Прејди на содржината

Атлантска повелба

Од Википедија — слободната енциклопедија

Атлантската повелба била декларација издадена на 14 август 1941 година, во која биле утврдени американските и британските цели за светот по завршувањето на Втората светска војна, неколку месеци пред САД официјално да влезат во војната. Заедничката декларација, подоцна наречена Атлантска повелба, ги навела целите на Соединетите Американски Држави и Обединетото Кралство за повоениот свет на следниов начин: без територијално зголемување, без територијални промени против желбите на народот (самоопределување), враќање на самоуправата за оние на кои им е лишена, намалување на трговските ограничувања, глобална соработка за обезбедување подобри економски и социјални услови за сите, слобода од страв и немаштија, слобода на морињата, напуштање на употребата на сила и разоружување на агресорните нации. Приврзаниците на повелбата ја потпишале Декларацијата на Обединетите нации на 1 јануари 1942 година, основа за современите Обединети нации.

Повелбата влијаела врз создавањето на повеќе меѓународни договори и настани по завршувањето на Втората светска војна, како на пример распадот на Британската Империја, основањето на НАТО и создавањето на Општиот договор за царини и трговија. Во 2021 година, претседателот на САД Џо Бајден и британскиот примиер Борис Џонсон ја потпишале Новата атлантска повелба за време на нивната права средбсво Корнвол.

Черчил му се придружува на Рузвелт на бродот „Августа“ (9 август 1941 година)

Сојузниците од Втората светска војна првпат ги изразиле своите принципи и визија за светот по војната во Декларацијата на палатата „Сент Џејмс“ во јуни 1941 година.[1] Англо-советскиот договор бил потпишан во јули 1941 година и формирал сојуз меѓу двете земји.[2]

Претседателот на Соединетите Американски Држави, Френклин Д. Рузвелт, и британскиот премиер Винстон Черчил, разговарале за она што ќе стане Атлантска повелба во август 1941 година, за време на Атлантската конференција во Пласентискиот Залив, Њуфаундленд. Тие ја додале својата заедничка декларација на 14 август 1941 година од американската поморска база во заливот, поморската база Аргентина, која неодамна била изнајмена од Велика Британија како дел од договорот „Уништувачи за бази.“ САД не влегле во војната како борбена страна сè до нападот врз Перл Харбор, четири месеци подоцна. Бидејќи политиката била издадена како декларација, немало формален, правен документ наречен „Атлантска повелба.“

Френклин Д. Рузвелт (лево) и Винстон Черчил седат во преден план на бродот „Принц од Велс“ . Веднаш зад нив стојат адмиралот Ернест Џ. Кинг, американски воен брод; генерал Џорџ Маршал, американски воен брод; генерал Сер Џон Дил, британски воен брод; адмирал Харолд Р. Старк, американски воен брод; и адмирал Сер Дадли Паунд, регистриран воен брод. Крајно лево е Хари Хопкинс, кој разговара со В. Аверел Хариман.
  1. „1941: The Declaration of St. James' Palace“. United Nations. 25 August 2015. Посетено на 28 March 2016.
  2. „Anglo-Soviet Agreement“. BBC Archive (англиски). Посетено на 16 March 2021.