Архипелаг

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Егејското Море со неговите бројни острови. Ова е потеклото на поимот „архипелаг“.
Архипелагот Мергуј во Мјанмар.

Архипелаг — подрачје со група острови во дадена водна површина кои се сметаат за физиогеографска целина. Поимот потекнува од старогрчките зборови ἄρχι-, „главен“ и πέλαγος „море“),[1] и првично однесувал на Егејското Море.

Познати примери за архипелази се оние на Индонезија, Јапонија, Филипините, Нов Зеланд, Малдивите, Британските Острови, Бахамите, Егејските Острови, Хаваите, Порторико, Канарските Острови, Мадеира и Азорите.

Географски видови[уреди | уреди извор]

Архипелазите се среќаваат во изолација, обиколени со големи водни површини, или пак во соседство на голема копнена маса. На пример, Шкотска има преку 700 острови кои сочинуваат архипелаг, но највеќето се релативно блиску до брегот.

Честопати архипелазите се од вулканска природа, распоредени како долги островски лаци настани со субдукција или во тектонски жаришта, но можат да бидат и производ на ерозија, таложење и изгидање на земјиштето. Зависно од нивното географско потекло, островите кои сочинуваат архипелази можат бидат океански острови, континентални откршоци или континентални острови.[2]

Океански острови[уреди | уреди извор]

Океанските острови се претежно од вулканско потекло и мошне оддалечени од најблискиот континент. Такви примери се Хавајските Острови и Велигденскиот Остров во Тихиот и Амстердам во јужниот Индиски Океан.

Континентални откршоци[уреди | уреди извор]

Континенталните откршоци се делчиња од копнената маса кои се одвоиле од неа поради тектонските движења. Такви се Фараљонските Острови кај Калифорнија, САД.

Континентални архипелази[уреди | уреди извор]

Островските групи кои лежат недалеку од континентот се сметаат за континентални кога го делат истиот континентален гребен со копното. Пример се островите на Внатрешниот Премин во Британска Колумбија, Канада.

Занимливости[уреди | уреди извор]

Најголема архипелашка држава на светот по површина и население е Индонезија.[3]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „архипелаг“ — Лексикон на македонскиот јазик на офф.нет
  2. Whittaker R. J. & Fernández-Palacios J. M. (2007) Island Biogeography: Ecology, Evolution, and Conservation. New York, Oxford University Press
  3. Индонезија. Вашингтон: ЦИА. 4 декември 2008. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/id.html. посет. 7 декември 2008 г.  (македонски)

Надворешни врски[уреди | уреди извор]