Англезит
| Англезит | |
|---|---|
 Англезит од Мароко | |
| Општо | |
| Категорија | Сулфатни минерали |
| Формула | PbSO4 |
| Штрунцова класификација | 7.AD.35 |
| Данина класификација | 28.3.1.3 |
| Просторна група | Pnma |
| Распознавање | |
| Боја | Безбојна до бела, најчесто обоена сива; портокалова, жолта, зелена, сина, ретко виолетова |
| Хабитус | Грануларен, лентен, нодуларен до сталактитски |
| Кристален систем | Орторомбичен |
| Цепливост | [001] добра, [210] специфична |
| Прелом | Конхоидална |
| Жилавост | Кршлив |
| Цврстина на Мосовата скала | 2.5–3.0 |
| Сјај | Адамантински кристали, мат кога се земјени |
| Огреб | Бел |
| Проѕирност | Проѕирен |
| Специфична тежина | 6.3 |
| Оптички својства | Биаксијален (+) |
| Показател на прекршување | nα = 1.878 nβ = 1.883 nγ = 1.895 |
| 2V-агол | 75° (measured), 68° (calculated) |
| Споивост | 1.5 |
| Наводи | [1][2][3] |
Англезит — оловен сулфатен минерал со хемиска формула PbSO4. Се јавува како оксидациски производ на примарна оловна сулфидна руда, галенит. Англезит се јавува како призматични орторомбични кристали и земјени маси и е изоморфен со барит и целестин. Содржи 74% олово по маса и затоа има висока специфична тежина од 6,3. Бојата на англезит е бела или сива со бледо жолти ленти. Може да биде темно сив ако е нечист.
Првпат бил препознаен како минерална врста од Вилијам Витеринг во 1783 година, кој го открил во бакарниот рудник Парис на островот Англси; името англезит, според оваа локација, го дал Ф. С. Бедан во 1832 година. Кристалите од Англси, кои порано биле наоѓани во изобилство на матрица од мат лимонит, се мали по големина и едноставни по форма, најчесто ограничени со четири лица на призма и четири лица на купола; тие се кафеаво-жолти по боја поради обоеност од лимонит. Кристалите од некои други локалитети, особено од Монтефони во Сардинија, се проѕирни и безбојни, со брилијантен адамантински сјај, и обично се модифицирани со бројни светли лица. Разновидноста на комбинации и навики што ги покажуваат кристалите е многу голема — речиси двесте различни форми се прикажани од В. фон Ланг во неговата монографија за оваа врста; без мерење на аглите, кристалите често тешко се распознаваат. Постојат јасно изразени цепливости паралелни со лицата на призмата (110) и со базалната рамнина (001), но тие не се толку добро развиени како кај изоморфните минерали барит и целестин.[4]
Англезитот е минерал од секундарно потекло, формиран со оксидација на галенит во горните делови на минералните јазли каде што тие се погодени од процесите на атмосферско дејство. Во Монтепон, кристалите создаваат кора во шуплините во сјајна грануларна галена; а од Лидхилс, во Шкотска, познати се псевдоморфи на англезит по галена. На повеќето локации се наоѓа како изолирани кристали во јазлите што содржат олово, но на некои места, во Австралија и Мексико, се јавува како големи маси, а потоа се ископува како руда на олово.[4]
Англезитот понекогаш се користи како скапоцен камен.[5]
Галерија
[уреди | уреди извор]
Кристал од англезит од округот Туисит, Мароко (големина: 2,8 × 1,6 × 0,5 см)
Англезит од рудникот Монтепони, Иглесијас, провинција Карбонија-Иглесијас (големина: 15,3 × 7 см)
Дијаграм на англезит што ја илустрира неговата орторомбична кристална форма
Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ „Anglesite“ (PDF). Handbook of Mineralogy. Rruff.geo.arizona.edu. Архивирано од изворникот (PDF) на 2012-02-08. Посетено на 2026-02-26.
- ↑ „Anglesite Mineral Data“. Webmineral.com. Посетено на 2014-05-15.
- ↑ „Anglesite: Anglesite mineral information and data“. Mindat.org. Посетено на 2014-05-15.
- 1 2 One or more of the preceding sentences вклучува текст од објавено дело кое сега е јавна сопственост: Chisholm, Hugh, уред. (1911). . Encyclopædia Britannica (11. изд.). Cambridge University Press.
- ↑ Oldershaw, Cally (2003). Firefly guide to gems. Toronto, Ont. Buffalo, N.Y: Firefly Books. стр. 84. ISBN 978-1-55297-814-6.
Библиографија
[уреди | уреди извор]- Палаче, П.; Берман Х.; Фрондел, К. (1960). „ Данов систем на минералогија, том II: Халиди, нитрати, борати, карбонати, сулфати, фосфати, арсенати, волфрами, молибдати, итн. (Седмо издание)“ Џон Вајли и синови, Инк., Њујорк, стр. 420–424.