Џелаба
Џелаба или џилаба (арапски: جلابة), исто така напишано како галабеа, е долга, широка унисекс надворешна облека или фустан со полни ракави што се носи во регионот Магреб во Северна Африка. Во централен и источен Алжир се нарекува кешаба или кешабија.
Етимологија
[уреди | уреди извор]Зборот djellaba е француски изведен од арапскиот збор jallāba, варијанта на jallābīya (првично значи „облека што ја носат трговци“); од jallāb, трговец или увозник; во крајна линија од jalaba, да се донесе, привлече или увезе.[1]
Теоријата на Рајнхарт Дози дека џелабата првично била „облека на џелабот“, односно на трговецот со робови, е отфрлена од Вилијам Марсе, кој предложил да се види во џелабата измена на џилбаб, што на древниот арапски јазик значело драпирана облека, иако џелабата била зашиена, а не драпирана. Тој истакнал дека во Оман формата гилаб го означувал женскиот превез. Исчезнувањето на првото б се случило идентично во Магреб и Оман. Што се однесувал до кешабија, Жорж Серафин Колин во ова име гледало деформација на латинскиот гаусапа, термин кој би бил зачуван во формата госаба во Адрар каде што ја означувала кошулата.[2]
Преглед
[уреди | уреди извор]
Традиционално, џелабите биле изработени од волна во различни форми и бои, но лесните памучни џелаби сега станале популарни. Меѓу Берберите, или Имазигените, како што се Имилчилите во планините Атлас, бојата на џелабата традиционално го означувала брачниот статус (неженет или оженет) на носителот: темно кафеава џелаба означува неженетост.[3]
Традиционално, џелабите се спуштале до земјата, но лесните џелаби се малку потенки и пократки. Мажите често носат светла џелаба понекогаш заедно со традиционална арапска црвена фес шапка и меки жолти влечки бабуш (балга на арапски) за религиозни прослави и свадби.
Речиси сите џелаби од двата стила (машки или женски) вклучуваат вреќаста качулка наречена коб (арапски: قب) на задниот дел. Качулката е важна за двата пола, бидејќи ги штити од сонцето, а во минатото се користела како одбрана од песок што го дувале силните пустински ветрови во лицето. Во постудените поднебја, како во планините на Мароко, таа ја извршувала истата функција како зимска капа, спречувајќи го губењето на топлина низ главата и заштитувајќи го лицето од снег и дожд. Вообичаено е пространата качулка да се користи како џеб во време на топло време; може да собере векни леб или кеси со намирници.
Традиционалните џелаби генерално се изработувале од два вида материјал, памук за летна облека и груба волна за зима. Волната обично се добива од овци во околните планини. Копчињата за џелаби се изработуваат во градот Бхалил.[4]
Симболизам
[уреди | уреди извор].jpg)
Мароканските жени почнале да го носат џелаба наместо хаик под францускиот протекторат како симбол на мароканскиот национализам.[5][6]
Поврзано
[уреди | уреди извор]Наводи
[уреди | уреди извор]- ↑ Publishers, HarperCollins. „The American Heritage Dictionary entry: djellaba“. www.ahdictionary.com. Посетено на 2023-06-30.
- ↑ E.B. (1 Nov 1995). „Djellaba“. Encyclopédie berbère (француски) (16): 2425–2427. doi:10.4000/encyclopedieberbere.2181. ISSN 1015-7344. Посетено на 27 May 2020.
- ↑ inamunaifashion (4 December 2014). „HISTORY OF THE ALGERIAN FASHION“.
- ↑ Brown, David (August 30, 2019). „In Morocco, 44 hours of lingering in a small village leaves a big impression“. Washington Post (англиски). Посетено на 2019-12-16.
- ↑ Publishers, HarperCollins. „The American Heritage Dictionary entry: djellaba“. www.ahdictionary.com. Посетено на 2023-06-30.
- ↑ Publishers, HarperCollins. „The American Heritage Dictionary entry: djellaba“. www.ahdictionary.com. Посетено на 2023-06-30.