Јаворени

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на прегледникот Прејди на пребарувањето
Јаворени
Πλατάνη
Стара куќа во Јаворени
Стара куќа во Јаворени
Јаворени is located in Грција
Јаворени
Јаворени
Местоположба во областа
[[file:Грешка во Lua во Модул:Location_map, ред 42: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Егејска Македонија Воден" does not exist|240px|Јаворени is located in Грешка во Lua во Модул:Location_map, ред 42: Unable to find the specified location map definition: "Module:Location map/data/Егејска Македонија Воден" does not exist]]
Јаворени
Местоположба на Јаворени во општината Воден и областа Централна Македонија
Координати: 40°45.70′N 22°03.00′E / 40.76167° СГШ; 22.05000° ИГД / 40.76167; 22.05000Координати: 40°45.70′N 22°03.00′E / 40.76167° СГШ; 22.05000° ИГД / 40.76167; 22.05000
ЗемјаГрција
ОбластЦентрална Македонија
ОкругПостол
ОпштинаВоден
Општ. единицаВоден
Површина
 • Вкупна11 км2 (4 ми2)
Надм. вис.&10000000000000160000000160 м
Население (2011)[1]
 • Вкупно401
 • Густина36/км2 (94/ми2)
Часовен појасEET (UTC+2)
 • Лете (ЛСВ)EEST (UTC+3)

Јаворени или Јаворјани (грчки: Πλατάνη, Платани, до 1926 г. Γιαβόργιαννη, Јворјани[2]) — село во Воденско, Егејска Македонија, денес во општината Воден на Постолскиот округ во Централна Македонија, Грција. Населението брои 401 жител (2011) и до денес е целосно населено со Македонци.[3]

Географија и местоположба[уреди | уреди извор]

Селото се наоѓа 7 км јужно од градот Воден, а атарот му зафаќа 11 км2.[3]

Историја[уреди | уреди извор]

Ова не е многу старо село и се смета дека е основано од жители на Пожарско, Мегленско кои откопувале земјиште и постепено се преселувале[3]

Османлиско време[уреди | уреди извор]

Црквата „Св. Петка“ во Јаворени

На крајот на XIX век Јаворени е чисто македонско село во Воденската каза. Според „Етнографија на вилаетите Адријанопол, Монастир и Салоника“, во 1873 г. Јаворене (Yavoréné) имало 10 куќи со вкупно 64 жители Македонци[4].[5] Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија. Етнографија и статистика“) во 1900 г. селото имало 66 жители Македонци[3].[6] Селото било под врховенството на Цариградската патријаршија. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев („La Macédoine et sa Population Chrétienne“) во 1905 г. во Јаворани (Yavorani) имало 72 Македонци[4] под патријаршијата.[7]

Потпаѓање под Грција[уреди | уреди извор]

Со Букурашкиот договор во 1913 г. селото е припоено кон грчката држава, кога имало 55 жители[3]. Во 1920 г. се евидентирани 128 жители[3] Во 1926 г. селото е преименувано во Платани,[8] што е буквален превод на македонското име. Во 1928 г. 322 жители

Втора светска и Граѓанска војна[уреди | уреди извор]

За време на Втората светска војна селото било под окупација на Германија и основана е чета на бугарската паравоена организација „Охрана“. Покрај германскиот отпор бугарските четници формираат во селото бугарска општинска власт.[9] Селото значајно настрадало во оваа, како и во Граѓанската војна, но сепак бројноста на населението се одржала.[3]

Население[уреди | уреди извор]

Денес населението на Владово останува целосно македонско и непроменето.[3]

Еве преглед на населението во сите пописни години, од 1940 г. до денес:

Година 1940 1951 1961 1971 1981 1991 2001 2011
Население 379 387 499 453 478 466 465 401
Извор за 1940-1991 г.: Т. Симовски, Населените места во Егејска Македонија

Самоуправа и политика[уреди | уреди извор]

Селото припаѓа на општинската единица Воден со седиште во истоимениот град, која припаѓа на поголемата општина Воден, во округот Постол. Воедно, селото е дел од општинскиот оддел Јаворени, во кој тоа е единствено населено место.

Стопанство[уреди | уреди извор]

Јаворени е мошне богато село, чие население се занимава со овоштарство (одгледување на праски, јаболки, и цреши) и производство на жито. Делумно е развиено и сточарството.[3]

Наводи[уреди | уреди извор]

  1. „Попис на населението од 2011 г. Трајно население“. Државен завод за статистика на Грција.
  2. Μετονομασίες των Οικισμών της Ελλάδας. Γιαβόργιανη -- Πλατάνη
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Симовски, Тодор (1998). Населените места во Егејска Македонија : географски, етнички и стопански карактеристики. I дел. Скопје: Институт за национална историја. стр. 49.
  4. 4,0 4,1 Како што е општопознато, Македонците во бугарските извори се присвојуваат и водат како Бугари, и покрај признанието дека самите отсекогаш се изјаснувале како Македонци.
  5. Македония и Одринско. Статистика на населението от 1873 г., Македонски научен институт, София, 1995, стр. 156-157.
  6. Кънчов, Васил. Македония. Етнография и статистика, София, 1900, стр. 148.
  7. Brancoff, D.M. La Macédoine et sa Population Chrétienne, Paris, 1905, pp. 190-191.
  8. „Λιθοξόου, Δημήτρης. Μετονομασίες των οικισμών της Μακεδονίας 1919 - 1971“. Архивирано од изворникот 2012-06-30. Посетено на 2012-06-30.
  9. Мичев, Добрин. Българското национално дело в Югозападна Македония (1941 – 1944 г.)