Алп Арслан

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Алп Арслан
AlpArslan.PNG
Султан на Големата Селџучка Империја
4 септември 1063 – 15 декември 1072
Претходник Тугри
Наследник Малик-Шах I
Сопружник Ака Кутан
Сафарија Катун
Династија Селџучка династија
Татко Чагри Бег
Мајка непознато
Роден(а) 20 јануари 1029(1029-01-20)[1]
Починал(а) 15 декември 1072(1072-12-15) (воз. 43 г.)
Почивалиште Мерв
Вероисповед Ислам

Aлп Арслан (турски: Alp Arslan, „херојски лав“) или реално име Дија ад Дуња ва ад Дин Абуд ад-Давлах Абу Шуџа Мухамед Алп Арслан ибн Давуд (ابو شجاع محمد آلپ ارسلان ابن داود)—султан на Турците од Селџук (1063-1072) и внук на Тугрил бег (1037-1063). Тој владеел со територијата на денешен Иран, Ирак, Сирија и делови од Турција. Со победата на византиската војска во Битка кај Манцикерт во 1071 година, тој ја вовел Византија во нова граѓанска војна, по што Турците се прошириле на Мала Азија.

Биографија[уреди | уреди извор]

Арслан е роден во околу 1030 година, а во 1063 година Султан Селџук станува негов. Во 1064 година го окупирал градот Ани во Ерменија, по што следело масовен масакр на локалното население, а во 1067 година, и од Кесарија. Византискиот император Роман IV Диоген (1068-1071) започнал неколку воени кампањи против Селџук во обид да ги потисне од источните делови на Византија. Тие завршиле без голема воена победа, бидејќи здруженијата на Селџук избегнувале директна борба со Византијците, но во 1070 година успеале да склучат мировен договор со Арслан за да го спречат грабежот.

Користејќи го мирот со Византија, Арслан почнал да го напаѓа Алеп со армијата во 1071 година, но за време на кампањата добил извештај дека Роман ја предводел Големата армија во Манцикерт, кој брзо го зазел. Селџук Султан потоа го суспендирал понатамошниот напредок и брзо се упатил кон централната Анадолија и езерото Ван. Во близина, имало битка меѓу Селџук и византиската војска. Силите на Арслан ги поразиле Византијците и ги заробиле самите Римјани.

Самата битка била оценета со голем број фактори. Од поделбата на византиската војска во два дела, непосредно пред битката, така што само дел од неа се судриле со Селџуците. Андроник Дука, кој бил политички противник Романов заповедал на резерва и во клучен момент одбил да се заштитат на позадината на византискиот центар, но се повлекол од битката, ширејќи дезинформации дека Роман се самоубил. Брзо Селџуците коњаници лесно го опколиле византискиот град и го уништиле десното крило, додека делови од левата страна успеале да го пробијат обрачот. Дополнителен фактор во битката била тактиката на Селџуците да се избегне директна конфронтација со силно оклопна пешадија и коњаница на Византијците.

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Soviet Historical Encyclopedia. Volume I. Page 415.

Литература[уреди | уреди извор]