Џампјеро Бониперти
| Џампјеро Бониперти | |||
|---|---|---|---|
|
| |||
| Лични податоци | |||
| Роден на | 4 јули 1928 | ||
| Роден во | Баренго, Италија | ||
| Починал на | 17 јуни 2021 (воз. 92 г.) | ||
| Починал во | Торино, Италија | ||
| Држава |
| ||
| Висина | 1,84 м | ||
| Играчки податоци | |||
| Позиција | напаѓач, среден ред | ||
| Повлекување | 1961 (32 г.) | ||
| Младинска кариера | |||
| 1945-1946 |
| ||
| 1946 |
| ||
| Кариера* | |||
| Години | Клуб | Наст.† | (Гол.)† |
| 1946-1961 |
| 443 | (178) |
| Репрезентација | |||
| 1947-1960 |
| 38 | (8) |
Џампјеро Бониперти (роден на 4 јули 1928 година во Баренго - починал на 17 јуни 2021 во Торино) — италијански поранешен фудбалер, напаѓач или играч од средниот ред, и политичар.
Неговото име е неразделно поврзано со Јувентус, на кој му останал верен во текот на целата своја играчка кариера, држејќи ги рекордите за настапи (469) и голови (188) околу половина век, а потоа продолжил да работи и како претседател на клубот, покажувајќи исклучителни менаџерски способности во периодот кој се совпаднал со постигнувањето на некој од најголемите спортски успеси на тимот од Торино.[1] И на теренот и зад бирото, тој бил една од најважните личности во целата историја на италијанскиот фудбал.[2][3]
Најдобар стрелец на Серија А 1947-1948, како и најрепрезентативниот елемент на националниот фудбал веднаш по Суперга,[4] како играч, тој заедно со Џон Чарлс и Омар Сивори, бил дел од таканареченото „Магично трио“, една од најплодните напаѓачки линии на која се восхитувале сите следбеници на италијанската врвна лига. Во 2004 година, тој бил вклучен во ФИФА 100, листата на 125 најдобри живи фудбалери во тоа време, составена по повод стогодишнината од постоењето на ФИФА. Во 2012 година, тој влегол во Куќата на славните на италијанскиот фудбал.[5]
Покрај неговата менаџерска активност на фудбалскиот фронт, тој успешно работел и во областа на атлетиката преку управувањето со Сиспорт, давајќи му меѓународен калибар на спортски клуб кој, под негов мандат, водел разни спортисти до Олимписко злато.[6]
Помеѓу 1994 и 1999 година, тој ја извршувал функцијата член на Европскиот парламент.
Биографија
[уреди | уреди извор]Тој бил во брак со Роси (моминско презиме Вергано), со која имал три деца, Џампаоло, Алесандро и Федерика.
Неговиот син Џампаоло, откако првично се обидел да изгради кариера како фудбалер, играјќи во младинскиот сектор на Јувентус, а потоа во Торонто Близард,[7][8] подоцна работел како директор во клубот од Торино;[9] неговиот син пак, Филипо, внук на Џампјеро, исто бил фудбалер започнувајќи ја својата кариера во младинската академија на Јувентус, а потоа играл главно во пониските италијански лиги.[10]
На Европските парламентарни избори 1994, Бониперти, инаку геометар по професија,[11] бил кандидат и избран за европратеник, на листата на Форца Италија.[12] Тој останал на функцијата во текот на целиот четврти законодатен состав на Европскиот парламент, сè до 1999 година.
Починал на 92-годишна возраст, ноќта на 18 јуни 2021 година во Торино, поради срцева слабост.[13] Погребан е на гробиштата во Кјери.[14]
Технички карактеристики
[уреди | уреди извор]Почнал како десно крило, но набрзо бил преместен на позицијата централен напаѓач.[15] Опремен со извонредна визија за играта и чувство за позиција,[16] со добра брзина и силен удар со двете нозе,[15] и одличен во играта во воздухот:[16] атрибути, кој го направиле подобен за центарфор, улога која ја покривал во поголемиот дел од својата кариера, подржан од соиграчите Џон и Карл Аге Хансен, и Карл Аге Прест.
Во последните години како фудбалер, следејќи траекторија вообичаена за другите напаѓачи, тој го спуштил својот опсег на дејствување во мецала, станувајќи асистент за Џон Чарлс и Омар Сивори;[17][18] избор одобрен „прво и најважно“ од новинарот Џани Брера, кој ја искористил оваа можност да го измисли, првпат употребен во италијанскиот јазик, зборот centro-campista, кој денес се користи во општа употреба за „играч од средниот ред“ во фудбалот.[19]
Клупска кариера
[уреди | уреди извор]Јувентус: Почетоци и првите успеси
[уреди | уреди извор]„Јувентус не е само мојот омилен тим. Тој е моето срце.”
— Џампјеро Бониперти[20]

Наречен „Мариса“ од неговите противници (прекар што му го дал играчот Бенито Лоренци[21]) заради неговите руси локни[22] тој отсекогаш го поврзувал своето име со Јувентус, каде што ги направил своите први чекори како професионален фудбалер во непосредниот повоен период во Италија. Првично, од 1945 до 1946 година играл за Баренго, клубот од неговиот роден град. Во последната година, тој се преселил во Момо Новарезе, аматерски клуб во покраината, каде што останал до септември, месецот во кој го направил големиот скок во Серија А со приклучувањето кон Јувентус;[23] тој бил донесен во клубот од Пиемонт од Егидио Пероне, лекар од Торино и негов добар пријател.[24]
Првично додаден во резервниот тим на „бјанконерите“,[25] тој го имаше своето деби за првиот тим на крајот од првенството 1946-1947, дебитирајќи на 2 март 1947 година на Комунале во Торино во дербито, загубено со 1-2 од Милан.[15] Неговиот слаб настап привремено го вратил пак во резервите; сепак, остатокот од сезоната без цели му дала можност на тренерот на Јувентус, Ренато Чезарини, да се фокусира на следната, користејќи го последниот дел од сезоната да им овозможи на помладите играчи да стекнат искуство.[25]
На 8 јуни, на стадионот Ферарис во Џенова, Бониперти имал нова можност за игра и, во својот втор официјален настап, играчот кој сè уште бил нарекуван „квалитетна резерва“ ги постигнал своите први голови во црно-белиот дрес,[26] два пати „тресејќи ја мрежата“ на Сампдорија во победата од 3-0.[27] Младиот фудбалер продолжил да добива шанса, истакнувајќи се со 5 постигнати гола на 6 натпревари во своето прво одиграно првенство.[25] Откако заработил место во стартните единаесет, следната сезона тој не пропуштил ниту еден натпревар и, поставен од тренерот Чезарини во улогата на централен напаѓач,[25] го завршил првенството како најдобар стрелец (со неполни дваесет години) со 27 гола,[15] пред напаѓачите на Торино, Валентино Мацола и Гуљелмо Габето.[25]
И покрај неговата верност кон Јувентус, Бониперти го носел дресот на неговиот историски градски ривал, Торино, за еден натпревар: ова се случило на 26 мај 1949 година, за да се оддаде почит на тимот наречен „Гранде Торино“ чии играчи загинале неколку недели претходно во трагедијата во Суперга, бил организиран пријателски натпревар за добротворни цели со цел да им се помогне на семејствата на жртвите; токму по тој повод, избор од најдобрите играчи во Серија А во тоа време, собрани под името „Torino "Simbolo"“, излегле на терен против аргентинската екипа Ривер Плејт во натпревар кој завршил нерешено 2-2.[28]

По оваа епизода, Бониперти наскоро станал „симболот“ на Јувентус, освојувајќи го скудетото со „Старата дама“ во сезоната 1949-1950 – со што бил ставен крај на сушата на Јувентус од 15 години без првенствена титула – и, пред сè, продолжувајќи да постигнува голови со импресивна брзина: тој ја достигнал бројката од 100 гола во Серија А пред да наполни дваесет и четири години. Во текот на сезоната 1951-1952, Бониперти ја освоил својата втора титула во Серија А; сепак, конкурентните ривали, како што биле Ленарт Скоглунд и Бенито Лоренци од Интер, триото Гре-Но-Ли од Милан и Фулвио Бернардини од Фјорентина, го означиле крајот на победничкиот циклус на Јувентус од почетокот на 1950-тите.
„Магичното трио“ и завршување на кариерата
[уреди | уреди извор]
По шест години без успех, во сезоната 1957-1958, Бониперти повторно успеал да го освои скудетото - јубилејно десетто во клупската историја на Јувентус, кој од овој момент ќе биде првиот клуб во Италија што ќе може да се пофали со таканаречената „ѕвезда“ - благодарение на обновувањето на тимот со работата на Умберто Ањели. Бониперти придонел за преродбата на „бјанконерите“ со тоа што ја извршувал улогата во средниот ред во која веќе блескал неколку години, ставајќи ги своите одлични технички вештини и визија за играта во служба на тимот и формирајќи страшно напаѓачко трио со двете нови летни засилувања на Јувентус, велшанецот Џон Чарлс и итало-аргентинецот Омар Сивори: со што се родило познатото „Магично трио“.
Набрзо уследиле четвртото (1959-1960) и петтото скудето (1960-1961) во кариерата на Бониперти, со она што се памети како еден од најсилните тимови на сите времиња. Веднаш по овие триумфи, во 1961 година Бониперти се збогувал со фудбалот, пензионирајќи на 33-годишна возраст и покрај тоа што сè уште бил во добра физичка состојба;[29] Неговиот последен натпревар, на 10 јуни, бил против Интер, кој на теренот излегол со младинскиот тим во знак на протест од претседателот Анџело Морати, при што била забележан познатиот дебакл за „нероаѕурите„ со 9-1 во кој Сандро Мацола го имал своето деби.

Бониперти е признат од Јувентус како најрепрезентативниот играч во историјата на клубот;[1][30] до 30 октомври 2010 година, го држел рекордот за голови во Серија А со црно-белиот дрес со 178 гола (тогаш надминат само од Алесандро Дел Пјеро),[31] додека до 5 февруари истата година го држел рекордот за најмногу настапи со Јувентус во врвната италијанска лига, 445 (уште еднаш надминат од Дел Пјеро).[32] Тој одиграл вкупно 469 натпревари за Јувентус (443 во Серија А, 13 во Купот на Италија, 9 во Европските фудбалски купови и 4 во Рио купот), постигнувајќи вкупно 188 гола (178 во Серија А, 1 во Купот на Италија, 3 во Европа и 6 во Рио купот). Во моментов тој е деветти по број на настапи и втор по бројот на постигнати голови за Јувентус.
Репрезентативна кариера
[уреди | уреди извор]Бониперти за првпат играл во репрезентацијата на Италија на 9 ноември 1947 година, под водство на Виторио Поцо, повикан да го замени централниот напаѓач на Торино Гуљелмо Габето во поразот од 5-1 од Австрија. Тој се вратил во составот на „аѕурите“ две години подоцна, на 22 мај 1949 година, неколку недели по трагедијата во Суперга во која загинал целиот тим на „Гранде Торино“; во вториот официјален натпревар, повторно против австријците, во Фиренца, тој го постигнал својот прв гол за репрезентацијата.[4]
Со италијанската репрезентација Бониперти никогаш не постигнал успех, меѓудругото, поради техничката осиромашеност што го погодила италијанскиот фудбал по катастрофата во Суперга и која продолжила во текот на следната деценија: во овој контекст, и покрај неговата сè уште млада возраст, Бониперти неизбежно станал еден од клучните играчи врз кои се градел националниот тим.[4]

Тој учествувал во несреќните авантури на Светското првенство 1950 во Бразил и на Светското првенство 1954 во Швајцарија, на второто како капитен на „аѕурите“ – нешто кое му било доделено уште во 1952 година, на само дваесет и четири години – а исто така постигнал и гол, во поразот од 2-1 во Лозана од домаќините;[33] додека, во 1958 година, Италија не успеала ниту да се квалификува за завршниот турнир. Тој одиграл 38 натпревари за „аѕурите“, постигнувајќи 8 гола, пред да се повлече од репрезентацијата во 1960 година.
Бониперти, исто така, останал единствениот фудбалер кој постигнал гол за репрезентацијата на Италија во три различни децении, од 1940-тите до 1960-тите. Тој, исто така, учествувал, како единствен поканет италијанец, на престижниот натпревар помеѓу Англија и остатокот од Европа одигран на 21 октомври 1953 година на Стадионот Вембли во Лондон, каде што ја покажал својата вредност во редовите на „континенталните“ постигнувајќи два гола во конечните 4-4.[34]
Хронологија на репрезентативните настапи
[уреди | уреди извор]Статистика
[уреди | уреди извор]Клупска статистика
[уреди | уреди извор]| Сезона | Клуб | Првенство | Национален куп | Континентален куп | Останати купови | Вкупно | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Лига | Наст | Гол | Лига | Наст | Гол | Лига | Наст | Гол | Лига | Наст | Гол | Наст | Гол | ||
| 1946-1947 | А | 6 | 5 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 6 | 5 | |
| 1947-1948 | А | 40 | 27 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 40 | 27 | |
| 1948-1949 | А | 32 | 15 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 32 | 15 | |
| 1949-1950 | А | 35 | 21 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 35 | 21 | |
| 1950-1951 | А | 37 | 22 | - | - | - | - | - | - | РК | 4 | 6 | 41 | 28 | |
| 1951-1952 | А | 33 | 19 | - | - | - | Лат.К | 2 | 3 | - | - | - | 35 | 22 | |
| 1952-1953 | А | 29 | 7 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 29 | 7 | |
| 1953-1954 | А | 30 | 14 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 30 | 14 | |
| 1954-1955 | А | 27 | 9 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 27 | 9 | |
| 1955-1956 | А | 31 | 6 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 31 | 6 | |
| 1956-1957 | А | 24 | 4 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 24 | 4 | |
| 1957-1958 | А | 34 | 8 | КИ | 6 | 1 | - | - | - | - | - | - | 40 | 9 | |
| 1958-1959 | А | 26 | 8 | КИ | 3 | 0 | КШ+КА | 2+2 | 0 | - | - | - | 33 | 8 | |
| 1959-1960 | А | 31 | 7 | КИ | 3 | 0 | КА | 2 | 0 | - | - | - | 36 | 7 | |
| 1960-1961 | А | 28 | 6 | КИ | 1 | 0 | КШ | 1 | 0 | - | - | - | 30 | 6 | |
| Вкупно во кариера | 443 | 178 | 13 | 1 | 9 | 3 | 4 | 6 | 469 | 188 | |||||
Титули
[уреди | уреди извор]Клупски
[уреди | уреди извор]
Јувентус
[уреди | уреди извор]
Серија А : 5
- 1949-1950, 1951-1952, 1957-1958, 1959-1960, 1960-1961
Куп на Италија : 2
- 1958-1959, 1959-1960
Индивидуални
[уреди | уреди извор]- Најдобар стрелец во Серија А: 1
- 1947-1948 (27 гола)
- Најдобар стрелец на Интернационален турнир на клупски шампиони: 1
- 1951 (6 гола)
- Најдобар стрелец на Латинскиот куп: 1
- 1952 (3 гола)
- ФИФА 100 : 2004
- Вклучен во Куќата на славните на италијанскиот фудбал во категоријата Италијански спортски директор : 2012
- КОНИ награда за спортска кариера[2] : 2013
Наводи
[уреди | уреди извор]- 1 2 „Addio, presidentissimo!“. 18 јуни 2021.
- 1 2 „Malagò premia Boniperti, capitano della Nazionale che inaugurò l'Olimpico 60 anni fa“. Comitato Olimpico Nazionale Italiano. 23 мај 2013. Архивирано од изворникот на
|archive-url=requires|archive-date=(help). Занемарен непознатиот параметар|dead-link=(help); Занемарен непознатиот параметар|citazione=(се препорачува|quote=) (help) - ↑ „È morto Giampiero Boniperti. Gravina: "Ci lascia una delle figure più rappresentative del calcio italiano"“. 18 јуни 2021.
- 1 2 3 Chiesa, p. 396.
- ↑ „Consegnati a Firenze i riconoscimenti della 'Hall of Fame del calcio italiano'“. 13 декември 2012. Архивирано од изворникот на 2018-08-13. Посетено на 2025-07-31.
- ↑ «Per il suo contributo offerto all'atletica da presidente della Sisport [...] Inoltre per aver guidato alla conquista del titolo olimpico ben quattro atleti Sisport: Sara Simeoni, Maurizio Damilano, Pietro Mennea e Gabriella Dorio»; cfr. Mario Tradardi (19 јуни 2008). „Varie: Consegnato il premio Aruga a Giampiero Boniperti“.
- ↑ Marco Montanari (29 април – 5 мај 1981). Conti Editore (уред.). „Anonimo canadese“ (nº 18 (335)). Guerin Sportivo. стр. 61. Занемарен непознатиот параметар
|град=(help) - ↑ Vito Lamorte (20 јануари 2015). „The Italians, alla volta del Canada da Bettega a Giovinco“.
- ↑ Bruno Bernardi (1 декември 1990). „La Juventus vuole scrivere un'altra storia“. La Stampa. стр. 21.
- ↑ Dario Pelizzari (11 ноември 2014). „Figli di campioni: chi ce l'ha fatta, chi no“.
- ↑ Bruno Bernardi (12 јули 1971). „Boniperti presidente“. Stampa Sera. стр. 9.
- ↑ Gino Li Veli (25 јануари 2004). „Un partito di manager e vip, così nacque l'armata torinese“. la Repubblica.
- ↑ „Morto Giampiero Boniperti, una vita per la Juventus“. 18 јуни 2021.
- ↑ . Corriere di Chieri. 2 јули 2021. стр. 13. Отсутно или празно
|title=(help) - 1 2 3 4 „Settant'anni fa, la "Prima" di Boniperti in bianconero“. 2 март 2017.
- 1 2 „Giampiero Boniperti obituary“ (англиски). 23 јуни 2021.
- ↑ „Bonipèrti, Giampiero“. Treccani - Enciclopedia dello sport. Посетено на 2 август 2025. Не се допушта закосување или задебелување во:
|publisher=(help). - ↑ Garzanti.
- ↑ Moretti, Quando Boniperti fece un passo indietro.
- ↑ Roberto Beccantini (1 октомври 2004). „Boniperti: «Più che mai innamorato della mia Juve antipatica»“. La Stampa. стр. 39.
- ↑ Mario Gherarducci (20 декември 2000). „Io, Lorenzi, non ho mai perso il Veleno“. Corriere della Sera. Архивирано од изворникот на
|archive-url=requires|archive-date=(help).[...] Во репрезентацијата тој му го дал на Бониперти прекарот Мариса, што играчот на Јувентус никогаш не му се допаднал. „Бевме во соблекувалната, Џампјеро имаше само дваесет години, беше згоден, русокос, не многу влакнест, речиси ефебичен. Какво тело како на Марисета, му реков смеејќи се. Потоа станавме одлични пријатели.“
- ↑ „Giampiero Boniperti“. 4 јули 2011.
- ↑ „Calciatori autorizzati a cambiare società“. Corriere dello Sport. 4 септември 1946. стр. 2. Архивирано од изворникот на
|archive-url=requires|archive-date=(help). Занемарен непознатиот параметар|dead-link=(help) - ↑ Pietro Benacchio (13 февруари 1990). „Così scoprii Boniperti“. La Stampa. стр. 7.
- 1 2 3 4 5 Sergio Baldini (8 јуни 2017). „70 anni di mito“. Tuttosport. стр. 15.
- ↑ Luigi Cavallero (9 јуни 1947). „Juventus-Sampdoria 3-0“. Nuova Stampa Sera. стр. 4.
- ↑ „I primi due gol (su 179) di Boniperti“. 8 јуни 2014. Архивирано од изворникот на
|archive-url=requires|archive-date=(help). - ↑ Andrea Piva (26 мај 2013). „26 мај 1949: Torino "Simbolo"-River Plate 2-2“. Архивирано од изворникот на
|archive-url=requires|archive-date=(help).По тој повод, за да му оддаде почит на она што беше најсилниот тим на сите времиња, [тој го носеше] дресот на Торино, заедно со другите, [...] Иконскиот играч на сите времиња на Јувентус: Џампјеро Бониперти. [...] „Гранде Торино“ направи толку многу за целата нација, што дури и еден од најлутите ривали, како што беше Бониперти, му оддаде почит на тој тим.
Занемарен непознатиот параметар|dead-link=(help) - ↑ Paolo Bertoldi (12–13 јуни 1961). „Boniperti non gioca più“. Stampa Sera. стр. 6.CS1-одржување: датумски формат (link)
- ↑ „La Juventus festeggia Boniperti“. 4 јули 2008. Архивирано од изворникот на
|archive-url=requires|archive-date=(help). Занемарен непознатиот параметар|dead-link=(help) - ↑ „Del Piero record, 179º gol nella Juve“. 30 октомври 2010. Архивирано од изворникот на 9 октомври 2013. Посетено на 4 октомври 2013. Занемарен непознатиот параметар
|dead-link=(help) - ↑ Thomas Bertacchini (6 февруари 2010). „Le 444 presenze di Del Piero e il "peso" della maglia bianconera“.
- ↑ Vittorio Pozzo (18 јуни 1954). „La Svizzera ha battuto l'Italia in un'emozionante partita: 2 a 1“. La Nuova Stampa. стр. 5.
- ↑ Vittorio Pozzo (22 октомври 1953). „Boniperti ha entusiasmato a Londra“. стр. 5. Занемарен непознатиот параметар
|pubblicazione=(help)
Библиографија
[уреди | уреди извор]Enciclopedia dello Sport, Garzanti.
Storia critica del calcio italiano, Bompiani.
Carlo F. Chiesa, La grande storia del calcio italiano, Guerin Sportivo, 25ª puntata.
Claudio Moretti, 1001 storie e curiosità sulla grande Juventus che dovresti conoscere, Newton Compton.
Ludovico Passerin d'Entrevès, ', J-Museum (Juventus Football Club S.p.A.).
Renato Tavella и Franco Ossola, Cento anni di calcio italiano: il racconto appassionante di un secolo de storia italiana: i campioni, le sfide, i momenti memorabili che hanno reso grande lo sport nazionale, Newton & Compton.
Надворешни врски
[уреди | уреди извор]- Профил на Џампјеро Бониперти на transfermarkt
- Профил на Џампјеро Бониперти на worldfootball.net
- Профил на Џампјеро Бониперти на treccani
- Профил на Џампјеро Бониперти Архивирано на 16 мај 2025 г. на myjuve
- Профил на Џампјеро Бониперти на juworld
- Профил на Џампјеро Бониперти на europarl.europa.eu, Европски парламент
