Арбиново

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Арбиново
Викиекспедиција Дебарца 177.jpg

Панорамски поглед на селото Арбиново од магистралниот пат Кичево-Охрид

Арбиново is located in Македонија
Арбиново
Местоположба на Арбиново во Македонија
Координати 41°22′14″N 20°49′44″E / 41.37056° СГШ; 20.82889° ИГД / 41.37056; 20.82889Координати: 41°22′14″N 20°49′44″E / 41.37056° СГШ; 20.82889° ИГД / 41.37056; 20.82889
Регион Logo of Southwestern Region, North Macedonia.svg Југозападен
Општина Coat of arms of Debarca Municipality.svg Дебарца
Област Дебарца
Население 26[1] жит.
(поп. 2002)
Пошт. бр. 6344
Повик. бр. 046
Надм. вис. 967 м
Commons-logo.svg Арбиново на Ризницата


Арбиново — село во Општина Дебарца, во областа Дебарца, во околината на градот Охрид.

Етимологија[уреди | уреди извор]

Населението на Арбиново ништо не знае зошто селото се вика Арбиново. Не ни знаат кога е настанато и како е настанато.[2]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото Арбиново се наоѓа во областа Дебарца, меѓу Славеј и Илинска Планина. Селото се наоѓа на 1 километар источно од регионалниот пат Охрид-Кичево, 34 километри оддалечено од Охрид и 30 километри оддалечено од Кичево. Атарот на селото Арбиново се граничи со атарите на следните села: Сливово од север, Мраморец и Слатино од исток, Лактиње и Годивје од запад и Издеглавје и Слатински Чифлик од југ.

Населението вода за пиење добива од изворот наречен Горни кладенец. Тоа е мало место. Селаните викаат „од таму си носиме вода во стомни“. Извори подалеку од селото се: Капиште, Гушец и Бардовци. Атарот околу селото е прилично голем. На него се овие делови, во шумата: Чртојца, Умишта, Капиштец, Гушец, Каљојшта и Опаленик. На обработената земја се следните делови: Бучков мост, Тумби, Гоедаројца, Цер, Митров дол, Зад Голо брдо, Поле и Иконче. Арбиново е со куќи од збиен тип и се дели во 4 маала.[3]

Историја[уреди | уреди извор]

Селото Арбиново е многу старо село, и не се знае како е настанато, се знае дека е спомнато во пописниот дефтер од Охридскиот Санџак во 1582 година, се наоѓало во нахија Дебарца. За време на Илинденското востание селото било запалено, а турците убиле неколку селани. За време на издеглавската афера или арбиновската битка од ова село во Дијарбакир биле однесени 14 селани. Тоа биле: Милош Иваноски, Филип Јолески Коњарошки, Миладин Јолески, Темелко Ѓорески, Јоанче Ѓорески, Анастос Анѓелески, Косто Јованоски, Миладин Јованоски, Ристе Трпески, Милош Трпески и Никола Шуканоски.

Во 19 век, Арбиново се наоѓало во Охридската каза, нахија Дебарца, во Отоманското Царство.

Население[уреди | уреди извор]

Според податоците на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) од 1900 година, во селото Арбиново имало 280 жители, сите Македонци христијани.[4] По податоците на секретарот на Бугарската егзархија, Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 година во Арбиново имало 320 жители.[5]

Според пописот од 2002 година, во селото Арбиново живееле 26 жители, сите Македонци.[1]

Во табелата во продолжение е направен преглед на населението во сите пописни години:

Година 1900[6] 1905[7] 1948 1953 1961 1971 1981 1991 1994 2002
Население 280 320 410 411 311 195 137 43 32 26
Извор за 1948-2002 г.: Државен завод за статистика на РМ.[8]

Родови[уреди | уреди извор]

Арбиново е македонско село.

Според истражувањата на Бранислав Русиќ во 1948 година родови во селото се

Староседелци: Волкановци (17 куќи) куќите им се наоѓаат на сретсело, слават Св. Петка; Караџовци (4 куќи) и Коњаровци (7 куќи) се еден род, и слават Мартинија, куќите им се наоѓаат во Долно Маало; Стамболџиовци (17 куќи) името го добиле по предок кој бил на печалба во Стамбол, слават Св. Петка и куќите им се наоѓаат во Долно Маало; Виловци (6 куќи) живеат во Горно Маало, слават Св. Петка; Шамовци (7 куќи) живеат во Долно Маало, слават Мартинија; Матевци или Смилевци (4 куќи) живеат во Горно Маало, слават Мартинија; Котовци (5 куќи) живеат во Горно Маало, слават Св. Петка; Кршковци (6 куќи) живеат на сретсело, слават Св. Никола; Ќубезијовци (5 куќи) живеат во Долно Маало, слават Мартинија; Радевци (1 куќа) кај нив има доселен домазет од Кршковци, живеат во Долно Маало, слават Св. Петка.

Доселеници: Шукановци (4 куќи) доселени се на почетокот од XIX век од некое место во Албанија. Една нивна гранка се преселила во Белица, Копачка. Живеат во Горно Маало, и слават Петковден.

Роми: Максутоски Тејмур (1 куќа) доселени се 1946 година од Кичево, куќата им е во Долно Маало.[2]


Според истражувањата пак на Јован Трифуноски во 1979 година, родови во селото се:

Родовите се делат во 4 маала:

  • Во првото маало се родовите: Ставревци, Филиповци и Димовци, потекнуваат од ист предок и сите заедно имаат 9 куќи;
  • Во второто маало е родот Ѓоревци со 10 куќи, додека во минатото овој род бил многу голем имал околу 50 куќи;
  • Во третото маало се родовите Митревци и Петковци кои потекнуваат од ист предок и имаат 5 куќи; и
  • Во четвртото маало се родовите Трпевци и Коњаровци кои потекнуваат од ист предок и имаат 11 куќи.[3]

сите родови во селото се староседелци,

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото влегува во рамките на проширената Општина Дебарца, која настанала со спојување на поранешните општини Белчишта и Мешеишта по новата територијална поделба на Македонија во 2004 година. Во периодот од 1996-2004 година, селото било во рамките на некогашната Општина Белчишта.

Во периодот од 1965 до 1996 година, селото се наоѓало во рамките на големата општина Охрид. Во периодот од 1955 до 1965 година, селото било дел од некогашната Општина Белчишта.

Во периодот 1952-1955, селото влегувало во рамките на тогашната Општина Сливово, во која покрај селото Арбиново, се наоѓале и селата Врбјани, Годивје, Лактиње, Мраморец, Сливово и Турје. Во периодот 1950-1952 година, селото Арбиново се наоѓало во некогашната Општина Сливово, во која влегувале селата Арбиново, Мраморец, Сливово и Турје.

Изборно Место[уреди | уреди извор]

Во селото посто изборно место бр. 1329 според Државната изборна комисија, кое е сместено во месната заедница С. Арбиново.

На Референдумот во 2018 година, на ова изборно место биле запишани вкупно 14 гласачи.[9]

Културни и природни знаменитости[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Димитрија“ во Арбиново
Цркви[10]

Личности[уреди | уреди извор]

Иселеништво[уреди | уреди извор]

Постари иселеници од селото Арбиново се забележани во селото Издеглавје, таму се иселени родовите Коњаровци (4 к.) и Савевци (3 к.). Помеѓу двете светски војни во селото Ново Село се иселени Алексовци (2 к.). Во 1920-тите во селото Песочани се иселиле Арбиновци (1 к.).[3]

Како и повеќето села во Дебарца така и Арбиново главното мигрирање на населението го зафатило во периодот од крајот на 1950-тите и околу почетокот на 1960-тите години.

Иселениците од Арбиново се отселени во Охрид (70 куќи) Скопје (20 куќи) Струга (4 куќи) и Кичево (2 куќи).[3]

Од родовите поединечно се знае за следните иселеници до 1948:

Родот Мутавџиовци (14 к.) е иселен во Арилево, крушевско во 1810 година.[2]

Поврзано[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 "Попис на Македонија" (PDF). Завод за статистика на Македонија. 2002. конс. 11 октомври 2016. 
  2. 2,0 2,1 2,2 . Архив МАНУ Фонд „ Бранислав Русиќ “ АЕ 89/1. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Ф., Трифуноски, Јован (1992). Охридско-струшка област : антропогеографска проучавања. Srpska akademija nauka i umetnosti. ISBN 8670251582. OCLC 27418468. http://worldcat.org/oclc/27418468. 
  4. Васил К’нчов. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900, стр. 253.
  5. D.M.Brancoff. "La Macédoine et sa Population Chrétienne". Paris, 1905, р. 162-163.
  6. К’нчов, Васил. „Македонија. Етнографија и статистика“. Софија, 1900
  7. Brancoff, D.M. „La Macédoine et sa Population Chrétienne“. Paris, 1905.
  8. "Население по возраст и по пол, по населени места, според пописите спроведени во Република Македонија по Втората светска војна". Државен завод за статистика. 
  9. "iVote ДЕМОКРА - Интегриран изборен информатички систем на Државна изборна комисија на Република Македонија". referendum.sec.mk. конс. 2018-11-09. 
  10. Јелена Павловска, Наташа Ниќифоровиќ и Огнен Коцевски (2011). Валентина Божиновска. уред (на македонски). Карта на верски објекти во Македонија. Менора - Скопје: Комисија за односи во верските заедници и религиозните групи. ISBN 978-608-65143-2-7. 
  11. Црква во охридско дислоцирана без никакво оштетување

Надворешни врски[уреди | уреди извор]