Прејди на содржината

Автокефалност на Православната црква на Украина

Од Википедија — слободната енциклопедија
Патријархот Вартоломеј го потпишува томосот за автокефалност на Епифаниј I (облечен во бел клобук) стои зад него.

На 5 јануари 2019 година, Вартоломеј I, Цариградскиот вселенскиот патријарх, го потпишал томосот со кој официјално се признава и основа Православната црква на Украина и ѝ се доделува автокефалност (самоуправување). Настаните кои веднаш довеле до доделување на автокефалност биле:

  • На 11 октомври 2018 година, синодот на Вселенската патријаршија објавил дека „ќе продолжи кон доделување автокефалност на Црквата на Украина“, [1] правејќи ја независна од Руската православна црква.
  • Оваа одлука го натерало Светиот синод на Руската православна црква да ја прекине заедницата со Вселенската патријаршија на 15 октомври 2018 година, што го означило почеток на расколот помеѓу Москвската и Цариградската патријаршија во 2018 година. [2] [3]
  • На 15 декември 2018 година, советот за обединување ја основал Православната црква на Украина.
  • На 5 јануари 2019 година, патријархот Вартоломеј го потпишал томосот за автокефалност на Православната црква на Украина. 

Позадина

[уреди | уреди извор]

  Цариградскиот вселенски патријарх тврди дека е најистакнат водач и меѓународен претставник на Источната православна црква. [4] Источната православна црква е географски поделена на неколку главно независни местни цркви, секоја со свој водач (патријарх, архиепископ или митрополит).

Набргу откако Украина ја стекна својата независност од СССР, некои нејзини претседатели побарале од Вселенската патријаршија да и даде на Украина црква различна од Московската патријаршија. [5]

Три источни православни цркви во Украина

[уреди | уреди извор]

На крајот на 20 век, во Украина постоеле три источни православни јурисдикции:

  • Украинската православна црква (Московска патријаршија) (УПЦ-МП) која е дел од Руската православна црква, а со тоа е и под Московската патријаршија. Оваа црква била, до 11 октомври 2018 година, единствената православна црква во Украина признаена од другите православни цркви.
  • Украинската автокефална православна црква (УАПК), предводена од митрополитот Макариј, која била независна, која била основана во 1921 година по формирањето на краткотрајната Украинска Народна Република и откако го преживела Советскиот Сојуз и надвор и внатре во земјата.
  • Украинската православна црква – Киевска патријаршија (УПЦ-КП), предводена од киевскиот патријарх Филарет, независна црква која била основана во јули 1992 година. Во јануари 1992 година, откако Украина ја стекнала својата независност од Советскиот Сојуз по распадот, киевскиот митрополит Филарет од УПЦ-МП [6]свикал собрание во Киевскско-печерската лавра што усвоила барање за автокефалност до Московскиот патријарх. [7][8]Московската патријаршија не го прифатила тоа и побарала од Филарет да поднесе оставка. [9] [10] Филарет не поднел оставка и бил суспендиран на 27 мај 1992 година од страна на УПЦ-МП. [11] Епископите лојални на митрополитот Филарет и слична група од Украинската автокефална православна црква организирале обединувачки синод кој се одржал на 25-26 јуни 1992 година. Делегатите се согласиле да формираат комбинирана црква наречена Украинска православна црква - Киевска патријаршија под патријархот што тие го избрале, Мстислав од UAOC. [11] [12] Мстислав никогаш не ја одобрил унијата помеѓу УАПЦ и УПЦ-КП. [13] Филарет билотфрлен на 11 јули 1992 година од страна на Руската православна црква. По смртта на патријархот Мстислав во 1993 година, црквата УПК-КП ја предводел патријархот Владимир. Во јули 1995 година, по смртта на Владимир, Филарет бил избран за шеф на УПЦ-КП со гласови од 160-5. Филарет бил анатемизиран од Руската православна црква во 1997 година. [14]

УАПЦ и УПЦ-КП не биле признати од другите православни цркви и биле сметани за расколнички. [15] Претставниците на РПЦ изјавиле дека анатематизацијата на Филарет е „признаена од сите помесни православни цркви вклучувајќи ја и црквата во Цаиград“. [16][17]Синодот на Вселенската Патријаршија го признал, во писмото од јули 1992 година до патријархот Алексиј II, отпуштањето на Филарет од страна на РПЦ, [18] [19] и Вселенскиот патријарх ја признал анатемизацијата на Филарет во писмото од април 1997 година до Патриархот Алексеј II. [20] [21] [22]

На 11 октомври 2018 година, екскомуникациите на УАПЦ и УПЦ-КП биле укинати од страна на Вселенската патријаршија, [23] сепак Вселенската патријаршија не ги признала ниту УАПЦ и УПЦ-КП за легитимни и нивните водачи не биле признати како примати на нивните соодветни цркви. [24] [25] Од 15 декември 2018 година, УАПЦ и УПЦ-КП повеќе не постојат и се споиле со двајца митрополити на УПЦ-МП за да ја формираат Православната црква на Украина. УПЦ-МП сè уште постои. УПЦ-МП има 12.064 активни парохии, УПЦ-КП имала 4.807, а УАПЦ имала 1.048. [26]

Вселенска патријаршија и црковната ситуација во Украина

[уреди | уреди извор]

Во април 2014 година, Вселенскиот Патријарх зборувал за црковните проблеми во Украина за време на неговата проповед на Цветници и изјавил „Вселенската патријаршија ги препознава тешките предизвици со кои се соочува блажениот украински народ денес“. [27] [28] [29] Во февруари 2015 година, приматот на Канадската Украинска Православна Црква, митрополитот Јуриј (Калишчук), за време на тркалезна маса во агенцијата Укринформ, [30] изјавил дека „[Цариградската Патријаршија] ја следи ситуацијата во Украина и го смета идеалното решение за обединетото „единство во Украина и православието“. Тој додал дека „Цариградската патријаршија го чека барањето и насоките од украинските православни јурисдикции овде, но пред се чека чекор од претседателот на Украина“. [31] [32]

На 6 јуни 2015 година, УАПЦ побарала од Вселенската патријаршија да ја прими „[Украинската автокефална православна црква на Вселенската патријаршија како митропола со правата на самоуправување“. [33] На 24 јуни, Светиот синод на Украинската православна црква (Московска патријаршија), одржан на 24 јуни во Киев, направил изјава за присуството на „двајца епископи на Цариградската патријаршија во Украина [епископот Даниел Памфилонски и епископот Иларион ] и нивната средба со украинското свештенство“. Епископите на Пратеникот на УПК „изразија загриженост“ за активностите на [епископот Памфилонски Даниел и епископот Иларион] на „канонската територија“ на УПК-МП без согласност на архиереите на МПЦ. [34] На 27 јули 2015 година, УПК-КП, по Светиот синод истиот ден, одлучил да побара од Вселенскиот патријарх да го признае нејзиниот автокефален статус. [35]

На 2 февруари 2016 година, московскиот патријарх официјално изјавил дека „важно е веќе да постои заедничко разбирање за потребата од консензус меѓу сите Цркви, исклучувајќи какви било еднострани дејствија при доделувањето автокефалност“. [36] Истиот ден тој предупредил дека „едностраното признавање на расколот [во Украина] неизбежно ќе има [катастрофални последици] за единството на Православната Црква“; во оваа прилика вселенскиот патријарх изјавил: „Сите ние признаваме дека митрополитот Онуфриј е единствениот канонски поглавар на православието во Украина“. [37]

Во јуни 2016 година, Сеправославниот собор во 2016 година се одржал на Крит. Меѓутоа, неколку дена пред да започне, Руската православна црква одбила да учествува. Претходно православните цркви на Грузија, Бугарија и Антиохија исто така одбиле да учествуваат. Едно од наведените прашања бил начинот на прогласување на автономија на православните цркви. На 16 јуни, украинскиот парламент, Врховната Рада, побарал од вселенскиот патријарх Вартоломеј I автокефалност за Православната црква на Украина и со тоа независност од Руската православна црква. На 11 јуни, пред усвојувањето на резолуцијата од парламентот, Московската патријаршија остро ја критикувала жалбата на пратениците. [38] Сепак, советот на Крит не го разгледал и официјално не го коментирал украинското прашање. [39] [40]

На 15 декември 2017 година, Филарет во Киев се состанал со лични претставници на Цариградската патријаршија: Даниел Памфилонски (УПЦ на САД) и епископот Иларион (УПЦ на Канада) и разговарал со нив за прашања од „заемен интерес“. [41] [42]

Состојба на УПЦ-МП од 2014 година

[уреди | уреди извор]

Од промената на режимот иницирано преку соборување на претседателот Јанукович во 2014, Претседателот Порошенко и украинскиот парламент изразија сериозна загриженост за „двосмислениот“ став или молкот на црковниот водач и молкот на Руската православна црква и Украинската православна црква (Московска патријаршија) во врска со клучните прашања за националната безбедност. Тие не успеаја да ја поддржат Мајданската револуција на достоинството, со цел, меѓу другото, да го спречат влијанието и мешањето на Москва во внатрешните работи на Украина. Тие не успеаја да ги осудат Руската анексија на Крим и искоренувањето на парохиите на полуостровот. Тие не успеаја да го осудат сепаратистичката, спонзорирана од Москва, војна во Донбас. Резултатот е дека тие беа перципирани како Тројански коњи кои ја следат политичката агенда и интересите на Москва.

Вили Футре[43]

 

Процес на доделување автокефалност

[уреди | уреди извор]

Барање од јуни 2016 година

[уреди | уреди извор]

На 16 јуни 2016 година, украинскиот парламент усвоил резолуција со која се апелира до Вселенскиот патријарх „да го признае актот во 1686 за неважечки како усвоен со кршење на светите канони на Православната црква“, „да земе активно учество во надминувањето на црковниот раскол со свикување украински обединувачки собор под покровителство на Вселенската патријаршија, кој би ги решил сите спорни прашања и би ја обединил Украинската православна црква“, и да и додели автокефалност на православната црква во Украина. [44] [45] [46] [47] Истиот ден, Руската православна црква жестоко протестирала против оваа резолуција. [48] На 19 јули, Вселенската патријаршија соопштила дека ќе формира синодна комисија која ќе го „испита“ барањето на украинскиот парламент за доделување автокефалност на Украина. [49] [50] На 1 август 2016 година, архиепископот Јов од Вселенската патријаршија во интервју дадено за Религиозната информативна служба на Украина изјавил дека „Цариград отсекогаш верувал дека територијата на Украина е канонска територија на црквата во Цариград “. [51]

Барање од април 2018 година

[уреди | уреди извор]
Средба на Порошенко со вселенскиот патријарх Вартоломеј I, 9 април 2018 година

На 9 април 2018 година, украинскиот претседател Петро Порошенко имал средба во Истанбул со Вселенскиот патријарх за време на која Порошенко „ја истакна важноста на воведувањето на Единствена помесна православна црква во Украина за која се стреми украинскиот народ“. [52] Во тоа време, една статија објавена на промосковската анонимна мрежна страница Унија на православни новинари [53] изјавила дека не е постигнат релевантен напредок во однос на прашањето за местната православна црква за Украина. [54]

Украинскиот претседател Петро Порошенко и Филарет, 16 април 2018 година

На 17 април, украинскиот претседател Порошенко се сретнал во Турција со Вселенскиот патријарх и упатил апел, поддржан од разни украински пратеници, [55] [56] за доделување автокефалност на Украина; [57] [58] двете страни постигнале договор по 7-часовни преговори. Целосниот апел подоцна бил објавен на официјалната мрежна страница на претседателот на Украина. УПЦ-КПи УАПЦ, исто така, испратиле сличен апел до Вселенската патријаршија во она што Порошенко го опишал како „ретко обединет потег на двете цркви [УПЦ-КПи УАПЦ]“. [59] На 18 април, нацрт-резолуцијата за поддршка на жалбата на Порошенко била поднесена до украинскиот парламент, а на 19 април била и усвоена. [60] [61] Текстот на жалбата на украинскиот парламент бил подолг и содржи повеќе аргументи во корист на автокефалноста на Украина во споредба со жалбата на Порошенко. [б 1]На 20 април, официјалното барање за издавање Томос за автокефалност било доставено до Вселенската патријаршија. [62] Истиот ден, 20 април, Светиот синод на Вселенската патријаршија „гласаше да се продолжи со преземање на неопходните чекори за давање автокефалност на православните христијани во Украина“. [63] На 22 април, Вселенската патријаршија издала официјално соопштение во кое изјавува дека синодот „испитал прашања кои се однесуваат на црковната ситуација во Украина, како што беше направено во претходните синодни седници, и откако доби од црковните и граѓанските власти [...] петиција со која се бара давање автокефалност, одлучи тесно да комуницира и да се координира со своите сестрински православни цркви во врска со ова прашање“. [64] [65] Истиот ден, претседателот Порошенко на својата официјална страница на Фејсбук објавил дека „Вселенската патријаршија ги започнала процедурите неопходни за доделување автокефалност на Украинската православна црква“. [66] [67]  Договорот го доделил имотот на украинските цркви и манастири на автокефалната Украинска православна црква. [68]

На 23 јуни 2018 година, делегација на УПЦ-МП остварила разговори со патријархот Вартоломеј и други членови на хиерархијата на Вселенската патријаршија. [69] [70] Преговорите не завршиле ниту со потпишани документи, ниту со заедничка изјава. [71] Целта на овие разговори, според пратеникот на УПЦ-МП, била „за добивање веродостојни информации од самиот патријарх Вартоломеј во врска со иницијативите за евентуално доделување на Томос за автокефалност, како и за да се соопштат ставот на Украинската православна црква по ова прашање. Архиереите го информирале патријархот и за моменталната состојба на црковниот живот во Украина“.

На 25 јуни, пратеникот на УПЦ-МП изјавил дека „ја слушнал пораката“ на митрополитот Онуфриј и постојаните членови на Светиот синод на Украинската православна црква на состанокот што се одржал на 23 јуни во Истанбул помеѓу делегацијата на пратеникот на УПЦ и Вселенскиот патријарх Вартоломеј и членовите на Светиот патријархиски синод. Затоа, архиереите на Пратеникот на УПЦ донеле заедничка изјава во која „ја изразија својата визија за понатамошен развој на мисијата на Украинската православна црква во украинското општество“. [72] Во соопштението се заклучува дека „сегашниот канонски статус е сосема доволен за Украинската православна црква плодно да ја изврши својата мисија меѓу народот на Украина“. [73] [74] [75]

На 31 август 2018 година, вселенскиот патријарх Вартоломеј се сретнал со московскиот патријарх Кирил за да разговараат за украинската автокефалност, информирајќи го дека тие „веќе ја спроведуваат оваа одлука“ за доделување автокефалност. [76]

На 1 септември, во Истанбул, започнал Собор на архиереите на вселенскиот престол. Патријархот Вартоломеј го одржал главното обраќање пред повеќе од 100 архиереи на престолот, меѓу другото наведувајќи: „потеклото на тешкотиите и реакциите во Украина не се ниту скорешен феномен, ниту нешто создадено од Вселенската патријаршија. Веќе од почетокот на 14 век, кога Престолот на Киевската митрополија беше преместен без канонска дозвола на Мајката Црква во Москва, имаше неуморни напори од страна на нашите браќа од Киев за независност од црковната контрола од страна на центарот во Москва. [...] Томосот што ја прогласува Москва за Патријаршија не го вклучува регионот на денешната Киевска митрополија во јурисдикција на Москва. Освен тоа, [...] канонската зависност на Киев од Мајката црква во Константинопол остана постојана и непрекината. [...] Бидејќи Русија, како одговорна за моменталната болна ситуација во Украина, не е во состојба да го реши проблемот, Вселенската патријаршија ја презеде иницијативата за решавање на проблемот во согласност со овластувањата дадени од Светите канони и јурисдикциската одговорност над епархијата на Киев, при што доби барање за таа цел од чесната украинска влада, како и повторливите барања на „Патријархот“ Филарет од Киев, апелирајќи да го решиме неговиот случај. [77] [78]

На 12 декември 2018 година, 47 украински пратеници, повеќето од опозицискиот блок, [79] [80] [81] побарале од Уставниот суд на Украина „да ја признае како спротивна на Уставот одлуката на Радата за поддршка на томосот, за кој тие веруваат дека го нарушува принципот на поделба на државата од црквата“. Сепак, на 12 март 2019 година, Уставниот суд на Украина одбил да го покрене случајот и се оправдал дека прашањата опфатени во одлуката на украинскиот парламент „не можат да бидат разгледани од Уставниот суд бидејќи се од политичка, а не од правна природа“. [81] [82] [83] [84] На 25 април 2019 година, Уставниот суд на Украина го разгледал случајот на верските организации кои сакале да ја укинат истата жалба на парламентот од 19 април 2018 година. Уставниот суд го отфрлил нивното барање, велејќи дека судот „заклучил дека нема докази за административна надлежност“. [85] [86]

Вселенски легати во Украина и реакции на РПЦ

[уреди | уреди извор]
Даниел (Зелински) Памфилонски

На 7 септември, Цариградскиот патријарх објавил, на официјалните мрежни страници на Постојаната делегација на Вселенскиот Патријарх во Светскиот Совет на Црквите, како и на официјалната мрежна страница на Вселенската Патријаршија, дека ги назначил архиепископот Памфилон Даниел (Зелински) и епископот Иларион (Рудник) како негови легати и егзархисти во Украина. [87] [88] Овие назначувања биле, според официјалното соопштение на официјалната мрежна страница на Вселенската патријаршија, „[во] рамките на подготовките за доделување автокефалност на Православната црква во Украина“. Даниел Памфлионски и Иларион веќе биле испратени од Вселенската патријаршија во Украина во 2015 година, што во тоа време довело до официјален протест на УПЦ-МП.

Иларион (Рудник)

Истиот ден, претседателот на Одделот за надворешни црковни односи на Московската патријаршија, митрополитот Иларион, дал интервју за телевизискиот канал „Русија 24“ за назначувањето на двајцата егзархисти. [89] Во ова интервју, Иларион го упатил своето предупредување дека Руската православна црква „нема да има друг избор освен да ја прекине заедницата“ со Вселенскиот патријарх доколку ѝ се даде автокефалност на Украина. Ова интервју било целосно објавено на официјалната мрежна страница на Одделот за надворешни црковни односи на Московската патријаршија на англиски јазик следниот ден. [90]

На 8 септември, синодот на Руската православна црква го изразил својот „решителен протест и длабока огорченост поради“ извештајот објавен ден претходно за назначувањето на двајцата архиереи на Вселенската патријаршија за егзархии на Патријаршијата во Киев. [91] Истиот ден, на социјалната мрежа, Владимир Легојда, раководител на Синодното одделение за односи со црквата, општеството и медиумите, коментирал на темата и навел дека „назначувањето од страна на Цариградскиот патријарх на неговите епископски претставници во Украина, без договор со Патријархот Московски [...] и Неговото Блаженство Митрополитот Киевски [...], е [...] невидено груб упад [...] не може да се остави без одговор на дејствијата на Московската Патријаршија“. [92] [93] Истиот ден, УПЦ-МП објавила официјална декларација [94] на својата мрежна страница во која се вели: „Именувањето на двајцата егзархисти е грубо кршење на канонската територија на Украинската православна црква. „Епископите не смеат да ја напуштат сопствената епархија и да одат во цркви надвор од нејзините граници“. [95]

Септември 2018: „Одмазднички мерки“ на Рускиот православен синод и последици

[уреди | уреди извор]

На 14 септември 2018 година, како одговор на назначувањето на тие двајца егзарси, Руската православна црква одлучила да одржи „вонредна седница“ за да преземе „одмазднички мерки по назначувањето од страна на Цариградската патријаршија на нејзините „егзархисти“ во Киев, по одлуката на Синодот на оваа црква „да и даде статус на автокефалност на црквата во Украина“. „“ Синодот на Руската православна црква одлучил: [96] [97]

1. Да се ​​прекине литургиското молитвено одбележување на цариградскиот патријарх Вартоломеј.

2. Да се ​​прекине сослужението со архиереите на Константинополската патријаршија.

3. Да се ​​прекине учеството на Руската православна црква во сите епископски собори, теолошки дијалози, мултилатерални комисии и други структури со кои претседаваат или копретседаваат претставници на Цариградската патријаршија.

4. Да се ​​усвои изјава на Светиот синод во врска со неканонските постапки на Цариградската патријаршија во Украина.

 

Истиот ден било објавено соопштение во кое се објаснува ситуацијата и санкциите преземени во знак на протест против однесувањето на Вселенскиот Патријарх. [98] [99] Истиот ден, митрополитот Иларион ја разјаснил ситуацијата во интервју објавено на официјалната мрежна страница на Одделот за надворешни црковни односи на Московската патријаршија. Во интервјуто, Иларион изјавил:[100]

 

[Суспендирано ќе биде [...] учеството во сите структури со кои претседаваат или копретседаваат претставници на Константинопол. [...] Суспензијата ги опфаќа бискупските собори во земјите на таканаречената дијаспора и теолошкиот дијалог[.] [...] Одлуката на Светиот Синод да го прекине литургиското спомнување на името на Цариградскиот патријарх за време на литургијата и фактот дека ја прекинавме соработката со архиереите на Цариградската патријаршија не значи целосно прекинување на евхаристиската заедница. Во нив може да се причестуваат мирјаните кои доаѓаат на Света Гора или се наоѓаат во црквите на Цариградската патријаршија. Но, ние одбиваме да сослужиме со архиереите на Цариградската патријаршија бидејќи секој пат тие го спомнуваат името на својот патријарх за време на литургијата додека ние сме ја суспендирале. [...] Не мислиме, се разбира, дека сето ова конечно ќе ја затвори вратата за дијалог, но нашата денешна одлука е сигнал до Цариградската патријаршија дека ако продолжат ваквите постапки, ќе мораме целосно да го прекинеме евхаристиското заедништво. [...] [По прекинот на евхаристиската заедница, најмалку половина од ова 300-милионско население повеќе нема да го препознава како прв меѓу еднаквите“.

На 23 септември 2018 година, патријархот Вартоломеј, за време на Божествената Литургија што служела во православната црква Свети Фока, изјавил дека „испратил порака дека Украина ќе добие автокефалност што е можно поскоро, бидејќи има право на тоа“. [101] [102]

Соопштение од 11 октомври 2018 година на синодот на Вселенската патријаршија

[уреди | уреди извор]

На 11 октомври 2018 година, по редовен синод, Цариградската патријаршија ја обновила претходната одлука да пристапи кон доделување автокефалност на Украинската православна црква. [103] Синодот, исто така, го повлекол 332-годишното квалификувано прифаќање на Константинопол за канонската јурисдикција на Руската православна црква над Украинската црква содржана во актот 1686. Синодот, исто така, ја укинал екскомуникацијата на патријархот Филарет од Украинската православна црква - Киевската патријаршија (УПЦ-КП) и митрополитот Макариј од Украинската автокефална православна црква (УАПЦ), а и двајцата епископи биле „канонски вратени во нивниот архиерејски или свештенички чин, а верниците се обединети со нивните верници“. [104]

Вечерта на 11 октомври, денот на прогласувањето на Цариградскиот патријарх, украинскиот претседател Порошенко со ентузијазам го поздравил потегот на Цариград, [105] кој Порошенко, предвреме и затоа погрешно, го опишал како доделување на томос за автокефалност на украинската црква (формален декрет за независност на црквата). Тој ја претставил независноста на украинската црква како дел од поширокиот судир на Украина со Русија, кој вклучува руска анексија на Крим во 2014 година, руска воена интервенција во Украина и желбата на Украина да се интегрира со Западот преку пристапување во Европската унија и НАТО (што е перцепција нашироко споделена од двете страни во спорот). [106] [107] [108]

На 12 октомври 2018 година, ден по одлуката на Вселенскиот патријарх, според мрежната страницата на Кремљ, рускиот претседател Владимир Путин „одржал оперативен состанок со постојаните членки на Советот за безбедност“ (Советот за безбедност на Русија) на кој „дискутирале за прашања од домашната руска социо-економска агенда и меѓународни прашања“. [109] Украинскиот „Еуромајдан Прес“ го опишал ова како Путин да свика „вонреден состанок на Советот за национална безбедност и одбрана, на кој се „разговараше за ситуацијата на Руската православна црква во Украина“ и додал дека „Ова е откривачки лапсус, бидејќи за да ги смири Украинците, УПЦ-МП инсистира на тоа дека е независна од Москва и на никаков начин од „Руската црква во Украина. Слични извештаи дала и Религиозната информативна служба на Украина, цитирајќи ги Интерфакс-Религија, прес-секретарот на Путин, Дмитриј Песков, и мрежната страницата на Кремљ [110].

На 12 октомври 2018 година, УПК-КП во соопштение објавила дека оваа одлука на Вселенската патријаршија го вратила канонското признавање на епископството и свештенството на Киевската патријаршија. [111] [112] Меѓутоа, подоцна било појаснето дека Филарет бил сметан од Вселенската патријаршија само како „поранешен митрополит на Киев“, [113] [114] [115] [116] [117] и Макариј како „поранешен архиепископ на Лвов“ и, на 2 ноември 2018 година, не ги признава ниту УПЦ-КП ниту УАПЦ како легитимни и дека нивните соодветни водачи не биле признати како примати на нивните цркви. Сепак, Вселенската Патријаршија изјавила дека ги признава како валидни таинствата на УПЦ-КП и УАПЦ. [118] [119] Синодот се сметал за клучен чекор кон спојувањето на овие две организации во единствена црква независна од Москва. Руската православна црква е поврзана со 12.000 парохии во Украина, додека Киевската патријаршија и УАПЦ контролираат околу 6.000; сепак, се верува дека многу од украинските парохии контролирани од Русија може да пребегаат во киевските организации. [120] [121]

Прекин на заедништвото од страна на Руската православна црква

[уреди | уреди извор]

На 15 октомври 2018 година, Руската православна црква ја прекинала заедницата со Цариградската патријаршија поради одлуката на Вселенската патријаршија од 11 октомври 2018 година.

Вартоломеј I Цариградски со украинскиот претседател Порошенко, потпишување на договорот за соработка, 3 ноември 2018 година

Во интервју дадено за BBC на 2 ноември 2018 година, Архиепископот Јов, архиереј на Цариградската Патријаршија, објаснил дека откако Вселенската патријаршија ја укинала одлуката на актот 1686 на 11 октомври 2018 година, УПЦ-МП канонски престанала да постои во Украина на 11 октомври [122] Тој додал дека канонски може да има само една црква на територијата на Украина и дека затоа егзархијата на Руската православна црква во Украина е „едноставно неканонска“ и дека во Украина „не може да има повторување на сценариото на Естонија“. [123] Тој, исто така, објаснил дека одлуката на Вселенската патријаршија била поттикната од реакцијата на украинските православни верници, кои сакале да останат православни, но не сакале да бидат дел од УПЦ-МП, по анексијата на Крим од Русија и војната во Донбас. [124]

На 3 ноември 2018 година, украинскиот претседател Порошенко, за време на посетата на Турција, потпишал договор за соработка со вселенскиот патријарх Вартоломеј. [125] Според Порошенко, овој договор „ги создава сите услови за процесот на подготовка за собрание на обединување и процесот на обезбедување томос да се доведе во јасна кореспонденција со каноните на Православната црква“. [126] Овој договор довел до протести на архиереите на УПЦ-МП и Руската православна црква. [127] [128] [129] Текстот на договорот подоцна бил објавен на 12 март 2019 година. [130] [131] [132]

Соопштение од 29 ноември 2018 на синодот на Вселенската патријаршија

[уреди | уреди извор]

Редовното ноемвриско заседание на синодот на Вселенската патријаршија започнало на 27 ноември, а завршило на 29 ноември и траело три дена. [133] [134] [135]

На 27 ноември Вселенската патријаршија едногласно одлучила да го распушти својот егзархат на Архиепископијата на руските православни цркви во Западна Европа (АРПЦЗЕ). [136] [137]

Во соопштението се вели дека Вселенската патријаршија „одлучила да го отповика патријаршискиот томос од 1999 година, со кој му доделила пастирска грижа и управа на православните парохии од руската традиција во Западна Европа на неговиот архиепископ-егзарх. [...] Денешната одлука има за цел дополнително да ја зацврсти врската на руската традиција со парохиите на мајката црква со патријархатот од Цариград. Вселенската патријаршија одлучи да ги интегрира и поврзе парохиите со различните свети митрополии на вселенската патријаршија во земјите каде што се наоѓаат. Нашата Мајка Црква ќе продолжи да обезбедува и гарантира зачувување на нивната литургиска и духовна традиција. [138] [139]

На 29 ноември, синодот завршил. [140] Некои, како Верската информативна служба на Украина, очекувале Вселенската патријаршија да го даде датумот на обединувањето на соборот на Православната црква на Украина. [141] Сепак, не бил доделен датум.

По завршувањето на својот синод, Вселенската патријаршија подоцна објавила на својата официјална мрежна страница официјално соопштение. Во наведеното соопштение, Вселенската патријаршија објавила: 1) дека синодот на Вселенската патријаршија одлучил да ја распушти АРПЦЗЕ, „притоа доверувајќи им ги своите верници на Архиереите на Вселенскиот престол во Европа“, 2) дека, во очекување на доделувањето на томос за автокефалност на православната црква на Украина, синодот на Вселенската патријаршија ја „изработил Уставната повелба на Украинската црква“. Истиот ден, претседателот Порошенко во официјален говор пред украинската нација изјавил дека датумот за соборот за обединување на украинската црква ќе биде објавен „наскоро“ од Вселенскиот патријарх. [142] [143] [144]

Обединувачки совет

[уреди | уреди извор]

На 15 декември 2018 година, членовите на постојните украински православни цркви (УПЦ-КП, УАПЦ и делови од УПЦ-МП) гласале преку нивните претставници (епископи) за обединување во Православната црква на Украина врз основа на целосна канонска независност. Тие го избрале својот примат, Епифаниј, и усвоиле повелба за Православната црква на Украина. [145] [146] [147]

Формирање на Православната црква на Украина и избор на митрополитот Епифаниј

[уреди | уреди извор]
Митрополитот Епифаниј и украинскиот претседател Порошенко, веднаш по обединувачкиот совето
Новоизбраниот митрополит Киевски и на цела Украина, Епифаниј

Митрополитот Епифаниј од УПЦ-КП, кој бил избран на 13 декември од УПЦ-КП како единствен кандидат на советот за обединување помеѓу Украинската Православна Црква - Киевски Патријархат, Украинската Апостолска Православна Црква и делови од Украинската Православна Црква - Московски Патријархат, и се сметал за десната рака на Филарет, [148] бил избран за митрополит на Украина од страна на Советот на вториот круг на 15 декември. [149] [150] Советот усвоил и повелба за новоформираната црква (Православна црква на Украина).

Во својот говор пред верниците по изборите, митрополитот Епифаниј им се заблагодарил на претседателот Порошенко, на вселенскиот патријарх, на Макариј и на украинскиот парламент, како и на Филарет. За Филарет, Епифаниј изјавил: „Сакам да изразам благодарност до Неговата Светост, Неговата Светост Патријарх Филарет, кој е наш духовен ментор и ќе продолжи да биде почестен, помагајќи ни, цел живот, заеднички да ја изградиме нашата Единствена помесна православна црква. Ви благодариме, Ваша Светост“. Тој додал дека вратите на неговата црква се „отворени за сите“. [151]

Епифаниј подоцна прецизирал дека неговата црква нема да донесе никаква важна одлука сè додека не го прими црковниот томос. [152] [153] Вселенскиот патријарх му честитал и го благословил новоизбраниот митрополит на денот на неговиот избор и изјавил дека новоизбраниот примат бил поканет да дојде во Истанбул за да отслужи Литургија со Вселенскиот патријарх и да го прими томосот на Православната црква на Украина на 6 јануари 2019 година [154] [155] [156]

Порошенко, исто така, одржал говор по изборот на Епифаниј, во кој изјавил дека автокефалната црква ќе биде „без Путин, без Кирил“, но „со Бога и со Украина“. [157] Тој додал дека автокефалноста е „дел од нашата државна проевропска и проукраинска стратегија“. Порошенко, исто така, го потврдил својот план да оди во Истанбул со сега избраниот примат на автокефалната украинска црква, на 6 јануари 2019 година, за да биде присутен кога приматот ќе го добие црковниот томос. [158]

На 1 јануари 2019 година, патријархот Вартоломеј ја потврдил својата намера да му додели томос за автокефалност на митрополитот Епифаниј на 6 јануари 2019 година, на денот на Божиќ според стариот Јулијански календар. [159]

Томос за автокефалност

[уреди | уреди извор]
Вселенскиот патријарх Вартоломеј (лево) му го предава томосот за автокефалност на митрополитот Епифаниј (десно)
Томос за автокефалност на Православната црква на Украина [uk]

На 5 јануари 2019 година, патријархот Вартоломеј и митрополитот Епифаниј отслужиле Божествена Литургија во катедралата Свети Ѓорѓи во Истанбул; томосот бил потпишан потоа, исто така во катедралата. [160]

Томосотстапил на сила од моментот на неговото потпишување“. [161] Со потпишувањето на томосот официјално е основана автокефалната православна црква на Украина. [162] Претседателот Порошенко отпатувал за Истанбул за да присуствува на церемонијата на потпишување. [163] [164] [165]

По потпишувањето на томосот, патријархот Ватоломеј се обратил до митрополитот Епифаниј. [166] Говорови одржале и претседателот Порошенко [167] и митрополитот Епифаниј. [168] На 6 јануари, по Литургијата што ја отслужиле митрополитот Епифаниј и патријархот Вартоломеј, патријархот Вартоломеј го прочитал томосот на ПЦУ и потоа му го дал на митрополитот Епифаниј. [169] На потпишувањето и предавањето на томосот присуствувал и претседателот Порошенко. [170] [171]

На 6 јануари 2019 година, Даниел (Зелински) Памфилонски изјавил дека неговата мисија во Украина како егзарх на Вселенската патријаршија е „целосно прогласување на томосот и во исто време обединувачкиот совет. Така, јас се враќам во моето стадо во САД буквално за еден ден“. [172]

На 8 јануари 2019 година, томосот бил вратен во Истанбул за да можат сите членови на Светиот синод на Вселенската патријаршија да го потпишат томосот. [173]

Претставникот на прес-службата на ПЦУ, свештеникот Иван Сидор, изјавил дека томосот е валиден по потписот на Вселенскиот патријарх, „но според процедурата мора да има и потписи на оние епископи кои учествуваат на синодот на Цариградската патријаршија“. [174] Поранешниот прес-секретар на УПЦ-КП, Евстратиј, изјавил дека Вселенскиот Патријарх ја признал ПЦУ со потпишување на томосот за автокефалност и со сослужување на литургијата со Епифаниј додека Епифаниј го сметал за примат на ПЦУ. [175] Вселенската патријаршија на 8 јануари 2019 година прогласила дека томосот е „одобрен и валиден“ и дека потпишувањето од целиот синод е „чисто технички чекор“, и дека „важењето на томосот како акт за доделување автокефалност на ниту еден начин не е засегнато“. Се додава дека Украина побарала томосот да биде донесен во Украина за Божиќ наместо да го остави во Истанбул неколку дена додека целиот синод не го потпише. Докторот по теологија Кирил Говорун на УПЦ-МП тврдел дека томосот ќе стапи на сила само кога ќе го потпишат сите членови на синодот на Вселенската патријаршија.

Томосот биол потпишан од сите членови на Светиот синод на Вселенската патријаршија на 9 јануари 2019 година. [176] [177] [178] Томосот, потпишан од сите членови на Светиот синод на Вселенската патријаршија, бил вратен во Украина утрото на 10 јануари 2019 година. [179] [180] [181] [182]

Томосот е направен на пергамент од познатиот сликар и калиграф на Света Гора, јеромонахот Лука од манастирот Ксенофонт. [183]

На 7 февруари 2019 година, митрополитот Антониј на УПЦ на САД му соопштил на претседателот Порошенко во врска со доделувањето на томосот : „Целиот процес беше спроведен од Светиот Дух. Верувавме, но не очекувавме тоа да се случи толку брзо. Фала му на Бога, вие го водите овој процес од минатиот април, почнувајќи од посетата на украинскиот народ и најзначајниот настан во историјата на Цариград. Сметавме дека тоа беше невозможно да зборувате како голем водач на нацијата и влеговте во историјата на човештвото како човек кој го донесе Томосот во Украина“. [184]

Настани во Украина

[уреди | уреди извор]

Пренос на црквата Свети Андреј

[уреди | уреди извор]
Црквата Свети Андреј, Киев

На 18 октомври 2018 година, украинскиот парламент дал одобрение за трајно користење на црквата „Свети Андреј“ во Киев на Цариградскиот патријарх за тој да одржува „богослужби, верски церемонии и поворки“ во споменатата црква, под услов црквата Свети Андреј да се користи и како музеј и сè уште да припаѓа на украинската држава. [185] [186] [187] [188] Црквата Свети Андреј, според официјален претставник, ќе служи и како амбасада на Вселенската патријаршија во Украина. [189] Претходниот сопственик на црквата Свети Андреј била Украинската автокефална православна црква која го прифатила преносот. [190] Парламентот морал да гласа за оваа одлука бидејќи црквата е дел од националното наследство во сопственост на државата. [191] [192] Целта на ова гласање била, според KyivPost, „да се забрза примањето на томос (уредба) - [признавањето] на локалната православна црква во Украина од страна на глобалното православие“. Ирина Луценко, претставник на украинскиот претседател во парламентот, изјавила дека целта на оваа акција е да се даде „знак на солидарност со овој процес [за Украина да добие томос]“, како и „симболичен гест на единство со Мајката-Црква [Константинопол]“.Сепак, истиот ден опозицискиот блок поднел предлог за укинување на преносот, што значело дека украинскиот претседател нема да може да го потпише предлогот за префрлање на црквата Свети Андреј додека предлогот за укинување не биде разгледан од украинскиот парламент. [193] Конечно, претседателот Порошенко го потпишал законот за пренос на 7 ноември 2018 година [194] [195] и законот стапил на сила на 10 ноември 2018 година [196] На 28 ноември 2018 година, во согласност со законот за верски организации, Кабинетот на министри на Украина го одобрил преносот на црквата Свети Андреј во трајна употреба на Вселенската патријаршија. [197]

Утрото на 15 ноември, четири непознати лица фрлиле молотови коктели кон црквата Свети Андреј (но не експлодирале) и го нападнале свештеникот со спреј. [198] [199] [200] На 27 ноември еден од осомничените бил уапсен. [201]

Првата литургија со која претседавале членовите на Вселенската патријаршија во оваа црква се одржала на 13 декември 2018 година. [202] [203] Оваа литургија, на која беа архиереи на Вселенската патријаршија, била осудена од пратеникот на УПЦ-МП. [204] [205] На 7 јануари 2019 година, епископот Иларион (Рудник) од Вселенската патријаршија отслужил Божиќна литургија во црквата Свети Андреј. [206]

Откажување на преносот на Почаевската лавра

[уреди | уреди извор]
Поглед кон Почаевската Успенска лавра во Украина.

На 16 ноември 2018 година, Укринформ објавил дека украинското Министерство за култура ја оспорило законитоста за пренос на Почаевската лавра, која се наоѓа во Тернополската Област, на УПЦ-МП. Почаевската лавра е историско место на Украина. [207] Дури во 2018 година, местниот заменик на градскиот совет на Почаев дознал дека наредбата на Јанукович од 2003 година за пренос на Лаврата до 2052 година на УПЦ-МП (№ 438) [208] била извршена на непознат начин. Полицијата на регионот отворила постапка за овој случај. [209] Доколку се утврди незаконитоста на преносот, преносот би бил откажан. [210] На 23 ноември 2018 година, украинското Министерство за правда го откажал преносот на Почаевската лавра на УПЦ-МП. [211] [212] [213] Следниот ден, монасите на УПЦ-МП на Почаевската лавра појасниле дека „комисијата на Министерството за правда на Украина, како одговор на жалбата од Министерството за култура на Украина, ја откажа регистрацијата на договорот за правото на користење на Успенската катедрала, катедралата Троица, монашките ќелии, камбанаријата и епископската куќа“. [214] [215] На 28 ноември, Кабинетот на министри на Украина го одобрил враќањето на Почаевската лавра во Државниот историски и архитектонски резерват Кременец-Почаев со откажување на законот за пренос од 2003 година, со кој лаврата била дадена на УПЦ-МП и ја и ја исклучила лаврата од Почаевската лавра до Државниот историски и архитектонски резерват Кременец-Почаев. [216] [217] [218] [219]

Инцидент во Керчкиот Проток

[уреди | уреди извор]

На 27 ноември, претседателот на Врховната Рада (парламентот), Андриј Парубиј, објавил дека воената состојба што била прогласена во некои региони на Украина нема да го одложи приемот на томосот за автокефалност и дека, ако нешто се случи, воената состојба ќе го забрза процесот Украина да ги добие своите томоси. [220] [221] [222] [223] На 28 ноември 2018 година, украинскиот претседател Порошенко изјавил дека инцидентот во Керчкиот Проток бил испровоциран од Русија со цел да ја принуди Украина да прогласи воена состојба и затоа да ја спречи Украина да го добие својот томос за автокефалност. [224] [225]

Закони за имињата и преносите на црквите

[уреди | уреди извор]

На 15 декември, Филарет побарал од претседателот на украинскиот парламент Андриј Парубиј законите 5309 и 4128 да бидат изгласани во парламентот. [226] Во октомври 2018 година, секретарот за печат на УПЦ-КП веќе го повикал украинскиот парламент да го усвои предлог-законот бр. 5309. [227] На 19 декември 2018 година, Филарет се изјаснил за предлог-законот 5309. [228]

Предлог-закон 5309 - имиња на цркви

[уреди | уреди извор]

Се очекувало дека на 20 декември 2018 година, украинскиот парламент ќе изгласа закон за да ја принуди УПЦ-МП да го промени своето име (закон бр. 5309 [229]). [230] [231] Овој закон се однесува на имињата на верските организации (здруженија) кои се дел од верска организација (асоцијација) чиј управувачки центар е надвор од границите на Украина, во држава која, според Законот на Украина, е призната дека врши воена агресија против Украина и/или привремено окупира дел од територијата на Украина. На 20 декември, нацрт-законот бил успешно изгласан, [232] додека членовите на УПЦ-МП одржувале протести пред парламентот. [233] Набргу по донесувањето на законот, во парламентот избила тепачка меѓу пратениците. [234] [235] [236]

На 20 декември, УПЦ-МП го повикала украинскиот претседател да стави вето на законот. [237] Следниот ден, Епифаниј, приматот на ПЦУ, ја дал својата поддршка за овој предлог-закон. [238] На 22 декември, претседателот Порошенко го потпишал законот 2662-VIII (поранешен предлог-закон 5309) [239] и изјавил дека тие измени во законот создале „подобри услови“ за практикување на слободата на избор на вероисповед „за оние кои одлучуваат на која православна јурисдикција... Или на новосоздадената автокефална православна црква на Украина, или на црквата која инсистира да ја задржи својата поврзаност и зависност од РПЦ“. [240] На 25 декември, УПЦ-МП изјавила дека ќе поднесе жалба до Уставниот суд да го поништи законот 5309. [241] [242] [243]

Законот 5309 стапил во сила на 27 декември 2018 година.

„Од сега па натаму, државниот орган за религиозни прашања – Одделот за религии и националности – мора да спроведе вештачење со кое ќе се утврди кои верски организации се предмет на оваа одредба. Резултатите од испитувањето ќе бидат објавени во официјалната публикација „Урјадовиј Курер““. Заедниците имаат 9 месеци да го променат своето име и да поднесат соодветни документи до јавните власти. Во спротивно, статутот на соодветната верска организација ќе престане да важи во делот кој го дефинира нејзиното целосно официјално име. [244]

Развој во судството
[уреди | уреди извор]

На 18 јануари, 49 членови на украинскиот парламент, повеќето од нив од Опозицискиот блок, вклучувајќи го и лидерот на партијата, [245] [246] поднеле жалба до Уставниот суд на Украина да го укине законот 2662-VIII (поранешен предлог-закон 5309). [246] [247] Министерот за правда на Украина изјавил дека таквата жалба не го спречува законот да се спроведува.

На 26 јануари 2019 година, украинското Министерство за култура го објавило преку официјалната публикација Урјадовиј Курерсписокот на верски организации кои морале да ја променат својата повелба за да бидат во согласност со украинскиот закон 5309. [248] Списокот ги вклучувал Украинската православна црква (Московска патријаршија), како и Вистинската руска православна црква, Руската православна старообредна црква, Руската староправославна црква и Поморската староправославна црква. Тие пет цркви „во рок од три месеци треба да направат измени на нивните законски документи предвидени според Дел 7 член 12 од Законот „За слободата на совеста и верските организации“ и да ги достават на регистрација по потреба“. [249] [250] „Документот им дава на парохиите и манастирите на Украинската православна црква три месеци да наведат во нивната повелба дека припаѓаат на верска организација со центар во држава „која извршила воена агресија врз Украина и привремено ја окупирала нејзината територија.“[251]

Митрополитот Иларион, од Московската патријаршија, го споредил овој закон со жолтата ѕвезда што Евреите биле принудени да ја носат во Третиот рајх.

На 18 февруари 2019 година, Министерството за култура на Украина објавило дека активностите на верската организација може да бидат прекинати преку судска одлука доколку таа организација одбие да се придржува кон законот. [252]

Во април 2019 година, Интерфакс објавил, цитирајќи објава на Фејсбук од Вадим Новински од Опозицискиот блок, дека Окружниот администртивен суд на Киев пресудил дека принудното преименување на УПЦ-МП е неуставно. [253] [254] Претседателот на Врховната рада Андриј Парубиј изјавил дека оваа одлука не е конечна и дека ќе биде обжалена. [255] На 22 април, Окружниот управен суд на Киев објавил дека го суспендирал преименувањето на УПЦ-МП „до завршување на постапката за основаноста [на случајот]“. [256] [257] Андриј Парубиј изјавил дека оваа одлука на судот за суспендирање на законот е „апсурдна“ и дека „законот не е укинат, тој е во сила, тој е усвоен од Врховната Рада на Украина, резолуцијата е суспендирана и законот е во сила“. Тој додал дека правниот оддел на парламентот ќе ја брани законитоста на законот 2662-VIII. [258] [259] [260]

На 20 април 2019 година, Уставниот суд на Украина ја отворил постапката во врска со жалбата од 18 јануари на 49 пратеници кои сакаат да го прогласат законот 2662-VIII (поранешен предлог-закон 5309) за неуставен. [261] [262] [263]

На 22 јули 2019 година, Шестиот управен апелационен суд одржал судско рочиште по жалбата на Министерството за култура против пресудата на Окружниот управен суд на Киев од 22 април 2019 година, за предлогот на Киевската метропола УПЦ-МП. [264]

Во декември 2019 година, Јураш, директор на Одделот за религиозни и националности, изјавил дека Окружниот управен суд на Киев не го блокирал законот. Тој изјавил: „Ова е недоразбирање [...] Има поднесок од 49 пратеници до Уставниот суд со барање овој закон да се прогласи за неуставен. Судот се уште не се изјаснил. Законот може да ја изгуби својата сила само по соодветната одлука. Но, за да се обезбеди тужба од адвокатите на истата партија кои се жалеа до Уставниот суд, пролетта [265] беше поднесена пријавата за регистрација. Врховниот суд на Украина изјави дека УПЦ-МП не може да биде принудена да се преименува се додека не се постави прашањето дали ПЦУ има административен центар во Украина или во Русија. [266] [267]

На 11 февруари 2020 година, Уставниот суд на Украина започнал со ревизија на уставноста на законот. [268]

Предлог-закон 4128 - пренос на цркви

[уреди | уреди извор]

Предлог-законот 4128, кој се однесува на црковните заедници кои сакаат да бидат ставени под друга јурисдикција, бил моментално одложен по гласањето на законот 5309. Предлог-законот 4128 бил предложен во 2016 година. [269] [270] Претседателот на Парламентот, Андриј Парубиј, изјавил дека побарал од парламентарната Комисија за култура и духовност да го преработи предлог-законот 4128 со цел тој да биде „во согласност со препораките и одлуките на Европскиот суд за човекови права“. [271] [272]

Новата верзија на нацрт-законот, ревидирана од Комитетот за култура и духовност, била означена како „4128-д“ и била успешно изгласана од украинскиот парламент на 17 јануари 2019 година. [273] [274] [275] [276] На 22 јануари 2019 година, Порошенко ветил дека ќе го потпише законот. [277] На 28 јануари 2019 година, претседателот Порошенко го потпишал законот. [278] [279] [280] [281]

„Согласно законот, државните органи го признаваат правото на верската заедница да ја менува потчинетоста на верските центри со регистрирање на ново издание на повелбата или со воведување на некои измени на сегашната. Одлуката за измена на подреденоста се носи на генерално собрание на верска заедница. Ова собрание може да го свикаат членовите на оваа заедница. На 30 јануари 2019 година, законот бр. 2673-VIII (поранешен предлог-закон 4128-д [282] ) бил објавен во Холос Украјини, [283] законот стапил на сила следниот ден по неговото објавување, на 31 јануари 2019 година. [284]

Во март 2019 година, Уставниот суд на Украина објавил дека одбил да отвори случај за уставноста на овој закон. [285]

Украинскиот пратеник Володимир Зеленски изјавил дека законот 4128 е во согласност со одлуката на Европскиот суд за човекови права од 2007 година „Свето-Михајловска Парафија против Украина“. [286] [б 2]

Рации на СБУ

[уреди | уреди извор]

Службата за безбедност на Украина (СБУ) спровела рации низ целата земја, насочени кон црквите на Украинската православна црква (Московска патријаршија) и испрашувала свештеници на Московската патријаршија во ноември и декември 2018 година, обвинувајќи ги дека се агенти на руската влада. [287] [288] [289] [290] Според митрополитот Павел, „Има притисок лично врз мене, се слушаат закани, секакви напади не само врз мене, туку и врз други епископи и свештеници. Од која причина не знам“. [287]

  1. Апелот на парламентот може да се пронајде овде.
  2. Одлуката може да се прочита овде.
  1. „Соопштение (10.11.2018). – Соопштенија – Вселенската патријаршија“. www.patriarchate.org. Ecumenical Patriarchate. 11 October 2018. Посетено на 2018-10-12. Светиот Синод особено и долго разговараше за црковното прашање на Украина, во присуство на Неговата Екселенција, Архиепископот Памфилонски Даниел и Неговата милост епископ Едмонтон Иларион, патријаршиски егзарси во Украина, и по опсежните размислувања беше декретирано:
    1) Да се ​​обнови одлуката што веќе беше донесена дека Патријархот на црквата ќе и додели на автокефалност на црквата во Украина. [...]
    4) Да се ​​отповика правната постапка која е обврзувачка на Синодниот акт 1686[...]
    zero width space character во |quote= во положба 283 (help)
  2. „Russian Orthodox Church 'rupturing' ties with the Constantinople over Ukraine split“. The Telegraph (англиски). 2018-10-15. ISSN 0307-1235. Посетено на 2019-01-19.
  3. Roth, Andrew; Sherwood, Harriet (2018-10-15). „Russian Orthodox Church cuts ties with Constantinople“. The Guardian (англиски). ISSN 0261-3077. Посетено на 2019-01-19.
  4. „Biography – The Ecumenical Patriarch“. Ecumenical Patriarchate. Посетено на 2018-10-17.
  5. Vlasov, Andrey (31 May 2018). „From Kravchuk to Poroshenko: first project of SLC [Single Local Church] is 25 years now“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2019-01-26. Посетено на 2018-11-21.
  6. „Mikhail Denisenko (former Metropolitan Filaret of Kiev) tries to improve his image through the UN : Russian Orthodox Church“. mospat.ru. 3 February 2003. Архивирано од изворникот на 13 April 2019. Посетено на 2018-10-29.
  7. Podobied, Pavlo (8 November 2012). „Freeing Ukraine from Spiritual Dependence“. ukrainianweek.com (History of the churches in Ukraine). Посетено на 2018-10-29.
  8. After autocephaly, The Ukrainian Week (26 October 2018) (на украински) The Ecumenical Patriarchate unveiled documents in support of Ukrainian autocephaly, Gazeta.ua (14 September 2018)
  9. Podobied, Pavlo (8 November 2012). „Freeing Ukraine from Spiritual Dependence“. ukrainianweek.com (History of the churches in Ukraine). Посетено на 2018-10-29.
  10. „Официјална историја на одмрзнувањето и анатематизацијата на Филарет Денисенко. Документи на епископските собори на Руската православна црква од јуни 1992, 1994 и 1997 г.“. OrthoChristian.Com. 17 October 2018. Посетено на 2018-11-29.
  11. 1 2 „To the anniversary of Kharkov Council, or a few words about how M.A. Denisenko was "expelled" from Church“. spzh.news. 25 May 2017. Архивирано од изворникот на 2018-11-21. Посетено на 2018-11-21.
  12. Losiev, Ihor (8 November 2012). „Filaret: A Statehood-oriented Patriarch“. ukrainianweek.com. Посетено на 2018-11-29.
  13. „Ukrainian Orthodox church“. encyclopediaofukraine.com. Посетено на 2019-01-09.
  14. Руска православна црква. „Изјава на Светиот синод на Руската православна црква во врска со навлегувањето на Цариградската патријаршија врз канонската територија на Руската црква“. mospat.ru. Посетено на 2018-10-31. Со одлука на Архиерејскиот собор на Украинската православна црква, што се одржа на 27 мај 1992 година, во Харков, митрополитот Филарет (Денисенко), поради неговото неисполнување на ветувањата што ги даде по заклетвата на крстот и Евангелието за време на претходниот Епископски собор на Руската православна црква, беше отстранет од престолот на Руската православна црква. Православната црква, со својата Резолуција од 11 јуни 1992 година, ја потврди одлуката на Харковскиот собор и го разреши Филарет Денисенко, лишувајќи го од сите чинови на служба според следните обвинувања: „Суровиот и арогантен однос кон свештенството под негова јурисдикција, диктат и уцена: искушението за заедницата на верниците со неговото однесување и приватен живот (Мт. 18:7; Канон на Првиот Вселенски Собор, Канон на Шестиот Вселенски Собор 5 (Апостолски канон 25), јавна клевета и богохулеие против епископски собор (Втор Вселенски Собор); вршење на божествени функции, вклучувајќи и ракополагања во состојба на суспензија (Апостолски канон 28); предизвикувајќи раскол во Црквата (Канон на Двоен Собор 15). Сите ракополагања што ги спроведувал Филарет во состојба на суспензија од 27 мај 1992 година и суспензиите наметнати од него биле признати како неважечки.
    И покрај постојаните повици на покајание, Филарет Денисенко по неговото прогонување продолжил со својата расколничка активност, исто така и во другите помесни цркви. Со одлука на Архиерејскиот совет на Руската православна црква од 1997 година, тој беше анатемизиран.
  15. Loudaros, Andreas (11 October 2018). „BREAKING NEWS: EP reinstates Ukraine's Patriarch Filaret, Archbishop Makariy“. Orthodoxia.info. Посетено на 2019-01-12.
  16. „Изјава на Светиот синод на Руската православна црква во врска со навлегувањето на Цариградската патријаршија врз канонската територија на Руската црква | Руската православна црква“. mospat.ru. Посетено на 2018-10-31. И покрај постојаните повици за покајание, Филарет Денисенко по неговото прогонување ја продолжи својата расколничка активност, исто така и во другите помесни цркви. Со одлука на Архиерејскиот совет на Руската православна црква од 1997 година, тој беше анатемизиран. Овие одлуки беа признати од сите помесни православни цркви вклучувајќи ја и црквата во Константинопол.
  17. „Митрополит Иларион: Филарет Денисенко бил и останува расколник | Руската православна црква“. mospat.ru. Посетено на 2018-10-30. За нас Филарет беше и останува расколник. [...] одлуката за неговата екскомуникација во 1997 година беше точна во секој поглед. Ја признаа сите помесни цркви без никаков исклучок, вклучително и Цариградската патријаршија.
  18. ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης αναγνώριζε την καθαίρεση του Φιλάρετου!. ROMFEA (грчки). 16 October 2018. Посетено на 2018-12-16.
  19. „Patriarch Bartholomew's 1997 acceptance of anathematization of Philaret Denisenko“. OrthoChristian.Com. 25 October 2018. Посетено на 2019-01-04.
  20. Cazabonne, Emma (2018-10-26). „April 7, 1997 Patriarch Bartholomew's letter taking note of Filaret Denisenko's anathematization“. Orthodoxie.com (англиски). Посетено на 2019-01-28.
  21. Όταν ο Οικουμενικός Πατριάρχης το 1997 αποδέχθηκε το ανάθεμα του Φιλαρέτου. ROMFEA (грчки). 26 October 2018. Посетено на 2019-01-28.
  22. „Patriarch Bartholomew's 1997 acceptance of anathematization of Philaret Denisenko“. OrthoChristian.Com. 25 October 2018. Посетено на 2019-01-04.
  23. „Соопштение (10.11.2018). – Соопштенија – Вселенската патријаршија“. patriarchate.org. Посетено на 2018-10-27. 3) Да се ​​прифатат и разгледаат молбите за жалба на Филарет Денисенко, Макариј Малетих и нивните следбеници, кои се нашле во раскол не од догматски причини, во согласност со канонските прерогативи на Цариградскиот патријарх да примаат такви молби од архиереи и други свештенства од сите автокефални цркви. Така, гореспоменатите се канонски вратени во нивниот архиерејски или свештенички чин, а нивните верници се обновени во заедница со Црквата. zero width space character во |quote= во положба 10 (help)
  24. „Константинополь: "Надеемся, Москва обратится к разуму". Подробности беседы“. BBC News Русская служба. 2018-11-02. Посетено на 2018-11-03.
  25. Cazabonne, Emma (6 November 2018). „BBC interview with Archbishop Job of Telmessos on the Ukrainian question“. orthodoxie.com. Посетено на 2018-11-07.
  26. „Tomos ante portas: краток водич за независноста на украинската црква“. Euromaidan Press. 14 October 2018. Посетено на 2018-10-16. Синодот... на Вселенската патријаршија... даде дополнителна потврда дека Украина е на пат да добие црковна независност од Москва... Иако претседателот Порошенко триумфално објави дека како резултат на средбата Украина го добила долгоочекуваниот Томос, или декрет за независност на црквата – тврдење кое во Украина кружи со голем ентузијазам, тоа не е точно... Одлуката на Константинопол ќе им користи на другите јурисдикции во Украина – УПЦ-КП и УАПЦ, кои ќе мора ефективно да ги уништат сопствените административни структури и да формираат нова црква, која ќе го добие Томосот за автокефалност... Во моментов не е јасно кој дел од Пратеникот на УПЦ ќе се приклучи на новата црква. Апелот за автокефалност до Вселенскиот патријарх го потпишале 10 од 90 пратеници на УПЦ– само 11%. Но, може да се приклучат одделни свештеници, дури и ако нивните владици не се приклучат, вели Зујев.
  27. „Порака на Неговата Пресвета до побожниот украински народ по повод триумфалното влегување на нашиот Господ Исус Христос во Светиот град Ерусалим“. patriarchate.org. Архивирано од изворникот на 2014-07-05. Посетено на 2018-10-29.
  28. „Патријархот Вартоломеј: „Вселенската патријаршија ги препознава тешките предизвици со кои се соочува блажениот украински народ денес" | Веб-страница на Руската православна црква“. Посетено на 2018-10-29.
  29. „Вселенскиот патријарх им се обрати на Украинците на Цветници“. News | Orthodoxy Cognate PAGE. 2014-04-14. Архивирано од изворникот на 2018-10-30. Посетено на 2018-10-29.
  30. Укрінформ (2015-02-18), Українська церква: шляхи єднання та доля Московського патріархату в Україні, Посетено на 2018-11-26
  31. „Константинопол е подготвен да помогне во воспоставувањето на обединета локална црква во Украина“. risu.org.ua. 20 February 2015. Посетено на 2018-10-30.
  32. "Украинская Церковь: пути единения и судьба Московского Патриархата в Украине" — межконфессиональный круглый стол :: Киевская Русь. kiev-orthodox.org (руски). 19 February 2015. Посетено на 2018-11-26.
  33. „UAOC ready to become Constantinople's metropolis“. risu.org.ua. 7 June 2015. Посетено на 2018-10-30.
  34. „Архиереите на УПЦ загрижени за активноста на Константинопол во Украина“. risu.org.ua. 24 June 2015. Посетено на 2018-10-30.
  35. „УПЦ-КП да побара од Вселенскиот Патријарх да им го признае автокефалниот статус“. risu.org.ua. 28 July 2015. Посетено на 2018-10-30.
  36. „Патријархот Кирил: Треба да се исклучат какви било еднострани дејствија при доделување автокефалност | Руска православна црква“. mospat.ru. Посетено на 2018-10-30.
  37. „Неговата Светост Патријарх Кирил: Едностраното признавање на расколот во Украина ќе има катастрофални последици за единството на Православната црква | Руска православна црква“. mospat.ru. Посетено на 2018-10-30.
  38. Трефилов, Владимир (11 June 2016). Легойда: обращение Рады к Константинополю – недопустимое вмешательство. Россия сегодня (руски). РИА Новости. Посетено на 2018-10-16.
  39. „Првиот православен христијански самит по повеќе од 1.000 години се случува без Русија“. The Independent. 20 June 2016. Посетено на 2018-10-16.
  40. „Руската црква инсистира на презакажување на Сеправославниот собор“. Interfax-Religion. 13 June 2016. Архивирано од изворникот на 2018-10-16. Посетено на 2018-10-16.
  41. „Filaret meets with representatives of Patriarch Bartholomew in Kiev“. spzh.news. 19 December 2017. Архивирано од изворникот на 2018-10-30. Посетено на 2018-10-30.
  42. „Зустріч з представниками Вселенського Патріарха“. cerkva.info. Українська Православна Церква Київський Патріархат (УПЦ КП). 15 December 2017. Архивирано од изворникот на 29 November 2018. Посетено на 2018-11-08.
  43. „Russian Orthodoxy, a security issue in Ukraine“. 22 January 2019.
  44. Kapsamun, Ivan (22 June 2016). „Ukraine's parliament appeals to Bartholomew: a historic step“. The Day.
  45. „Rada calls on Ecumenical patriarch to give autocephaly to Ukraine's Orthodox Church“. interfax-religion.com. 16 June 2016. Архивирано од изворникот на 2018-10-31. Посетено на 2018-10-30.
  46. „Orthodox Council in Crete will not consider Ukrainian parliament's message“. TASS. 20 June 2016. Посетено на 2018-10-30.
  47. „Проект Постанови про Звернення Верховної Ради України до Всесвятості Варфоломія, Архієпископа Константинополя і Нового Риму, Вселенського Патріарха щодо надання автокефалії Православній Церкві в Україні“. w1.c1.rada.gov.ua. Посетено на 2018-11-29.
  48. „Russian Orthodox Church finds Ukrainian Rada's initiative to be gross violation of law“. interfax-religion.com. 16 June 2018. Архивирано од изворникот на 2018-10-30. Посетено на 2018-10-30.
  49. Интерфакс-Религия: Константинопольский патриархат изучит обращение Верховной Рады об автокефалии УПЦ. interfax-religion.ru (руски). 19 July 2016. Посетено на 2018-10-30.
  50. „The Patriarchate of Constantinople to examine the appeal of Verkhovna Rada on granting autocephaly to the Ukrainian Orthodox Church“. OrthoChristian.Com. 19 July 2016. Посетено на 2018-10-30.
  51. „Archbishop Job (Getcha) of Telmessos: "Ukraine is the canonical territory of the Church of Constantinople". risu.org.ua. 1 August 2016. Посетено на 2018-11-26.
  52. „President of Ukraine met with Ecumenical Patriarch Bartholomew I – Official website of the President of Ukraine“. Official website of the President of Ukraine. 9 April 2018. Архивирано од изворникот на 14 April 2018. Посетено на 2018-11-12.
  53. A. Goble, Paul (18 January 2016). „Moscow Patriarchate beefs up its staff for hybrid operations against Ukraine“. EuroMaidan Press. Посетено на 2018-12-25.
  54. Aleksandrov, Kirill (10 April 2018). „Is a Local Church to be: What Poroshenko brings back from Constantinople“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2018-11-12. Посетено на 2018-11-12.
  55. Звернення Президента України до Вселенського Патріарха Варфоломія. Офіційне інтернет-представництво Президента України (украински). Посетено на 2018-10-31.
  56. „President's Appeal to Ecumenical Patriarch made public“. risu.org.ua. 18 April 2018. Посетено на 2018-10-31.
  57. „UPDATE: Ukraine asks Constantinople to allow creation of independent Ukrainian Orthodox Church“. Ukrainian Independent Information Agency. 17 July 2018. Посетено на 2018-10-31.
  58. „President and the Ukrainian Churches officially ask Ecumenical Patriarch to grant the Tomos of autocephaly“. risu.org.ua. 17 April 2018. Посетено на 2018-10-31.
  59. „Претседателот и Украинските Цркви официјално бараат од Вселенскиот Патријарх да даде Томос за автокефалност“. risu.org.ua. 17 April 2018. Посетено на 2018-10-31. Петро Порошенко, исто така, рече дека сите епископи на Киевската патријаршија потпишале сличен апел до патријархот Вартоломеј. Претставниците на другите цркви ја поддржаа оваа идеја. „Се сретнав со митрополитот на УАПЦ Макариј и тој ме информираше дека Архиерејскиот совет на УАПЦ денеска исто така го поддржа апелот до Вселенскиот патријарх и претседателот“, рече тој.
  60. „Офіційний портал Верховної Ради України“. w1.c1.rada.gov.ua. Посетено на 2018-10-31.
  61. „Deputies vote for 'granting autocephaly to the Ukrainian Church'. spzh.news. 19 April 2018. Архивирано од изворникот на 2018-11-03. Посетено на 2018-11-03.
  62. „Порошенко: Константинопол започнува со процедури за да се дозволи создавање независна Украинска православна црква“. uawire.org. 23 April 2018. Посетено на 2018-10-16. Светиот Синод на Вселенската Патријаршија (во Цариград) добил барање од украинскиот претседател Порошенко до вселенскиот патријарх Вартоломеј да издаде Томос за автокефалност (документ за независност) на Православната црква во Украина. [...] По инструкции на Порошенко, заменик-шефот на претседателската администрација Ростислав Павленко го посети Истанбул на 20 април, каде што го достави барањето на украинскиот претседател до Неговата Светост Вселенскиот Патријарх Вартоломеј.
  63. „Regarding the granting of Autocephaly to the Church of Ukraine“. Greek Orthodox Archdiocese of America. 28 September 2018. Посетено на 2018-11-03.
  64. „Communique of the Holy and Sacred Synod (22.04.2018)“. ec-patr.org. Посетено на 2018-11-12.
  65. „Communiqué of the Holy and Sacred Synod (04.22.2018)“. patriarchate.org. 24 April 2018. Посетено на 2018-11-28.
  66. Aleksandrov, Kirill (25 April 2018). „What Constantinople said about the Single Local Church“. spzh.news. Посетено на 2018-11-12.[мртва врска]
  67. „Петро Порошенко“. facebook.com. Посетено на 2018-11-12.
  68. Demydova, Viktoria (May 1, 2019). „Independence of the Ukrainian Church: how Russia is losing its soft power tool on Ukraine“. Akademik Hassasiyetler-The Academic Elegance: 265. Архивирано од изворникот на March 26, 2020.
  69. „Членови на Синодот на Украинската православна црква се сретнаа со патријархот Вартоломеј од Константинопол | Руска православна црква“. mospat.ru. 25 June 2018. Посетено на 2018-10-29.
  70. „Делегација на Светиот синод на УПЦ се сретна со Патријарх Константинополски Вартоломеј ( Ажурирано, со коментар) – Українська Православна Церква“. Українська Православна Церква. 2018-06-26. Посетено на 2018-11-29.
  71. Aleksandrov, Kirill (2 July 2018). „Tomos at a standstill: the outcome of the UOC visit to Phanar“. spzh.news. Посетено на 2018-10-28.[мртва врска]
  72. В Киево-Печерской Лавре состоялось совещание архиереев Украинской Православной Церкви – Украинская Православная Церковь. Украинская Православная Церковь (руски). 2018-06-25. Посетено на 2018-11-29.
  73. „The Statement of the Hierarchs of the Ukrainian Orthodox Church. "Our Existing Canonical Status is Quite Sufficient". OrthoChristian.Com. Посетено на 2018-11-29.
  74. „Bishops of UOC adopts a joint statement following the visit to Phanar“. spzh.news. 28 June 2018. Архивирано од изворникот на 2018-10-30. Посетено на 2018-10-29.
  75. Заявление архиереев Украинской Православной Церкви, принявших участие в архиерейской совещании 25 июня в Киево-Печерской Лавре – Украинская Православная Церковь. Украинская Православная Церковь (руски). 2018-06-26. Посетено на 2018-11-29.
  76. „Orthodox Church Heads Discuss Ukraine Bid To Split With Russia“. RadioFreeEurope/RadioLiberty. 1 September 2018.
  77. „Архиепископот Даниел учествува во синодот на Архиереите на Цариградската Вселенска Патријаршија“. uocofusa.org. Посетено на 2018-10-29.
  78. „09/01/18: Синаксис (собор) на архиереите на вселенскиот трон“. patriarchate.org. Посетено на 2018-10-29. Од 1 до 3 септември 2018 година, на покана на Неговата Пресветеност, Вселенскиот Патријарх Вартоломеј, во црквата Света Троица во Ставродромион, Истанбул, се собра Синаксисот на Архиереите на Вселенскиот Престол од целиот свет. Оваа средба, како што претходно беше договорено од страна на преподобната хиерархија пред три години, се одржа на истото место како и минатиот собор
  79. Півсотні нардепів звернулись до Конституційного суду через Томос. glavcom.ua (украински). 12 December 2018. Посетено на 2019-03-13.
  80. „Депутаты обратились в Конституционный суд из-за Томоса“. spzh.news (англиски). 13 December 2018. Посетено на 2019-03-13.[мртва врска]
  81. 1 2 „КСУ не оскаржуватиме звернення Верховної Ради до Патріарха Варфоломія про надання автокефалії“. risu.org.ua. 14 March 2019. Посетено на 2019-03-14.
  82. „Ukraine's Constitutional Court refuses to consider legality of Rada decision to support autocephaly tomos“. Interfax-Ukraine (англиски). 13 March 2019. Посетено на 2019-03-13.
  83. „Ukraine's Constitutional Court refuses to consider legality of Rada decision to support autocephaly tomos“. www.interfax-religion.com. 13 March 2019. Архивирано од изворникот на 2019-03-13. Посетено на 2019-03-13.
  84. КС відмовився відкрити провадження щодо прохання Ради про томос. Українська правда (украински). 12 March 2019. Посетено на 2019-03-13.
  85. „Supreme Court rejects claim by religious organizations on voiding Rada resolution on tomos“. Interfax-Ukraine. 26 April 2019. Посетено на 2019-04-26.
  86. „Верховний Суд України закрив справу щодо надання Томосу“. risu.org.ua. 25 April 2019. Посетено на 2019-04-26.
  87. „Ecumenical Patriarchate sends Legates to Ukraine“. Ecumenical Patriarchate Permanent Delegation to the World Council of Churches. 2018-09-07. Архивирано од изворникот на 21 October 2018. Посетено на 2018-10-27.
  88. „Announcement of the Ecumenical Patriarchate (7th Sep. 2018)“. ec-patr.org. Посетено на 2018-10-28.
  89. Orthodox Church (2018-09-09), Moscow Patriarchate – "Patriarch Bartholomew will answer before God and History", Посетено на 2018-10-28
  90. „Metropolitan Hilarion: Current situation creates a threat of schism for Universal Orthodoxy | The Russian Orthodox Church“. mospat.ru. 8 September 2018. Посетено на 2018-10-28.
  91. „Russian Orthodox Church Holy Synod Statement as of September 8, 2018 | The Russian Orthodox Church“. mospat.ru. 8 September 2018. Посетено на 2018-10-28.
  92. „Russian Orthodox Church warns about response to appointment by Ecumenical Patriarch of his exarchs in Ukraine“. interfax-religion.com. Посетено на 2018-10-27.
  93. „Ecumenical Patriarch sends legates to Kiev, begins process of autocephaly“. OrthoChristian.Com. Посетено на 2018-10-27.
  94. „Ukrainian Orthodox Church sees appointment of Constantinople exarchs in Kiev as massive violation of its canonical territory“. www.interfax-religion.com. 7 September 2018. Архивирано од изворникот на 2019-08-01. Посетено на 2019-08-01.
  95. „UOC DECR Statement in connection with appointment by Patriarchate of Constantinople of Exarchs in Kyiv“. vzcz.church.ua. 8 September 2018. Архивирано од изворникот на 19 September 2018. Посетено на 2018-10-28.
  96. „MINUTES of the Holy Synod's held on 14 September 2018 | The Russian Orthodox Church (MINUTE No. 69)“. mospat.ru. Посетено на 2018-10-29.
  97. „JOURNALS of a Meeting of the Holy Synod of the Moscow Patriarchate on September 14, 2018“. synod.com. 14 September 2018. Посетено на 2018-10-29.
  98. „Statement of the Holy Synod of the Russian Orthodox Church concerning the uncanonical intervention of the Patriarchate of Constantinople in the canonical territory of the Russian Orthodox Church | The Russian Orthodox Church“. mospat.ru. 14 September 2018. Посетено на 2018-10-20.
  99. „Russian Orthodox Church cuts ties with Constantinople over Ukraine“. BBC News. 15 September 2018. Посетено на 2018-10-16.
  100. „Metropolitan Hilarion: The decision to suspend the liturgical mention of the Patriarch of Constantinople does not imply breaking off the Eucharistic communion | The Russian Orthodox Church“. mospat.ru. 14 September 2018. Посетено на 2018-10-28.
  101. „Patriarch Bartholomew says he won't back away from his intention to grant autocephaly to Ukrainian Church“. risu.org.ua. Посетено на 2018-10-29.
  102. Panagiotisandriopoulos (2018-09-23). „Φως Φαναρίου : ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ: "Η ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΘΑ ΛΑΒΕΙ ΤΟ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟ ΔΙΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ". Φως Φαναρίου. Посетено на 2018-11-28.
  103. Polityuk, Pavel; Dikmen, Yesim (11 October 2018). „Ukraine wins approval for historic split from Russian church“. Reuters. Посетено на 2018-10-16.
  104. „Константинопол го признава киевскиот патријарх Филарет за црковен епископ“. Kyiv Post. 11 October 2018. Посетено на 2018-10-17. "Киевската патријаршија и Украинската автокефална православна црква планираат да се спојат со епископите за независност од Московската патријаршија во независна (автокефална) украинска црква, која се очекува да добие томос - декрет на Синодот со кој се признава независноста на украинската црква од Цариградската црква. „Оваа одлука ни дава можност да се обединиме со епископите на Московската патријаршија кои се подготвени (да се приклучат)“, рече Филарет на 11 октомври.
  105. Daniel McLaughlin (11 October 2018). „Ukraine set for church independence despite Russia's warnings“. The Irish Times. Посетено на 2018-10-20.
  106. „Изјава на претседателот на Украина во врска со одлуката на Светиот синод на Вселенската патријаршија – Официјална веб-страница на претседателот на Украина“. Official website of the President of Ukraine. 11 October 2018. Посетено на 2018-11-03.
  107. Max Seddon; Roman Olearchyk (14 October 2018). „Путин претрпе удар на Крим со расколот на православната црква“. Financial Times. Посетено на 2018-10-20. Но, двете страни признаваат дека канонскиот спор е застапник за поширока битка за независноста на Киев од Москва. Говорејќи пред најстарата црква во Киев во неделата, г-дин Порошенко прогласи „автокефалност“, или автономија за украинската црква, како дел од поширокиот притисок на Киев за интеграција со западот преку членството во ЕУ и НАТО, додека се повлекува од договорите со Русија.
  108. Volodomyr Shuvayev (19 October 2018). „How Geopolitics Are Driving the Biggest Eastern Orthodox Schism in a Millennium“. Stratfor. Посетено на 2018-10-20.
  109. Совещание с постоянными членами Совета Безопасности [Средба со постојани членки на Советот за безбедност] (руски). kremlin.ru. 12 октомври 2018. Посетено на 2018-10-17. Владимир Путин одржа оперативен состанок со постојаните членки на Советот за безбедност. Тие разговараа за прашања од домашната руска социо-економска агенда и меѓународни прашања.
  110. „Рускиот совет за безбедност расправа за ситуацијата на Руската православна црква во Украина“. Верска информативна служба на Украина. 14 October 2018. Посетено на 2018-10-17.
  111. „Заява Прес-центру Київської Патріархії про рішення Священного Синоду Константинопольської Матері-Церкви та їхнє значення для Церкви в Україні“. cerkva.info. 12 October 2018. Архивирано од изворникот на 25 December 2018. Посетено на 2018-12-01.
  112. „Kiev Patriarchate declines to implement the Phanar's decision on Filaret“. spzh.news. 12 October 2018. Посетено на 2018-12-01.[мртва врска]
  113. „Phanar considers Filaret an ordinary bishop without an episcopal see“. spzh.news. 14 October 2018. Архивирано од изворникот на 2018-10-29. Посетено на 2018-10-29.
  114. „ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ | Βαρθολομαίος σε Ονούφριο: Δεν μπορείτε να έχετε πλέον τον τίτλο Κιέβου. ROMFEA (грчки). 7 December 2018. Посетено на 2018-12-08.
  115. „Patriarch Bartholomew explains Metropolitan Onufriy reasons for Ukraine church's autocephaly (Letter)“. unian.info. 7 December 2018. Посетено на 2018-12-29.
  116. „Kiev Patriarchate does not exist, never existed - Patriarch Bartholomew“. www.interfax-religion.com. 3 June 2019. Архивирано од изворникот на 2019-06-03. Посетено на 2019-06-03.
  117. „Ecumenical Patriarch met the National Union of Journalists of Ukraine“. Ecumenical Patriarchate Permanent Delegation to the World Council of Churches (англиски). 2019-06-08. Посетено на 2019-06-13.
  118. „Exarch: Constantinople recognizes all clergy of KP and UAOC as canonical“. spzh.news. 16 October 2018. Посетено на 2018-12-18.[мртва врска]
  119. „Constantinople recognized all clergy of KP and UAOC as canonical—Patriarchal Exarch“. OrthoChristian.Com. 16 October 2018. Посетено на 2018-12-22.
  120. Петер, Лоренс (17 октомври 2018). „Поделена православна црква: Пет причини зошто е важно“. BBC. Посетено на 2018-10-17.
  121. „Нова помесна православна црква во Украина: објаснето“. Посетено на 2018-10-27. Прес-секретарот на Украинската православна црква на Киевската патријаршија (УПЦ-КП), архиепископот Евстратиј (Зорја) вели [...] речиси 10 епископи на Московската патријаршија го поддржуваат процесот на обединување и ќе биде јасно колкумина ќе учествуваат во соборот за обединување во процесот на неговата подготовка. Зорја предвидува дека по добивањето томос, мнозинството од оние кои сега се дел од Московската патријаршија ќе се приклучат на Украинската црква. „Според моите прогнози, ова ќе продолжи неколку години и, како резултат на тоа, најмалку две третини од оние кои се со УПЦ-МП ќе се приклучат на украинската црква“, рекол тој.
  122. „Constantinople: Moscow Patriarchate no longer exists in Ukraine“. Ukrinform. 2 November 2018. Посетено на 2018-11-03.
  123. „Archbishop Job (Getcha): There will be no Exarchate of ROC in Ukraine“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2018-11-03. Посетено на 2018-11-03.
  124. „UOCKP and UAOC no longer exist, Phanar takes everything into its own hands“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2018-11-12. Посетено на 2018-11-12.
  125. „Вселенскиот патријарх Вартоломеј и претседателот Петро Порошенко потпишаа договор за соработка и координација – Соопштенија за вести – Вселенската патријаршија“. patriarchate.org. 4 ноември 2018. Посетено на 2018-11-07.
  126. „Poroshenko, Patriarch Bartholomew sign agreement on cooperation“. Ukrinform. 4 November 2018. Посетено на 2018-11-03.
  127. Интерфакс-Религия: В РПЦ упрекнули Порошенко в нарушении Конституции Украины. interfax-religion.ru (руски). Посетено на 2018-11-05.
  128. „ROC: Agreement of Poroshenko with Phanar violates Constitution of Ukraine“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2018-11-06. Посетено на 2018-11-05.
  129. „UOC hierarch: Agreement with Phanar has neither church nor secular value“. spzh.news. 4 November 2018. Архивирано од изворникот на 2018-11-06. Посетено на 2018-11-05.
  130. Оприлюднили текст угоди між Україною та Вселенською патріархією. www.ukrinform.ua (украински). 12 March 2019. Посетено на 2019-03-12.
  131. „Оприлюднено текст угоди України зі Вселенським патріархатом“. espreso.tv. 12 March 2019. Посетено на 2019-03-12.
  132. Угода про співробітництво та взаємодію між Україною та Вселенським Константинопольським Патріархатом. Офіційне інтернет-представництво Президента України (украински). Посетено на 2019-03-12.
  133. „Communiqué (19/11/2018). – Announcements – The Ecumenical Patriarchate“. patriarchate.org. 19 November 2018. Посетено на 2018-11-19.
  134. „Tomos for Ukraine: Synod of Ecumenical Patriarchate convenes in Istanbul“. Ukrainian Independent Information Agency. 28 November 2018. Посетено на 2018-11-27.
  135. „Communiqué (29/11/2018)“. patriarchate.org. 29 November 2018. Посетено на 2018-11-29.
  136. ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Το Οικουμενικό Πατριαρχείο κατήργησε την Εξαρχία των Κοινοτήτων Ρωσικής Παραδόσεως. ROMFEA (грчки). 27 November 2018. Посетено на 2018-11-27.
  137. Cazabonne, Emma (27 November 2018). „The Ecumenical Patriarchate has dissolved the Archdiocese of Russian Orthodox Churches in Western Europe“. Orthodoxie.com. Посетено на 2018-11-27.
  138. Cazabonne, Emma (2018-11-28). „Ecumenical Patriarchate Communiqué on Orthodox churches of Russian tradition in Western Europe“. Orthodoxie.com. Посетено на 2018-11-29.
  139. „IT'S OFFICIAL: ECUMENICAL PATRIARCHATE DISSOLVES RUSSIAN ARCHDIOCESE OF WESTERN EUROPE“. ORTHODOXY IN DIALOGUE. 2018-11-29. Посетено на 2018-12-03.
  140. У Стамбулі закінчилося засідання Синоду Вселенського патріархату (украински). 29 November 2018. Посетено на 2018-11-29.
  141. „Утре, Синодот на Константинопол официјално ќе го објави Томосот и ќе го објави датумот за обединување“. risu.org.ua. 28 ноември 2018. Посетено на 2018-12-01.
  142. „Date for Orthodox Church's unification council in Ukraine to be announced by Ecumenical Patriarch“. Ukrainian Independent Information Agency. 29 November 2018. Посетено на 2018-11-29.
  143. Адміністрація Президента України (2018-11-29), Звернення Президента щодо рішення Синоду Вселенського Патріархату про схвалення Томосу, Посетено на 2018-12-01
  144. „President's address as regards the decision of the Synod of the Ecumenical Patriarchate on the approval of the Tomos for the Ukrainian church“. Official website of the President of Ukraine. 29 November 2018. Архивирано од изворникот на 2 December 2018. Посетено на 2018-12-01.
  145. Православна церква України буде автокефальною – статут (повний текст документу) [The Orthodox Church of Ukraine will be autocephalous – the charter (full text of the document)]. РБК-Украина (руски). 15 December 2018. Посетено на 2018-12-30.
  146. Piter234903 (2018-12-15). „Statut“. Архивирано од изворникот на 26 July 2020. Посетено на 31 December 2018. Наводот journal бара |journal= (help)
  147. „СМИ обнародовали проект устава ПЦУ, принятый на "объединительном Соборе". spzh.news. 16 December 2018. Архивирано од изворникот на 2019-03-06. Посетено на 2018-12-30.
  148. Cazabonne, Emma (2018-12-15). „Bishop Epiphaniy (Dumenko) elected Primate of the Orthodox Church in Ukraine“. Orthodoxie.com. Посетено на 2018-12-15.
  149. „Metropolitan Epifaniy (Dumenko) becomes Primate of One Local Orthodox Church of Ukraine“. risu.org.ua. 15 December 2018. Посетено на 2018-12-15.
  150. „Metropolitan Epiphany of 'Kiev Patriarchate' elected as leader of "local Orthodox church" in Ukraine“. interfax-religion.com. 15 December 2018. Архивирано од изворникот на 2018-12-15. Посетено на 2018-12-15.
  151. „Church Primate Epifaniy: doors of our Church are open to everyone“. risu.org.ua. 15 December 2018. Посетено на 2018-12-29.
  152. Предстоятель единой УПЦ Епифаний рассказал о статусе Филарета и главном соборе новой церкви (руски). 16 December 2018. Посетено на 2018-12-16.
  153. „Epifaniy's rep: After receipt of Tomos, OCU Synod to set up governing bodies“. risu.org.ua. 28 December 2018. Посетено на 2019-01-01.
  154. „Варфоломій благословив Епіфанія та запросив за томосом у Стамбул“. BBC News Україна. 2018-12-15. Посетено на 2018-12-15.
  155. „Ecumenical Patriarchate“. facebook.com. Посетено на 2018-12-16.
  156. „Communiqué (25 [sic]/12/2018). – Announcements – The Ecumenical Patriarchate“. patriarchate.org. Посетено на 2018-12-16.
  157. „Speech by the President on the results of the All-Ukrainian Orthodox Unity Council“. Official website of the President of Ukraine. 15 December 2018. Архивирано од изворникот на 23 December 2018. Посетено на 2018-12-23.
  158. „Poroshenko to travel with Metropolitan Epiphany to collect Constantinople's tomos in person“. interfax-religion.com. 15 December 2018. Архивирано од изворникот на 2018-12-16. Посетено на 2018-12-15.
  159. „At New Year ceremony, Patriarch Bartholomew confirms his intention to give Tomos before Christmas“. risu.org.ua. 2 January 2019. Посетено на 2019-01-03.
  160. „Patriarch Bartholomew signs Tomos of autocephaly of Orthodox Church of Ukraine“. risu.org.ua. 5 January 2019. Посетено на 2019-01-05.
  161. „Ukraine receives Tomos officially and forever“. risu.org.ua. 6 January 2019. Посетено на 2019-01-06.
  162. La-Croix.com (2019-01-05). „L'Église d'Ukraine officiellement créée par le patriarche Bartholomée“ [The church of Ukraine officially created by Patriarch Bartholomew]. La Croix (француски). Посетено на 2019-01-05.
  163. Президент України прибув у Стамбул [President of Ukraine arrived in Istanbul]. ukrinform.ua (украински). 5 January 2019. Посетено на 2019-01-05.
  164. „Претседателот учествуваше на свеченото предавање на Томосот за автокефалност на Украинската православна црква во Истанбул“. Официјална мрежна страница на претседателот на Украина. 6 јануари 2019. Архивирано од изворникот на 6 јануари 2019. Посетено на 2019-01-06.
  165. „Петро Порошенко на церемонијата на потпишување на Томосот: Конечно, Господ ни ја подари Православната црква на Украина“. Официјална мрежна страница на претседателот на Украина. 5 јануари 2019. Архивирано од изворникот на 5 јануари 2019. Посетено на 2019-01-05.
  166. „Патријархот Вартоломеј: „Принцот Владимир и Света Олга се присутни во духот и молитвата, споделувајќи ја нашата радост и задоволство". risu.org.ua. 5 јануари 2019. Посетено на 2019-01-05.
  167. „Серед 15 зірок автокефальних православних Церков з'явилася українська зірочка!, – Петро Порошенко“ [Among the 15 stars of the Autocephalous Orthodox Churches there was a Ukrainian star ! – Petro Poroshenko]. risu.org.ua. 5 January 2019. Посетено на 2019-01-05.
  168. „Metropolitan Epifaniy thanked Patriarch Bartholomew for signing the Tomos“. risu.org.ua. 5 January 2019. Посетено на 2019-01-05.
  169. „Ecumenical Patriarch hands tomos of autocephaly over to leader of Orthodox Church of Ukraine (Video, photos)“. unian.info. 6 January 2019. Посетено на 2019-01-06.
  170. „Претседателот учествуваше на свеченото предавање на Томосот за автокефалност на Украинската православна црква во Истанбул“. Официјална мрежна страница на претседателот на Украина. 6 јануари 2019. Посетено на 2019-01-07.
  171. „Петро Порошенко на церемонијата на потпишување на Томосот: Конечно, Господ ни ја подари Православната црква на Украина“. Official website of the President of Ukraine. 5 јануари 2019. Посетено на 2019-01-07.
  172. „Православна Церква України не буде залежною від Константинополя – архієпископ Даниїл Памфілійський“. Прямий Онлайн. 2019-01-06. Посетено на 2019-01-09.
  173. „Що з підписами під томосом і чому його повертають до Стамбула“. BBC News Україна. 2019-01-08. Посетено на 2019-01-09.
  174. „Archbishop: Members of Ecumenical Patriarchate's Synod sign public copy of tomos for Ukraine“. Kyiv Post. 2019-01-09. Посетено на 2019-01-09.
  175. В ПЦУ пояснили, чому томос ще раз повертався у Стамбул. zik.ua (украински). 9 January 2019. Архивирано од изворникот на 9 January 2019. Посетено на 2019-01-09.
  176. „Ukrainian Tomos signed by all members of Holy Synod of Ecumenical Patriarchate“. risu.org.ua. 9 January 2019. Посетено на 2019-01-09.
  177. „Tomos for Ukraine Church signed by all members of Constantinople Synod“. unian.info. 9 January 2019. Посетено на 2019-01-09.
  178. Panagiotisandriopoulos (2019-01-09). „Φως Φαναρίου : Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΤΟΜΟΥ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ“. Φως Φαναρίου. Посетено на 2019-01-11.
  179. „Tomos returns to Ukraine, brought to Rivne – Poroshenko“. Interfax-Ukraine. 10 January 2019. Посетено на 2019-01-11.
  180. „Tomos returns from Istanbul to Ukraine“. interfax-religion.com. 10 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-11. Посетено на 2019-01-11.
  181. Томос повернувся в Україну. Інформаційне агентство Українські Національні Новини (УНН). Всі онлайн новини дня в Україні за сьогодні – найсвіжіші, останні, головні. (украински). Посетено на 2019-01-11.
  182. „Подписанный представителями Вселенского патриархата томос вернули в Украину“. Ukrayinska Pravda. Посетено на 2019-01-11.
  183. „Hieromonk Lucas athonite gave the Patriarch the calligraphed parchment with the Tomos for Ukraine“. † Бигорски манастир. 2019-01-04. Посетено на 2019-01-05.
  184. „President met with bishops of the Ukrainian Orthodox Church in the United States“. Official website of the President of Ukraine (англиски). 7 February 2019. Архивирано од изворникот на 9 February 2019. Посетено на 2019-02-09.
  185. „Офіційний портал Верховної Ради України“. w1.c1.rada.gov.ua. Посетено на 2018-10-27.
  186. „Poroshenko tables in parliament bill on use of St. Andrew's Church in Kyiv | KyivPost“. Kyiv Post. 2018-10-18. Посетено на 2018-10-27.
  187. „Ukraine's parliament hands over Kyiv-based St. Andrew's Church to Ecumenical Patriarch“. Ukrainian Independent Information Agency. 18 October 2018. Посетено на 2018-10-27.
  188. „Дали Вселенската патријаршија е задоволна со црквата Свети Андреј во Киев? – Современа дипломатија“. moderndiplomacy.eu. 2018-10-26. Посетено на 2018-10-27. Освен тоа, ќе биде потпишан посебен договор меѓу Вселенската патријаршија и комплексот светилиште според кој црквата ќе работи и како богослужение и како музеј (како трпезариската црква на манастирот Света Софија каде богослужбите се одржуваат од 8 до 10 часот, а подоцна ќе биде отворена како музеј.). [...] Претставниците на светскиот православен поглавар би престојувале во музеј - и тоа, како што мислат политичарите, исто така не треба да го збунува Фанар. Покрај тоа, црквата нема да биде во сопственост, туку само ќе ја користи Константинопол.
  189. „Representation of Ecumenical Patriarchate in Ukraine to perform functions of embassy“. Ukrinform. 5 November 2018. Посетено на 2018-11-05.
  190. „Водачот на УАПЦ: Може да бидам измамен еднаш, двапати, но веќе нема да работи“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2018-10-30. Посетено на 2018-10-30. Исто така, Макариј Малетич истакна дека постапил доследно во однос на предавањето на црквата Свети Андреј на Цариградската патријаршија за разлика од претседателот Петро Порошенко, кој во предвечерието истакна дека храмовите припаѓаат на државата и дека нема да бидат префрлени на никого..
    "Јас одговорив дека лично се согласив, но ќе ги соберам владиците, бидејќи не одлучувам само јас“, објасни „митрополитот“. „Ние ја даваме, но вие треба да ни дадете нешто за возврат..<...> Има црква Свети Кирил, има резерват, има црква Свети Спас на Берестов – еве одиме. И во програмата ЗИК, претседателот рече дека ветил дека ќе го надомести и за Филарет и за Макариј, но ќе биде една црква за да се снајде. Значи, треба да се биде доследен. Може да бидам измамен еднаш, двапати, но повеќе тоа нема да работи."
    "Москва нема да биде пренесена, додека единствената катедрала на УАПЦ може да биде. Таква правда имаме, се пожали Макариј. „ Филарет има и манастири, цркви, служи во Мала Софија. Така, претседателот не постапува со добра волја, иако јас го пофалив."
  191. „Дали Вселенската патријаршија е задоволна со црквата Свети Андреј во Киев? – Современа дипломатија“. moderndiplomacy.eu. 2018-10-26. Посетено на 2018-10-27. Сега таа е катедрала на Украинската автокефална православна црква (УАПЦ), но е државна сопственост и дел од Националното светилиште Софија во Киев. Затоа одлуката за предавање на црквата ја разгледаа пратениците во Собранието. [...] Очигледно е добиена и согласност од УАПЦ. Нејзиниот примат Митрополитот Макариј рече дека доколку УАПЦ е дел од новата Помесна православна црква, тој се согласил да му ја даде својата катедрала на егзархот на Константинопол. . line feed character во |quote= во положба 459 (help)
  192. „Филарет за тоа кој ќе поседува црковен имот по доделувањето на Томосот“. spzh.news. Архивирано од изворникот на 2018-10-28. Посетено на 2018-10-27. "Имотот им припаѓа на заедниците како сопственост на верските заедници, а имотот е на државата која дава на користење цркви, храмови, манастири, лаври“, вели поглаварот на Киевската патријаршија..
  193. „До Радата е поднесен предлог-закон за укинување на преносот на црквата Андреј кон Цариград“. spzh.news. 18 октомври 2018. Архивирано од изворникот на 2018-11-05. Посетено на 2018-11-04.
  194. Про особливості користування Андріївською церквою Національного заповідника "Софія Київська". Законодавство України (украински). Посетено на 2018-11-12.
  195. „Poroshenko signs law on granting of use of St. Andrew's Church by Ecumenical Patriarchate | KyivPost“. Kyiv Post. 2018-11-07. Посетено на 2018-11-12.
  196. „Ukraine transfers noted church to Constantinople patriarch“. The Seattle Times. 2018-11-10. Посетено на 2018-11-29.
  197. „Cabinet Passes St Andrew's Church in Kyiv into Permanent Use By Ecumenical Patriarchate“. ukranews.com. 28 November 2018. Посетено на 2018-11-28.
  198. Polityuk, Pavel (15 November 2018). „Petrol bombs lobbed at Kiev church as Russia row festers“. Reuters. Посетено на 2018-11-19.
  199. Carroll, Oliver (18 November 2018). „Russian-backed Orthodox Church faces pressure from Kiev and splits within“. The Independent. Посетено на 2018-11-19.
  200. ТСН (2018-11-15), Невідомі закидали "коктейлями Молотова" Андріївську церкву, Посетено на 2018-11-25
  201. „Задержан один из поджигателей Андреевской церкви“. Комментарии.ua: Киев. 28 November 2018. Архивирано од изворникот на 2018-11-28. Посетено на 2018-11-28.
  202. „First Hierarchical Liturgy of Patriarchal Stauropegia held at St. Andrew's Church in Kyiv (live video)“. kiev.unian.info. 13 December 2018. Посетено на 2018-12-13.
  203. „First Hierarchical Liturgy of Patriarchal Stauropegia to be held at St Andrew's Church in Kyiv“. risu.org.ua. 12 December 2018. Посетено на 2018-12-12.
  204. „Украинската православна црква протестира поради службата што ја изврши цариградскиот претставник во Киев“. interfax-religion.com. 13 December 2018. Архивирано од изворникот на 2018-12-15. Посетено на 2018-12-15.
  205. „Коментар во врска со фактот дека архиерејот на Константинополската патријаршија служи на канонската територија на Украинската православна црква - Одделение за надворешни црковни односи на УПЦ-МП“. vzcz.church.ua. 13 декември 2018. Архивирано од изворникот на 19 декември 2018. Посетено на 2018-12-15.
  206. UATV English, Ukraine Celebrates Christmas with Independent Orthodox Church, Посетено на 2019-01-08
  207. „Ukraine Historic Sites – TripAdvisor“. tripadvisor.com. Посетено на 2018-11-24.
  208. Про виключення із складу Кременецько-Почаївського державного історико-архітектурного заповідника споруд Почаївської Свято-Успенської лаври. Законодавство України (украински). Посетено на 2018-12-01.
  209. „Полиция начала расследование по факту передачи Почаевской лавры УПЦ МП“. Credo.press. 16 November 2018. Архивирано од изворникот на 22 November 2018. Посетено на 2018-11-22.
  210. „Culture Ministry challenges transfer of Pochayiv Lavra to UOC-MP“. Ukrinform. 16 November 2018. Посетено на 2018-11-18.
  211. „Ministry of Justice cancels the transfer of Pochaev Lavra to UOC“. spzh.news. 23 November 2018. Архивирано од изворникот на 2018-11-24. Посетено на 2018-11-24.
  212. „Ministry of Justice repeals the illegal re-registration of the Pochayiv Lavra complex“. risu.org.ua. 24 November 2018. Посетено на 2018-11-28.
  213. Олена Сукманова: Антирейдерська комісія скасувала незаконну перереєстрацію комплексу споруд Свято-Успенської Почаївської Лаври. minjust.gov.ua (руски). Ministry of Justice of Ukraine. 23 November 2018. Посетено на 2018-11-24.[мртва врска]
  214. „Pochaev Lavra: power chooses to destroy monasticism of western Ukraine“. spzh.news. 24 November 2018. Архивирано од изворникот на 2018-11-25. Посетено на 2018-11-24.
  215. „Свято-Успенская Почаевская Лавра – Обращение братии Свято-Успенской Почаевской Лавры“. pochaev.org.ua. Архивирано од изворникот на 27 January 2019. Посетено на 2018-11-24.
  216. „Cabinet of Ministry returns Pochaev Lavra to Kremenets-Pochaev Reserve“. spzh.news. 28 November 2018. Посетено на 2018-11-29.[мртва врска]
  217. „Pochayiv Lavra returned to Kremenets-Pochayiv Historical Reserve under the Cabinet of Ministers' decision“. risu.org.ua. 28 November 2018. Посетено на 2018-12-01.
  218. Кабмин вернул в состав Кременецко-Почаевского заповедника сооружения Почаевской лавры. Интерфакс-Украина (руски). Посетено на 2018-11-29.
  219. „Кабмін повернув Почаївську лавру до складу Кременець-Почаївського заповідника“. ukranews.com. 28 November 2018. Посетено на 2018-12-01.
  220. Воєнний стан не перешкодить створенню помісної церкви в Україні — голова Ради. hromadske.ua (украински). 27 November 2018. Посетено на 2018-12-01.
  221. „Verkhovna Rada Speaker: Martial law not to prevent establishment of Ukrainian Local Orthodox Church“. risu.org.ua. 28 November 2018. Посетено на 2018-12-01.
  222. Cazabonne, Emma (2018-11-30). „Ukrainian Parliament Promises Martial Law Will not be an Obstacle to the 'Unification Council'. Orthodoxie.com. Посетено на 2018-12-01.
  223. „Интерфакс-Религия: Спикер Рады обещает, что военное положение не станет препятствием к проведению собора для создания поместной церкви“. interfax-religion.ru. 27 November 2018. Посетено на 2018-12-01.
  224. „Poroshenko explains timing of Russia's attack on Ukrainian ships near Kerch Strait“. Ukrainian Independent Information Agency. 28 November 2018. Посетено на 2018-11-28.
  225. „Порошенко сказав, чому Путін напав в Керченській протоці саме зараз“. espreso.tv. 28 November 2018. Посетено на 2018-11-28.
  226. Panev, Jivko (2018-12-21). „Une première loi discriminatoire à l'égard de l'Église orthodoxe d'Ukraine a été votée hier par le Parlement ukrainien“. Orthodoxie.com (француски). Посетено на 2018-12-22.
  227. „Zoria: We ask Ukrainian power to adopt bill #5309“. spzh.news. 29 October 2018. Посетено на 2018-12-19.[мртва врска]
  228. „Владика Філарет пропонує парламенту узаконити лише одну Українську Православну Церкву“. risu.org.ua. 19 December 2018. Посетено на 2018-12-19.
  229. „Предлог-резолуција за усвојување како основа на нацрт-законот на Украина за измени и дополнувања на Законот на Украина „За слобода на совеста и верски организации" во однос на имињата на верските организации (здруженија) кои се дел од структурата (се дел од) верска организација (асоцијација), чиј центар за управување (администрација) се наоѓа надвор од Украина во држава која е привремена или привремено признаена против воена и со закон призната окупира дел од територијата на Украина“. w1.c1.rada.gov.ua. Посетено на 2018-12-19.
  230. „Poroshenko Bloc suggests creating working group to draft church bills“. interfax-religion.com. 18 December 2018. Архивирано од изворникот на 2018-12-19. Посетено на 2018-12-19.
  231. „Рада может рассмотреть в четверг законопроект о переименовании УПЦ МП“. LB.ua. 17 December 2018. Посетено на 2018-12-19.
  232. „ROC in Ukraine: Ukrainian parliament passes bill on the name of Moscow Patriarchate“. risu.org.ua. 20 December 2018. Посетено на 2018-12-20.
  233. „УПЦ МП під Радою організувала протест проти прийняття релігійних законопроектів“. risu.org.ua. 20 December 2018. Посетено на 2018-12-20.
  234. „После голосования за антицерковный законопроект в Раде возникла потасовка“. spzh.news. 20 December 2018. Архивирано од изворникот на 2018-12-20. Посетено на 2018-12-20.
  235. „Putin Condemns Creation of Independent Ukraine Church“. VOA. 20 December 2018. Посетено на 2018-12-22.
  236. „Order! Order! Brawl Breaks Out During Ukrainian Parliament Session“. RadioFreeEurope/RadioLiberty. 21 December 2018. Посетено на 2018-12-22.
  237. „UOC-MP urges President to veto law changing its name to ROC in Ukraine“. risu.org.ua. 21 December 2018. Посетено на 2018-12-22.
  238. "Metropolitan" Epiphany backs the adopted bill on renaming the UOC“. spzh.news. 21 December 2018. Архивирано од изворникот на 2018-12-21. Посетено на 2018-12-21.
  239. „За изменување и дополнување на членот 12 од Законот на Украина „За слободата на совеста и верските организации" во врска со имињата на верските организации (здруженија) кои се дел од структурата (се дел од) верска организација (асоцијација), чиј центар за управување (администрација) се наоѓа надвор од Украина во држава која со закон е признаена дека извршила воена агресија на територијата на Украина делумно/“. zakon.rada.gov.ua. Посетено на 2019-01-30.
  240. „President signed the Law on the name of the religious organization guided by the aggressor state“. risu.org.ua. 22 December 2018. Посетено на 2018-12-22.
  241. „Former UOC-MP to appeal to Constitutional Court due to change of its name“. unian.info. 25 December 2018. Посетено на 2018-12-25.
  242. „UOC-MP set to appeal to Constitutional Court to retain its name“. risu.org.ua. 27 December 2018. Посетено на 2018-12-27.
  243. „Legal Department of the Ukrainian Orthodox Church comments on the adoption of discriminatory bill No. 5309 by Verkhovna Rada of Ukraine | The Russian Orthodox Church“. mospat.ru. 21 December 2018. Посетено на 2018-12-27.
  244. „Law on renaming churches becomes effective“. risu.org.ua. 27 December 2018. Посетено на 2018-12-27.
  245. Palamarchuk, Maksim (21 January 2019). „Justice Ministry: Request to CC doesn't override the law on Church renaming“. spzh.news (англиски). Архивирано од изворникот на 2019-01-26. Посетено на 2019-01-26.
  246. 1 2 „Group of Ukrainian parliamentarians challenges constitutionality of law obliging Ukrainian Orthodox Church to change its name“. www.interfax-religion.com. 21 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-27. Посетено на 2019-01-27.
  247. „Нардепы призвали Конституционный Суд отменить закон о переименовании Церкви“. spzh.news (англиски). 19 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-26. Посетено на 2019-01-26.
  248. „Перелік релігійних організацій, яким потрібно внести зміни до статуту“. Uryadovy Kuryer. 2019-01-26. Посетено на 2019-01-26.
  249. „Law on renaming UOC-MP to apply to another four churches“. www.unian.info (англиски). 26 January 2019. Посетено на 2019-01-27.
  250. „Минкульт включил УПЦ в список организаций, обязанных поменять свой устав“. spzh.news (англиски). 26 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-26. Посетено на 2019-01-26.
  251. „Metropolitan Hilarion compares law renaming UOC to Jews' yellow stars“. www.interfax-religion.com. 28 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-28. Посетено на 2019-01-29.
  252. „Court can stop religious organization's activity if it refuses renaming - Ukraine's Culture Ministry“. www.interfax-religion.com. 18 February 2019. Архивирано од изворникот на 2019-02-19. Посетено на 2019-02-19.
  253. „Kiev court finds involuntary renaming of canonical Ukrainian Orthodox Church to be unlawful“. www.interfax-religion.com. 8 April 2019. Архивирано од изворникот на 2019-04-08. Посетено на 2019-04-08.
  254. „Kyiv court finds involuntary renaming of canonical Ukrainian Orthodox Church to be unlawful“. Interfax-Ukraine (англиски). 6 April 2019. Посетено на 2019-04-08.
  255. „Parubiy will appeal the court ruling on Speaker's 'unlawful approval' of the bill to rename UOC-MP“. risu.org.ua. 9 April 2019. Посетено на 2019-04-09.
  256. „Kyiv court puts renaming of UOC on hold“. Interfax-Ukraine (англиски). 22 April 2019. Посетено на 2019-04-22.
  257. „Справа про перейменування Київської Митрополії УПЦ: суд вжив заходи забезпечення позову“. oask.gov.ua. 22 April 2019. Архивирано од изворникот на 2019-04-25. Посетено на 2019-04-22.
  258. „Парубій назвав абсурдом рішення суду щодо призупинення перейменування УПЦ МП“. risu.org.ua. 23 April 2019. Посетено на 2019-04-23.
  259. „Law on renaming Ukrainian Orthodox Church still in effect despite court ruling“. Interfax-Ukraine. 23 April 2019. Посетено на 2019-04-23.
  260. „Law on renaming Ukrainian Orthodox Church still in effect despite court ruling - Rada speaker“. www.interfax-religion.com. 23 April 2019. Архивирано од изворникот на 2019-04-27. Посетено на 2019-04-27.
  261. „Ukraine's Constitutional Court opens proceedings on renaming former UOC-MP“. www.unian.info (англиски). 20 April 2019. Посетено на 2019-04-21.
  262. „Конституційний Суд відкрив провадження щодо перейменування УПЦ МП“. risu.org.ua. 20 April 2019. Посетено на 2019-04-21.
  263. „Constitutional Court opens proceedings on law renaming UOC (MP) at request of 49 MPs“. Interfax-Ukraine. 21 April 2019. Посетено на 2019-04-21.
  264. „Court turns down Culture Ministry's appeal on decision to halt renaming of UOC (MP)“. Interfax-Ukraine (англиски). 24 July 2019. Посетено на 2019-07-28.
  265. „Уряд повинен мотивувати Церкви виконувати закон про перейменування, - Юраш“. risu.org.ua. 2019-12-04. Посетено на 2019-12-05.
  266. „La Cour suprême de Kiev a décidé que l'Église orthodoxe d'Ukraine dépendant du métropolite de Kiev Onuphre pourra conserver son appellation actuelle“. Orthodoxie.com (француски). 2019-12-19. Посетено на 2019-12-19.
  267. „Верховный суд Украины оставил в силе приостановку переименования УПЦ“. www.interfax-religion.ru. 16 December 2019. Посетено на 2019-12-19.
  268. „КСУ розглядає конституційність закону про перейменування УПЦ МП“. risu.org.ua. 2020-02-11. Посетено на 2020-02-11.
  269. Переходити до нової церкви буде простіше: деталі від законодавця. Радіо Свобода (украински). 11 January 2019. Посетено на 2019-01-14.
  270. „Проект Закону про внесення змін до Закону України "Про свободу совісті та релігійні організації" (щодо зміни релігійними громадами підлеглості)“. w1.c1.rada.gov.ua. Посетено на 2019-01-18.
  271. Парубий поручил профильному комитету доработать законопроект о смене подчиненности религиозных общин. Интерфакс-Украина (руски). 15 January 2019. Посетено на 2019-01-15.
  272. „Новий законопроект про перехід релігійних громад Рада може розглянути у четвер, – Парубій“. risu.org.ua. 15 January 2019. Посетено на 2019-01-15.
  273. „Parliament passes bill on church jurisdiction“. risu.org.ua. 17 January 2019. Посетено на 2019-01-19.
  274. „Rada passes bill on transition of communities from one church to another“. www.interfax-religion.com. 17 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-25. Посетено на 2019-01-25.
  275. „Ukraine's parliament passes draft law on change on denomination to new church“. www.unian.info (англиски). 17 January 2019. Посетено на 2019-01-17.
  276. „Проект Закону про внесення змін до деяких законів України (щодо підлеглості релігійних організацій та процедури державної реєстрації релігійних організацій зі статусом юридичної особи)“. w1.c1.rada.gov.ua. Посетено на 2019-01-17.
  277. Порошенко обещает подписать закон, определяющий механизм смены религиозными общинами подчиненности, в ближайшие дни. Интерфакс-Украина (руски). 22 January 2019. Посетено на 2019-01-27.
  278. „Poroshenko signs law on transfer of parishes to Orthodox Church of Ukraine“. www.unian.info (англиски). 28 January 2019. Посетено на 2019-01-29.
  279. „Poroshenko signs law on changing subordination of religious organizations“. Interfax-Ukraine (англиски). 28 January 2019. Посетено на 2019-01-29.
  280. „Poroshenko signs law on changing subordination of religious orgs“. www.interfax-religion.com. 29 January 2019. Архивирано од изворникот на 2019-01-29. Посетено на 2019-01-29.
  281. Президент підписав Закон України щодо підлеглості та процедури державної реєстрації релігійних організацій. Офіційне інтернет-представництво Президента України (украински). 28 January 2019. Архивирано од изворникот на 28 January 2019. Посетено на 2019-01-29.
  282. „Про внесення змін до деяких законів України щодо підлеглості релігійних організацій та процедури державної реєстрації релігійних організацій зі статусом юридичної особи“. zakon.rada.gov.ua. Посетено на 2019-01-30.
  283. Gazeta.ua (2019-01-30). Опублікували закон про перехід із російської церкви. Gazeta.ua (украински). Посетено на 2019-01-30.
  284. „Ukraine's law on change of denomination to new church comes into force on Jan 31“. www.unian.info (англиски). 31 January 2019. Посетено на 2019-01-31.
  285. „КС відмовив у оцінці закону про перехід релігійних громад у ПЦУ“ [The CCU refused to evaluate the law on the transition of religious communities to the OCU]. Ukrayinska Pravda. 20 March 2019.
  286. „Ukraine lawmaker: Bill on change of denomination to new church fully complies with ECHR decision“. www.unian.info (англиски). 16 January 2019. Посетено на 2019-01-16.
  287. 1 2 „Ukraine's security service raids home of Russian-backed monastery head“. Reuters. 30 November 2018.
  288. „Ukraine raids Orthodox churches with Russia ties“. France 24. 3 December 2018.
  289. „Ukraine set to establish new church, secure split from Russia“. Al Jazeera. 15 December 2018.
  290. „As Ukraine and Russia Battle Over Orthodoxy, Schism Looms“. The New York Times. 31 December 2018.

Понатамошно читање

[уреди | уреди извор]

Надворешни врски

[уреди | уреди извор]

Церемонија на потпишување на томосот:

Врачување на томосот на митрополитот Епифаниј: