Прејди на содржината

Алпска млечна трева

Од Википедија — слободната енциклопедија
Алпска млечна трева
Научна класификација [ у ]
Царство: Растенија
клад: Скриеносеменици
клад: Евдикоти
клад: Розиди
Ред: Бобовидни
Семејство: Млечни треви
Род: Млечна трева (род)
Вид: Алпска млечна трева
Научен назив
Polygala alpestris
Rchb

Алпска млечна трева (латински: Polygala alpestris) — вид цветно растение од семејството млечни треви (Polygalaceae). Опишан е во 1823 година и се среќава во Австрија, Франција, Германија, Италија, Шпанија, Грузија, Турција и Швајцарија.[1][2][3]

Општи одлики

[уреди | уреди извор]

Алпската млечна трева е повеќегодишно тревесто растение со висина од 5 до 15 см. Се одликува со нежни гранчиња кои можат да бидат полегнати, придигнати или вертикални, а обично се неразгранети. Стебленцата се присутни во голем број и можат да бидат целосно голи или покриени со ретки, лачно искривени влакненца.[4]

Листовите кај овој вид се спирално распоредени и се голи. Според нивната позиција на стеблото и морфологијата, се разликуваат:[4]

  • Долни стеблени листови — имаат обратно-јајцевиден или долгнавест облик, а на самиот врв се тапи.
  • Горни стеблени листови — имаат ланцетен до широко ланцетен облик. Тие се подолги од долните листови, а на врвот се заокружени или кусо заострени.

Цвет и соцветие

[уреди | уреди извор]

Соцветијата се поставени завршно (терминално), имаат густ облик и се со должина од 1,5 до 3,5 см. Составени се од помал број цветови, најчесто од 5 до 20 (поретко до 30).[4]

  • Брактеи и брактеоли: Прицветниците (брактеите) имаат јајцевидно-ланцетен облик, обоени се синкаво и се покуси од самите цветни дршки (долги околу 1,5 мм), при што брзо отпаѓаат. Брактеолите се морфолошки исти како брактеите, но се малку покуси од нив и остануваат подолго време во основата на цветната дршка.
  • Чашкини ливчиња: Трите надворешни чашкини ливчиња имаат должина од околу 2,5–3 мм, при што горното ливче е малку подолги од двете долни.
  • Крилца: За време на цветањето имаат должина од 5 до 6,5 мм. Имаат широко елиптичен облик, обоени се синкаво и на врвот се заострени. На површината имаат 3 жили кои анастомозираат (се спојуваат) само во горната половина. Кај развиените плодови крилцата стануваат зеленикави, а цветната дршка значително се продолжува.
  • Венче: Обоено е бело или синкаво. По својата должина е еднакво колку цветните крилца или е малку покусо од нив.

Плодот е кутија (капсула) со обратно-срцевиден облик. Таа по својот раб е крилеста. Кутијата е покуса, но карактеристично поширока од самите крилца на цветот.[4]

Живеалиште

[уреди | уреди извор]

Овој вид претставува типично високопланинско растение. Најчесто ги населува високопланинските пасишта и сувите варовнички камењари. Најголема застапеност има на надморска височина од околу 2.000 метри.[4]

Распространетост

[уреди | уреди извор]

Подрачја на природна распространетост на видот се:[5]

  • Европа
    • Средна Европа
      • Австрија, Германија, Швајцаија
    • Југозападна Европа
      • Франција, Шпанија
    • Југоисточна Европа
      • Албанија, Бугарија, Грција, Италија, Северозападен Балкан

Распространетост во Македонија

[уреди | уреди извор]

Во рамките на видот постои јасна географска и морфолошка диференцијација на два подвида во однос на застапеноста во Македонија:[4]

  • Polygala alpestris subsp. alpestris — се одликува со крилца долги 4–4,5 mm чии жилки многу слабо анастомозираат меѓу себе, а кутијата е приседна. Овој номинален подвид **не се среќава во Македонија**.
  • Polygala alpestris subsp. croatica (Chodat) Hayek — се одликува со крилца долги 4,5–6 mm чии жилки јасно анастомозираат меѓу себе, а кутијата се развива на куса дршка. Овој подвид е присутен во Македонија и е евидентиран на следниве места:
    • Шарпланински Масив: Познат е само за Шар Планина — месност Церипашина.
    • Падини на Јабланица: Истражувачот Черњавски (1943) овој подвид го посочува и за планината Јабланица, на местата Црн Камен и Шеќерна Глава.
  1. ↑ „International Plant Names Index“. www.ipni.org.
  2. ↑ „Polygala alpestris Rchb. | Plants of the World Online | Kew Science“. Plants of the World Online.
  3. ↑ „TÜBİVES Polygala alpestris“.
  4. 1 2 3 4 5 6 Мицевски, Кирил (2005). ФЛОРА НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, Том I, свеска 6. Скопје: МАНУ. стр. 1525. ISBN 9989-101-46-9 (св. 6) Проверете ја вредноста |isbn=: invalid character (help). Укажано повеќе од еден |pages= и |page= (help); |access-date= бара |url= (help)
  5. ↑ Brummitt, R.K. 2001. TDWG – World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions, 2nd Edition

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]