риболовот на атлантска харинга долго време е важен дел од економијата на Нова Англија и атлантските провинции на Канада. Ова е затоа што рибите се собираат релативно близу до брегот во огромни јата, особено во студените води на полузатворениот Мејнски Залив и Заливот Сент Лоренс . Северноатлантските јата на харинга се измерени до 4 кубни километри по големина, што содржи околу четири милијарди риби.

Атлантската харинга има вретеновидно тело. Забите (жабрести изданоци) во нивните усти ја филтрираат дојдовната вода, заробувајќи го зоопланктонот и фитопланктонот.

Атлантската харинга е генерално кршлива. Има големи и деликатни жабрени површини, а контактот со туѓа материја може да ги отстрани нивните големи лушпи.

Тие се повлекле од многу речни утоки низ целиот свет поради прекумерно загадување на водата, иако во некои утоки кои биле исчистени, харингата се вратила. Присуството на нивните ларви укажува на почисти и пооксигенирани води.

Опсег и живеалиште

[уреди | уреди извор]

Атлантската харинга може да се најде од двете страни на Атлантскиот Океан. Таа е распостранета низ северноатлантските води како што се Мејнскиот Залив, Заливот Свети Лаврентиј, Заливот Фанди, Лабрадорското Море, Дејвисовиот Проток, Бофортовото Море, Данскиот Проток, Норвешкото Море, Северното Море, Скагерак, Ламанш, Келтското Море, Ирското Море, Бискајскиот Залив и Хебридското Море.[2] Иако атлантската харинга се наоѓа во северните води околу Арктикот, таа не се смета за арктички вид.

Балтичка харинга

[уреди | уреди извор]
Балтичка харинга од Полска

Малата харинга во внатрешните делови на Балтичкото Море, која е исто така помалку масна од вистинската атлантска харинга (Clupea harengus harengus), се смета за посебен подвид, „балтичка харинга“ (Clupea harengus membras), и покрај недостатокот на препознатлив геном. Балтичката харинга има специфично име на многу локални јазици (шведски strömming, фински silakka, естонски räim, silk, ливонски silk, полски śledź bałtycki, латвиски reņģes, литвански silkė) при што кулинарски се смета за различна од харингата. На пример, шведското јадење surströmming се прави од балтичка харинга.

Балтичката харинга била избрана за национална риба на Естонија во 2007 година.

Риболовот на балтичка харинга е на неодржливо ниво уште од средниот век. Околу ова време, главниот улов на балтичка харинга се состоел од популација на есенско мрестење. Ладењето во средината на 16 век поврзано со Малото ледено доба, во комбинација со прекумерниот риболов, довело до драматична загуба на продуктивноста кај популацијата на есенско мрестење, што ја направило речиси исчезната. Поради ова, есенската харинга во голема мера била заменета со пролетно мрестење, која оттогаш го сочинува поголемиот дел од риболовот на балтичка харинга; оваа популација е исто така изложена на ризик од прекумерен риболов.[3]

Животен циклус

[уреди | уреди извор]

Харингите достигнуваат сексуална зрелост кога имаат 3 до 5 години. Очекуваниот животен век откако ќе созреат е од 12 до 16 години. Тие се мрестат во естуари, крајбрежни води или на брегови на море. Оплодувањето е надворешно, како и кај повеќето други риби: женката ослободува помеѓу 20.000 и 40.000 јајца, а мажјаците истовремено ослободуваат семена течност, што слободно се меша во морето. Откако ќе се оплодат, јајцата тонат на морското дно каде што нивната леплива површина се лепи за чакал или плевел. Тие созреваат за 1-3 недели. Ако е температурата на водата 14-19 °C потребни се 6–8 дена, а за 7,5 °C потребни се 17 дена.[4] Тие ќе созреат само ако температурата на водата остане под 19 °C. Изведените ларви се од 3 до 4 мм долги и проѕирни, освен очите кои се пигментирани.[5]

Население

[уреди | уреди извор]

Харингите најчесто се среќаваат во Северниот Атлантски Океан, од брегот на Јужна Каролина до Гренланд и од Балтичкото Море до Нова Земја. Во Северното Море луѓето можат да разликуваат четири различни популации кои се мрестат во различни периоди:

  • Харингите од Бухан-Шетланд се мрестат во август и септември во близина на шкотскиот и шетландскиот брег.
  • На Догер Бенк харингата се мрести од август до октомври.
  • Јужните популации се мрестат подоцна, од ноември до јануари. Ова се харингите од Јужниот Залив Даунс.
  • Харингата Соузед се мрести секоја пролет во Балтичкото Море и патува преку Скагерак до Северното Море.

Екологија

[уреди | уреди извор]

Харингите се најнаселени риби на планетата.[6] Тие се главно се исхрануваат со зоопланктон, но исто и консумирајќи копеподи, црви (chaetognatha), пелагични амфиподи (hyperiidae) и крил во пелагичната зона. Спротивно на ова, тие се главен плен на голем број на поголеми риби. Нивната доминантност и опстојување е енигматична, но се претпоставува дека преживеале поради, нивните брзи јата.

Орки, бакалар, делфини, ајкули, морски птици, китови, лигњи, морски лавови, фоки, туна и лосос се главни предатори на овие риби.

Јато харинга се хранат блиску до површината

Атлантската харинга може да се лови во огромен број. Радаков проценил дека јатата харинга во Северниот Атлантик можат да зафатат до 4,8 кубни километри со густина на риба помеѓу 0,5 и 1,0 риба/кубен метар, што е еквивалентно на неколку милиони риби во едно јато.[7]

Харингите се собираат во групи што се состојат од илјадници до стотици илјади, па дури и милиони поединци. Јатата ги преминуваат отворените океани.

Јатата имаат прецизен просторен распоред што му овозможува на јатото да одржува релативно константна брзина на пловење. Тие имаат одличен слух и јатото може многу брзо да реагира за да избегне предатори. Јатата харинги држат одредено растојание од нуркач во движење или предатор како кит убиец, формирајќи вакуола која изгледа како крофна од далечина.[8] Изнесени се многу хипотези за да се објасни функцијата на јатото, како што се конфузија кај предаторите, намален ризик од пронаоѓање, подобра ориентација и синхронизиран лов. Сепак, јатото има недостатоци како што се: осиромашување на кислородот и храната и натрупување на екскреција во респираторниот медиум. Јатото веројатно дава предности во заштедата на енергија, иако ова е многу контроверзна и многу дебатирана област.

Однос со луѓето

[уреди | уреди извор]

Рибарство

[уреди | уреди извор]
Рибарство изразено во милиони тони од 1950 до 2022 според ФАО.

Риболовот на харинга во Атлантикот го управуваат повеќе организации кои работат заедно на правилата и прописите што се однесуваат на харингата. Од 2010 година, видот не е загрозен од прекумерен риболов.[9]

Тие се користат како мамка за рекреативните риболовци.[10]

  1. „Clupea harengus summary page“. FishBase (англиски). Посетено на 2025-01-31.
  2. C.Michael Hogan, (2011) Sea of the Hebrides Архивирано на 24 мај 2013 г..
  3. University, Kiel. „Climatic changes and overfishing depleted Baltic herring long before industrialisation“. phys.org (англиски). Посетено на 2021-12-03.
  4. „Sill“. Fiskbasen (шведски). Посетено на 19 July 2018.
  5. Bora, Chandramita (25 August 2016). „Really Striking Facts About Herring Fish“. Buzzle (англиски). Архивирано од изворникот на 16 May 2017.
  6. Guinness Book of Records
  7. Radakov DV (1973) Schooling in the ecology of fish.
  8. Nøttestad, L.; Axelsen, B. E. (1999). „Herring schooling manoeuvres in response to killer whale attacks“ (PDF). Canadian Journal of Zoology. 77 (10): 1540–1546. Bibcode:1999CaJZ...77.1540N. doi:10.1139/z99-124. Архивирано од изворникот (PDF) на 17 December 2008. Посетено на 30 July 2012.
  9. „Atlantic States Marine Fisheries Commission: Atlantic Herring“. Архивирано од изворникот на 2004-04-27. Посетено на 2009-07-02.
  10. Daniello, Capt. Vincent (13 May 2019). „A Guide to Saltwater Live Baits“. sportfishingmag.com. Sport Fishing Magazine. Посетено на 21 June 2019.