Арекипа
| Арекипа | |||
|---|---|---|---|
| регионален адм. центар | |||
| Град Арекипа | |||
Улица во Арекипа Црква Ла Компања Поглед кон Арекипа | |||
| |||
| Прекар(и): La Ciudad Blanca (Бел Град), León del Sur (Јужен лав) | |||
| Химна: Himno Arequipeño | |||
  Арекипа Location in Peru | |||
| Држава | Перу | ||
| Регион | Арекипа | ||
| Покраина | Арекипа | ||
| Основан | 15 август 1540 | ||
| Основач | Гарси Мануел де Карахал | ||
| Управа | |||
| • Градоначалник | Виктор Уго Ривераа(2023–2026) | ||
| Површина | |||
| • регионален адм. центар | 69 км2 (27 ми2) | ||
| • Метро | 2.923,53 км2 (112,878 ми2) | ||
| Надм. вис. | 2.335 м | ||
| Население (2 во Перу) | |||
| • регионален адм. центар | 1.008.290 | ||
| • проц. од (2022) | 1.226.404 | ||
| • Густина | 15,000/км2 (38,000/ми2) | ||
| • Метро | 1.034.736 | ||
| Демоним | Арекипец | ||
| GDP (PPP, constant 2015 values) | |||
| • Год. | 2023 | ||
| • Вкупно | $12.8 милијарди[1] | ||
| Час. појас | PET (UTC-5) | ||
| • Лето (ЛСВ) | PET (UTC−5) | ||
| Поштенски број | 040 | ||
| Повик. бр. | 54 | ||
| Мреж. место | muniarequipa.gob.pe | ||
| Службен назив: Историски центар Арекипа | |||
| Тип: | културен | ||
| Критериуми: | i, iv | ||
| Прогласено: | 2000 (24th session) | ||
| Број | 1016 | ||
| Region: | Латинска Америка и Карибите | ||
Арекипа (шпански: Arequipa, кечуански и ајмарски: Ariqipa), локално познат и по прекарите „Бел град“ (Ciudad Blanca) и „Јужен лав“ (León del Sur) [2] е град во Перу. Арекипа е административен центар на истоимената покраина и департман . Градот е седиште на Уставниот суд на Перу и често се нарекува „правен главен град на Перу“.[3] Тој е втор најнаселен град во Перу, по главниот град Лима. Арекипа е познат по својата колонијална архитектура и градбите од вулкански камен. Градеот е голем културен и економски центар.[4]
Арекипа е важен индустриски и трговски центар на Перу, и се смета за втор индустриски град во земјата. Градот одржува блиски трговски врски со Чиле, Боливија и Бразил.
Градот бил основан на 15 август 1540 година, под името „Прекрасна вила на Пресвета Богородица од Успението“ во името на маркизот Франциско Пизаро . На 22 септември 1541 година, монархот Карлос V наредил градот да се нарекува „Град Арекипа“. За време на вицекралскиот период, тој добил на важност поради својата извонредна економска улога, и се карактеризирал со фиделизам кон шпанската круна, што пак го именувал градот со титули како „многу благороден и многу лојален“.[5] Во републиканската историја на Перу, градот бил центар на народни, граѓански и демократски бунтови. Исто така, градот е лулка на значајни интелектуални, политички и религиозни личности. Во републиканската ера, му била доделена титулата „Херојски град на слободните луѓе од Арекипа“.[6]
Неговиот историски центар се протега на површина од 332 хектари и е прогласен за светско наследство на УНЕСКО.[7]
Географија
[уреди | уреди извор]Опис
[уреди | уреди извор]Градот се наоѓа на просечна надморска височина од 2.328 метри надморска височина, каде најнискиот дел од градот е на 2.041 метар надморска височина во областа наречена Хуајко Учумајо, додека највисоката се наоѓа на 2.810 метри над нивото на морето.
Централниот дел на градот е поделен од реката Чили од север кон југ. Северно и источно од Арекипа се наоѓаат Андите, додека на југ и запад се Андите. Долината Арекипа стратешки ги поврзува крајбрежните и планинските региони на јужен Перу.[8]
Низа вулкански конуси доминираат над градскиот хоризонт – Мисти и изгаснатите вулкански групи Пичу Пичу и Чачани . Западните падини на Андите се одликуваат со дебели, обемни слоеви на вулканска лава.
Клима
[уреди | уреди извор]Климата во градот е претежно сува во зимскиот, есенскиот и пролетниот период, поради ниската атмосферска влажност и нивото на врнежи што одговара на пустинска клима . Во просек, Арекипа има 300 сончеви денови годишно. Типично, температурите не надминуваат 25 степени и не паѓаат под 5 стеопени. Влажната сезона трае од декември до март и е обележана со присуство на облаци попладне и ниски врнежи од дожд. Во зима (јуни и јули), температурата паѓа на просек од 6 степени.
Просечната релативна влажност е 46%, со просечна максимална вредност од 70% во летната сезона и минимален просек од 27% во текот на есента, зимата и пролетта.[9]
Административна поделба
[уреди | уреди извор]Метрополитенската област Арекипа се состои од 19 окрузи,[10] со вкупна површина од 123,798 хектари од кои 4,104 се особено урбанизирани.[11]
| Не. | Округ | Не. | Округ |
|---|---|---|---|
| 1 | Центар | 7 | Паукарпата |
| 2 | Кајма | 8 | Јакобо Хантер |
| 3 | Серо Колорадо | 9 | Мирафлорес |
| 4 | Сачака | 10 | Тиабаја |
| 5 | Јанахуара | 11 | Џ.Л. Бустаманте и Риверо |
| 6 | Алто Селва Алегре | 12 | Маријано Мелгар |
| 7 | Сабандија | 14 | Сокабаја |
| Source: National Institute of Statistics and Informatics | |||
Демографија
[уреди | уреди извор]Според пописот од 2007 година, 70% од вкупното население на департманот Арекипа и 90% од неговото урбано население живее во самиот град Арекипа. Градот е втор најнаселен во Перу, по главниот град на државата.
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „TelluBase—Peru Fact Sheet (Tellusant Public Service Series)“ (PDF). Tellusant. Архивирано (PDF) од изворникот 29 February 2024. Посетено на 11 January 2024.
- ↑ Vargas Gutiérrez, José Luis (2002). Arequipa, en búsqueda del León perdido (шпански). 2. Paradigma. стр. 1.
- ↑ Official Journal El Peruano (2010). Legal Information System (PDF). p. 96. Архивирано од изворникот (PDF) на 9 December 2011. Посетено на 15 July 2019.
- ↑ „Historical Centre of the City of Arequipa“.
- ↑ Barriga 1940
- ↑ Neira и др. 1990
- ↑ UNESCO (2000). „Historical Center of the City of Arequipa“.
- ↑ Gutiérrez 1994
- ↑ "Gesta Zonal de Aire, Arequipa" (PDF) (in Spanish). Plan a limpiar el aire. Consejo Nacional del Ambiente.
- ↑ García de los Reyes Arquitectos y Asociados 2012b
- ↑ García de los Reyes Arquitectos y Asociados 2012a
- ↑ INEI (2018). Resultados Definitivos del departamento de Arequipa - Censos Nacionales 2017: XII de Población, VII de Vivienda y III de Comunidades Indígenas. INEI. стр. 40. Архивирано од изворникот 17 April 2024. Посетено на 28 August 2024.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Општина Арекипа
- Регион Арекипа Архивирано на 23 септември 2020 г.
- Арекипа, Перу