Прејди на содржината

Ариф Хералиќ

Од Википедија — слободната енциклопедија
Ариф Хералиќ
Роден 5 мај 1922
Зеница, СФРЈ
Починал 16 јуни 1971
Зеница, СФРЈ
Националност Југословен
Познат по ликот на банкнота

Ариф Хералиќ (роден во Зеница на 5 мај 1922 - починал во Зеница на 16 јуни 1971) — леар од Железарницата Зеница. [1] Неговата насмевка е позната по банкнотата од илјада динари, издадена во 1955 година. По деноминацијата во 1965 година тоа било монета од десет динари популарно наречена „Сом“, која се користела до средината на 1980-тите.

Банкнотата е создадена врз основа на фотографија направена на крајот на декември 1954 година. Сликата била направена од фоторепортерот на весникот „Борба“ Никола Бибиќ за текст за челичарницата во Зеница.

Ариф Хералиќ често го мешаат со Алија Сиротановиќ, рудар кој соборил рекорди од рудникот Бреза кај Вареш. Ариф Хералиќ не бил рекордерски херој на трудот како Алија, но за време на социјалистичката градба на СФРЈ претставувал пример за ведар и задоволен работник – производител, поради што неговиот лик се појавил на најкористената банкнота во тоа време.

За судбината на Ариф Хералиќ, како претходно насмеан работник и симбол на социјалистичкиот напредок и просперитет, кој се разболел, станал хроничен алкохоличар и живеел во сиромаштија со своето семејство, и се обидел да побара парична отштета за употребата на неговиот лик на банкнота, бил снимен документарен филм наречен „Обезвреднувањето на насмевката“ (1967), во режија на Војдраг Берчиќ. Филмот ја сугерира вината на општеството, кое го експлоатирало, а потоа го отфрлило работникот. Се емитувал на 9 јануари 1968 година на ТВ Загреб, после Дневник. Проекцијата на филмот предизвикала долготрајни дебати во политичките кругови. ТВ Загреб го прогласил прикажувањето на филмот за „програмска и политичка грешка“, а уредникот на филмската програма поднел оставка. Иако државниот обвинител не ја забранил проекцијата, филмот повеќе не бил прикажан.

Ариф Хералиќ имал единаесет деца. Се пензионирал во 1961 година, како работен инвалид. Тој починал во сиромаштија.

Галерија

[уреди | уреди извор]
  1. ↑ Динар 20 2003.

Литература

[уреди | уреди извор]
  • „„Рудари" на нашим новчаницама“. Динар. Српско нумизматичко друштво. 20. 2003. Посетено на 29. 4. 2017. Проверете ги датумските вредности во: |access-date= (help)
  • Ожеговић, Нина (21. 2. 2012). Бајруши, Роберт (уред.). „1968. година револуције и контрареволуције“. Национал онлајн. НЦЛ Медиа Група д.о.о. 20. Посетено на 29. 4. 2017. Проверете ги датумските вредности во: |access-date=, |date= (help)