Јорам (крал на Израил)

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Јорам
Jehoram of Israel.png
Јорам претставен во делото Promptuarii Iconum Insigniorum од Гијом Рује
Кралство Северен Израил
На престолок. 850 – ок. 840 п.н.е.
ПретходникОхозија, неговиот брат
НаследникЈуј
ТаткоАхав
МајкаЈезабела

Јорам (хебрејски: יְהוֹרָם Јехорам) ― деветтиот крал на северното Кралство Израил (2 Царевите 8, 2 Царевите 8:16, 2 Царевите 8: 25–28). Тој бил син на Ахав и Језавела, и брат на Охозија и Аталија.

Според 2 Царевите, 2 Царевите 8:16, во петтата година на Јорам Израелски, (друг) Јорам станал крал на Јуда. Авторот на Царевите зборува за двајцата Јорами во истиот пасус.

Владеење[уреди | уреди извор]

Јорам почнал да владее во Израил во 18-та година на Јосафат од Јудеја и владеел 12 години (2 Царевите 3). Вилијам Ф. Олбрајт го датира неговото владеење 849 ― 842 пр. н. е., додека Е.Р. Тил предложил 852 ― 841 година пр. н. е.[1]

За разлика од неговите претходници, Јорам не го обожавал Ваал, и го отстранил Вааловиот столб,[2] веројатно посебен столб што Ахав го подигнал во близина на неговата палата во Језраел за негово и обожавање на Језавела.[3] Меѓутоа, писателот на 2 Царевите вели дека тој сè уште „ги следел патиштата на Јеровоам, синот на Нават, кој ги навел Израелитите да грешат“. Со Јосафат Јудејски, Јорам го нападнал Меша, кралоот на Моавците. Во војната меѓу Арам-Дамаск и Израил, Елисеј се спријателил со Јорам, откривајќи му ги плановите на непријателот. Потоа, кога Бен-адад ја опседнал Самарија, намалувајќи го градот речиси до глад и канибализам, Јорам се обидел да му ја отсече главата на пророкот. Вториот, сепак, претскажал дека претстои период на многу; опсадата наскоро била укината, резервите на храна во градот биле надополнети и старата врска помеѓу кралот и пророкот била обновена.[4]

Кога Хазаил, кралот на Арамејците, насилно се побунил во Дамаск, како што предвиде Елисеј (2 Царевите 8:12), Јорам склучил сојуз со неговиот внук Охозија, кралот на Јудеја. Двајцата кралеви тргнале да го земат Рамот-Галад од Арам. Битката не успеала; Јорам бил ранет во борбите и тој се повлекол во Језраил за да се опорави. Најверојатно неговиот пораз на Рамот-Галад бил катастрофа. Како резултат на тоа, додека Јорам се опоравувал во Језраил, неговиот генерал, Јеху, поттикнал бунт. Јеху го погубил Јорам така што го стрелал во грб со стрела и го фрли телото во полето на Навот Језреелецот, како казна за гревот на неговиот родител во незаконското крадење на Навотејската земја. Со смртта на Јорам и другите членови на неговото семејство, династијата Ахав завршила. Јеху го побарал престолот на Израил како негов.

Археологија[уреди | уреди извор]

Авторот на Тел Дан Стеле тврдел дека ги убил и Ахозија и Јорам. Најверојатно го напишал Хазаел.[5]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. Edwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1st ed.; New York: Macmillan, 1951; 2d ed.; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3rd ed.; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). ISBN 0-8254-3825-X, 9780825438257
  2. (2 Царевите 3:2)
  3. Cambridge Bible for Schools and Colleges on 2 Kings 3, accessed 20 December 2017
  4. "Jehoram", Jewish Encyclopedia
  5. „Biblical Archaeology 4: The Moabite Stone (a.k.a. Mesha Stele)“. 15 јули 2011. Посетено на 21 октомври 2021.
Јорам (крал на Израил)
Владејачки титули
Претходник
Охозија
Крал на Израил
852–841 г.п.н.е.
Наследник
Јуј