Алелуја (јадење)
Алелуја — словенечка велигденска посна чорба направена од сушена кора од репка.
Направена е во 17-от век како спомен на една голема глад од доцниот среден век. Како датум се споменува 1472 година (недостигот на храна во Љубљана и околината бил последица на турската опсада), како и во 1592 година (во Карањска) и во 1817 година. Според друго толкување, тоа би требало да биде само сеќавање на Христовото страдање.[1][2]
Дури и пред Втората светска војна јадењето било присутно на земјоделските имоти. Се готвело во Горењска, дел од Долењска, Церкљанска и централна Словенија и има неколку варијанти.[1] Подготвувајќи го луѓето користеле остатоци (лушпи и водата во која се варела шунката).[3]
Иван Врховник во својата историја на Трновската парохија напишал дека Трновчани и Краковчани го знаат јадењето под три имиња: алелуја, олупки и лакота. На љубљанскиот пазар се продавале сушени кори од цвекло.
Подготовка
[уреди | уреди извор]Исушените (може и чадените) кори од репка се варат додека не омекнат, се сечкаат, бланшираат и се варат со компири. Може да се попрска и со брашно (или лебни трошки).[4][5][1]
Изложби и фестивали
[уреди | уреди извор]Корите кои се сушат на јаже биле дел од една од изложбите во Градскиот музеј во Идрија.[5] Јадењето било претставено на изложбата на велигденски честитки во 2017 година во холот на Градската куќа во Крањ.[4]
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 3 Alič, Vanja. „Video: Med tradicijo in sodobnimi prijemi“. Dnevnik. Архивирано од изворникот на 2020-10-21. Посетено на 2020-10-19.
- ↑ „VELIKA NOČ“. zupnija-idrija.rkc.si. 10. februar 2013. Архивирано од изворникот на 2020-10-23. Посетено на 2020-10-19. Проверете ги датумските вредности во:
|date=(help) - ↑ „Festival aleluja 2018“. Župnija Šentvid nad Ljubljano (словенечки). 2. april 2018. Посетено на 2020-10-19. Проверете ги датумските вредности во:
|date=(help) - 1 2 „Aleluja za veselje in pojest'“. www.gorenjskiglas.si. 12. april 2017. Посетено на 2020-10-19. Проверете ги датумските вредности во:
|date=(help) - 1 2 „Aleluja - velikonočna jed iz repnih olupkov“. Mestni muzej Idrija (словенечки). Посетено на 2020-10-19.