Авалонија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Тераните на Авалонија со модерни граници за ориентација: 1 Laurentia; 2 Балтик; 3 Океан Прото-Тетис; 4 Западна Авалонија; 5 Источна Авалонија.
САД: Соединетите Американски Држави; КТ: Конектикат; М-р: Масачусетс; НХ: Њу Хемпшир; ЈАС: Мејн; РИ: Род-Ајленд
'CA: Канада; Забелешка: Њу Бранзвик; НФЛ: Њуфаундленд; НС: Нова-Шкотска; ПЕ: Островот принц Едвард
Европа'
: ИЕ: Ирска; ОК: Обединетото Кралство; СР: Франција; БЕ: Белгија; НЛ: Холандија; ДЕ: Германија; ПЛ: Полска

Авалонија бил микроконтинент во Палеозојскиот ера. Фрагменти од кора од овој поранешен микроконтинент се наоѓаат во основата на југозападниот Велика Британија, јужниот дел на Ирска и источниот брег на Северна Америка. Тоа е изворот на многу од постарите карпи на Западна Европа, Атлантска Канада и делови од крајбрежните Соединетите Американски Држави. Авалонија е именувана по Полуостровот Авалон во Њуфаундленд[1].

Авалонија се разви како вулкански лак на северната маргина на Гондвана. На крајот раскинување се распадна, станувајќи микроконтинент кој лебди. Зад него се формираше Рескиот Океан, а Океанот Јапетус се смалуваше напред. Се судри со континентите Балтика, потоа Лауренција и на крајот со Гондвана, завршувајќи во внатрешноста на Пангеа. Кога Пангеа се распадна, посмртните останки на Авалонија беа поделени поради расцепот кој стана Атлантскиот Океан.

Развој[уреди | уреди извор]

Шематски дијаграм на палеогеографската еволуција на Авалонија, Балтика и Лауренција
Локација на каледонските/акадските планински синџири во раната девонска епоха. Денешните крајбрежја се прикажани како референца. Црвените линии се конци, имињата со големи букви се различните континенти/супер-терани кои се споиле за време на каледонската орогенеза.
Стариот црвен континент од песочник во Девон

Се верува дека раниот развој на Авалонија бил во вулкански лак во близина на зона на субдукција на маргината на Гондвана. Во почетокот на Камбријан, суперконтинент Панотија се распадна и Авалонија се оддалечи на север од Гондвана. Ова независно движење на Авалонија започна од географска широчина од околу 60° јужно. Источниот крај на Авалонија се судри со Балтика, континентална плоча која ги зафаќа географските широчини од околу 30°С до 55°С, додека Балтика полека ротира спротивно од стрелките на часовникот кон неа. Ова се случило на крајот на Ордовикијан и за време на рана Силурија.

Во доцниот Силуријан и долниот Девонски, комбинираните Балтика и Авалонија прогресивно се судрија, со Лауренција, почнувајќи со долгиот екстремитет на Авалонија кој сега е прикачен на Северна Америка. Резултатот од ова беше формирањето на Еврамерика. При завршувањето на оваа фаза, локацијата на Британија се наоѓала на 30°С, а на Нова Шкотска на околу 45°С. Овој судир е претставен со Каледонско превиткување или во Северна Америка како рана фаза во Акадската орогенеза.

Во Јаглерод, новиот континент и уште еден терен, Armorica кој вклучуваше Iberia, се оддалечија од Гондвана, заробувајќи ја Авалонија помеѓу неа и континентот, така што ја додаде Иберија/ Арморика до Евроамерика. Ова беше проследено со доаѓањето на Гондвана. Ефектите од овие судири се гледаат во Европа како Variscan folding. Во Северна Америка се покажува како подоцнежни фази на акадијанската орогенеза. Ова се случувало околу Екваторот за време на подоцнежниот Јаглерод, формирајќи Пангеа со Авалонија во близина на нејзиниот центар, но делумно поплавена од плиткото море.

In the Jurassic, Pangaea split into Laurasia and Gondwana, with Avalonia as part of Laurasia. In the Cretaceous, Laurasia broke up into North America and Eurasia with Avalonia split between them.

Иберија подоцна повторно беше отфрлена бидејќи африканскиот дел од Гондвана се лизна покрај неа. Ова последно движење предизвика Алпска орогенеза вклучувајќи го и подигнувањето на Пиринеите за време на миоценот и плиоценот. Како резултат на ова, дел од Авалонија сега се наоѓа на секоја страна од Гибралтарскиот теснец.

Последици[уреди | уреди извор]

Авалонскиот дел од Велика Британија речиси точно се совпаѓа со Англија и Велс. На друго место во Европа, делови од Авалонија се наоѓаат во Ардените на Белгија и сесевероисточна Франција, северна Германија, северозападна Полска , југоисточен Ирска и југозападниот раб на Пиринејскиот Полуостров.

Дел од британско-белгискиот дел формирал остров во Карбониферот, што влијаело на распоредот на јаглените полиња; ова е познато по имиња како што се „Островот Лондон-Брабант“. Неговиот најголем дел имаше ефект врз геолошката структура помеѓу Ардените и Англиските Мидлендс со тоа што влијаеше на последователното превиткување на кората како резултат на судирот на Варискан

Во Канада, Авалонија го опфаќа Полуостровот Авалон од југоисточниот Њуфаундленд, јужниот дел од Њу Бранзвик, дел од Нова Шкотска и Принц Островот Едвард. Во Соединетите Американски Држави, Авалонија се состои од северниот крајбрежен Мејн, целиот Род Ајленд и други делови од крајбрежните Нова Англија.

Литература[уреди | уреди извор]

  • L. Robin M. Cocks, W. S. McKerrow und A, C. R. van Staal: The margins of Avalonia. Geological Magazine, 134(5): 627—636, London 1997 ISSN 0016-7568
  • L. Robin M. Cocks und Trond H. Torsvik: European geography in a global context from the Vendian to the end of the Palaeozoic. In: D. G. Gee und R. A. Stephenson (Hrsg.): European Lithosphere Dynamics. Geological Society London Memoirs, 32: 83-95, London 2006 ISSN 0435-4052
  • Lexikon der Geowissenschaften. Erster Band A bis Edi. 500 S., Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg & Berlin 2000. ISBN 3-8274-0299-9
  • Christopher R. Scotese, Richard K. Bambach, Colleen Barton, Rob van der Voo und Alfred K. Ziegler: Paleozoic base maps. Journal of Geology, 87: 217—233, Chicago 1979 ISSN 0022-1376
  • Roland Walter: Erdgeschichte Die Entstehung der Kontinente und Ozeane. 5. Aufl., 325 S., de Gruyter, Berlin & New York. ISBN 3-11-017697-1

Видете исто така[уреди | уреди извор]

Наводи[уреди | уреди извор]

Надворешни врски[уреди | уреди извор]

  • Map showing Avalonia in the Ordovician Period
  • McNamara, A. K.; Mac Niocaill, C.; van der Pluijm, B. A.; Van der Voo, R. (2001). „West African proximity of the Avalon terrane in the latest Precambrian“ (PDF). Geological Society of America Bulletin. 113 (9): 1161–1170. Bibcode:2001GSAB..113.1161M. doi:10.1130/0016-7606(2001)113<1161:WAPOTA>2.0.CO;2. Посетено на 16 August 2018.
  • Карта, показывающая Авалонию в эпоху ордовикского периода
  • Взаимное расположение Авалонии и Гондваны
  • Die vereinigten Platten von Europa – Das Puzzlespiel der kontinentalen Erdkruste (PDF; 476 kB)
  • Avalonia (engl.)