Антон Слодњак

Антон Слодњак (13 јуни 1899 – 13 март 1983) бил словенечки книжевен историчар, критичар, писател, и член на академијата.

Слодњак бил редовен член на Словенечката академија на науките и уметностите (САЗУ) од 1967 година и дописен член на Југословенската академија (ЈАЗУ) во Загреб и вонреден професор на Универзитетот во Загреб до 1950 година, кога се вратил во Љубљана и предавал славистика на Универзитетот во Љубљана, до неговото пензионирање во 1959 година.

Живот

Антон Слодњак бил роден во Бодковци во семејство на Мартин и Марјета Слодњак. Потекнувал од богато земјоделско семејство и бил најстар од трите сина. Неговиот татко бил активен во организирањето на етнички настани во Јуршинци, каде што учествувал во локалниот хор.

Основното училиште го посетувал во Јуршинци од 1906 до 1912 година, а истата година, по препорака на наставниците, неговите родители го запишале во гимназијата во Марибор, каде што дипломирал во 1920 година. Потоа се запишал на славистичката програма на Универзитетот во Љубљана, каде што докторирал во 1925 година со дисертација за Даворин Трстењак. Дополнително посетувал предавања по германистика, историја на уметност и национална историја, а го положил и испитот по германски јазик и литература.

Од 1925 до 1927 година престојувал на Јагелонскиот универзитет во Краков, каде што предавал словенечки јазик и се усовршувал во полската литература. По враќањето во Љубљана, од 1927 до 1945 година работел како професор по словенечки јазик на Трговската академија. За време на Втората светска војна бил активен во Ослободителниот фронт и бил уапсен три пати (1941, 1942 и 1945), при што поминал подолги периоди во затвор.

По војната, од 1945 до 1947 година бил раководител на Секторот за стручно образование при Министерството за трговија и снабдување. Во 1947 година станал професор по словенечка литература на Универзитетот во Загреб, а по смртта на Франс Кидрич во 1950 година ја презел катедрата по словенечка книжевност на Универзитетот во Љубљана. Од 1951 до 1959 година бил декан на Факултетот за уметности и раководител на Институтот за словенска филологија.

Во 1959 година, поради идеолошки и политички причини, бил принуден да се повлече од своите позиции и заминал како визитинг професор на Универзитетот Гете во Франкфурт. Во 1965 година се вратил во Словенија и продолжил со истражувачка работа до неговата смрт.

Бил почесен член на Словенското друштво на Словенија, научен соработник на Словенечката академија на науките и уметностите (од 1950 година), а во 1967 година станал нејзин редовен член. Добитник е на Прешерновата награда (1948) и наградата Кидрич (1982) за своето дело за Фран Левстик.

Во 1970 година Универзитетот во Загреб му доделил почесен докторат, а во 1977 година Југословенската академија на науките и уметностите го избрала за дописен член. Неговата работа била призната и на меѓународно ниво, вклучувајќи го и Словенскиот конгрес во Москва во 1958 година и комеморацијата на Адам Мицкиевич во 1955 година, организирана од Полската академија на науките и уметностите

Надворешни врски

• Делата на Антон Слодњак