Александар Гилфердинг
| Александар Гилфердинг | |
|---|---|
 | |
| Роден(а) | 7 февруари 1831 Варшава, Конгресна Полска, Руска Империја |
| Починал(а) | 20 јуни 1872 (возр. 41) Каргопол, Архангелска губернија, Руска Империја |
| Установи | St. Petersburg Academy of Sciences |
| Образование | Imperial Moscow University |
Александар Фјодорович Гилфердинг (руски: Александр Фёдорович Гильфердинг; Варшава, 7 февруари 1831 – Каргопол, 20 јуни 1872) бил руски славист, историчар, етнограф, фолклорист, дипломат и публицист од германско потекло. Се вбројува меѓу најзначајните руски истражувачи на словенските народи во XIX век и бил истакнат претставник на славофилското движење. Неговите трудови за јужнословенските земји, словенската филологија и народното творештво оставиле трајно влијание врз развојот на славистиката.
Биографија
[уреди | уреди извор]Гилфердинг студирал историја и филологија на Московскиот универзитет, каде што се формирал како научник под влијание на тогашните руски слависти. Уште како млад истражувач покажал особен интерес за споредбеното проучување на словенските јазици и нивната поврзаност со другите индоевропски јазици. Во 1853 година го објавил трудот „За сродноста на словенскиот јазик со санскритот“, кој претставувал една од првите систематски споредби меѓу словенските јазици и санскритот.
Во втората половина на 1850-тите години бил испратен како руски дипломатски претставник во Босна, која тогаш се наоѓала под власта на Отоманското Царство. За време на престојот на Балканот патувал низ Босна, Херцеговина, Србија и други јужнословенски области, собирајќи податоци за историјата, јазикот, обичаите и народната култура на локалното население. Резултат на овие истражувања биле неколку значајни дела посветени на јужнословенските земји, кои претставуваат важен извор за нивната состојба во XIX век.
Гилфердинг бил активен и во општествениот живот на Руското Царство како поддржувач на словенската заемност и на културната соработка меѓу словенските народи. Во 1856 година бил избран за дописен член на Санктпетербуршка академија на науките, а подоцна учествувал и во работата на руските научни и етнографски друштва.
Особено значајна е неговата дејност како собирач на народно творештво. Во текот на своите патувања низ северна Русија собрал голем број руски епски песни (билини), со што дал значителен придонес во зачувувањето на усното културно наследство. Неговите записи претставуваат едни од најважните извори за проучување на руската народна епика.
Починал во 1872 година од тифус за време на едно од своите теренски истражувања во северна Русија. И покрај релативно краткиот живот, оставил обемно научно наследство во областа на славистиката, етнографијата и фолклористиката. Неговите дела и денес претставуваат важен извор за проучување на словенските народи, нивните јазици и култури.