Абд ел-Малик ибн Марван

Абд ел-Малик ибн Марван бил петтиот калиф на Омејадската династија (685–705) и еден од најзначајните владетели, познат по тоа што ја консолидирал империјата, ја централизирал администрацијата и го вовел арапскиот како официјален јазик на управата.

Ран живот

Абд ел-Малик е роден околу 646/647 година во Медина, во семејството на Марван I. Тој бил добро образован, познат како ученик во исламските науки и хадиси, пред да стане калиф. На престолот се искачил по смртта на неговиот татко во 685 година, во време на голема нестабилност – Втората фитна. Голем дел од империјата бил под контрола на неговиот ривал Абдула ибн ел-Зубејр, кој владеел од Мека.

Владеење

Мапа на политичката состојба во Калифатот за време на Втората фитна (околу 686 година).

  Територија контролирана од Абд ел-Малик

Во првите години од владеењето, Абд ел-Малик се соочил со востанија и поделби. Клучна улога во неговата консолидација имал неговиот генерал Ал-Хаџџај ибн Јусуф, кој со сурови методи ја зацврстил Омејадската власт во Ирак и ја поразил опозицијата. Во 692 година, Абд ел-Малик конечно го победил ибн ел-Зубејр во Мека, со што ја обединил империјата под своја власт.

Една од неговите најважни реформи била арабизацијата на администрацијата – тој го вовел арапскиот јазик како официјален во управата и финансиските документи, заменувајќи ги грчкиот и персискиот. Ова ја зацврстило културната и политичката идентичност на исламската држава. Дополнително, тој вовел нов систем на монети, со арапски натписи и исламски симболи, што ја означило независноста на калифатот од Византија.

Абд ел-Малик е познат и по изградбата на Куполата на Карпата во Ерусалим околу 691–692 година, еден од најстарите и најзначајни исламски споменици. Овој архитектонски проект имал и политичка цел – да ја зацврсти легитимноста на Омејадите и да создаде исламски центар наспроти Мека, која тогаш била под контрола на неговиот ривал.

Неговото владеење траело дваесет години, до неговата смрт во октомври 705 година во Дамаск. По него престолот го наследил неговиот син Ел-Валид I, кој ја продолжил политиката на експанзија и стабилизација.

Абд ел-Малик останува запаметен како владетел кој ја претворил Омејадската држава од нестабилна во силна и централизирана империја. Неговите реформи во администрацијата, јазикот и монетарниот систем имале трајно влијание врз исламската цивилизација.