Чичко Горио

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Слика од насловната страна од издание на Чичко Горио од 1897, од непознат автор.

Чичко Горио (француски: Le Père Goriot) е роман од 1835 напишан од францускиот романописец и драматург Оноре де Балзак (1799–1850), дел од Студии за општествениот живот групација од романореката Човечка комедија. Дејството е сместено во Париз во 1819, следејќи ги испреплетените животи на три лика: стариот и разгален Горио; таинствен робијаш во криење по име Вотрен; и наивен студент по право Ежен де Растињак.

Отпрвин издадена во сериска форма во зимата 1834–35, Чичко Горио се смета за најважниот роман на Балзак.[1] Романот ја претставува првата сериозна употреба на ликови претходно појавени во други книги од страна на авторот, техника која ја разликува прозата на Балзак. Романот се споменува како најкаратеристичен пример за реализмот, користејќи миговни детали за создавање ликови и поттекст.

Дејството во романот се случува за време на Бурбонската обнова, која носи значајни промени на француското општество; борбата на индивидуалци да воспостават висок статус во општеството е главен признак на книгата. Градот Париз остава голем впечаток на ликовите – особено младиот Растињак, кој пораснал во покраините на јужна Франција. Балзак ја анализира, преку Горио и останатите, суштината на бракот и семејството, нудејќи песимистички поглед на овие институции.

Романот бил примен со просечни критики. Некои критичари го пофалиле авторот за неговите комплексни ликови и вниманието посветено на детали; други го прекориле за неговите многу прикази на корумпираноста и алчноста. Омилена и на Балзак, книгата се здобива со широка популарност и честопати е адаптирана во филм или за сцена. Го популаризира и поимот „Растињак“, човек способен на сè за да си ја подобри својата општествена состојба. Авторот го прати обидот на провинцијалецот Ежен де Растињак да се пробие во високо друштво на Париз. Овој сиромашен племич сонува за успех, слава, пари и љубов, но е приморен да живее во сиромаштво Во бедниот пансион на Вокер се запознава со чичко Горио, трагичниот јунак, кого го убива претераната, страсна родителска љубав спрема своите две ќерки. Несреќниот татко чија несреќа станува се поголема колку што расте неговата љубов спрема чедата, неговите две ќерки. По смртта на нивната мајка тој едноставно ги разгалил и незабележувајки ги претворил во нечуствителни, себични и неблагодарни изроди. Поведен од општо прифатениот критериум дека парите се она волшебното стапче во кое е содржана полнотијата на живеењето. Тој уште во нивното детство им купува скапи подароци со тоа искажувајќи им ја својата љубов, но таа релација е ѓаволски круг. Огромната љубов кон двете ќерки го фрла во судир со моралот. Тој не само што успеал богато да ги омажи, односно да ја направи едната бароница де Нисенжен, а другата, постарата, грофица де Ресто туку одејки им постојано по вољата полека станал и нивни проводаџија кој им наоѓа љубовници. Постојано на услуга во исполнувањето на нивните желби тој, инаку успешен производител на тестенини, конечно осиромашува. Тие пак го посетуваат таткото само кога од него треба да добијат пари, срамејки се од него обичниот граѓанин, бидејки тие се движат во аристократските кругови. Горио умира сам. Во последните мигови го негувале Растињак и студентот по медицине Бјаншо, кои и погребот му го платиле. На погребот на несреќниот старец не се појавила ни една ќерка. Немајки веќе што да им понуди, станува наполно неинтересен за неговите убави и богати ќерки, кои се производ на неговиот родителски однос кон нив. Родителот и неговите ќерки се слика на моралниот пад и обезвреднување на семејната врска. Некогашниот господин Горио натрупува богатство и создава положба на своите ќерќите , кои се однесуваат со него како со "лимон, кој " откато бил исцеден до капка... го фрлаат .Само парите ли са причина за тоа? Опшеството? Трагичната заблуда на стариот милионер? Несовршенството на човешката душа, која не ја познава благодарноста? Можеме да судиме од секој агол и секој одговор ќе носи дел од вистината.

Тажна е приказната за пожртвованиот татко на себичните и неблагодарни ќерки, Уште потажна е сликата на младиот скороевич Растињак, кој ги истражува патиштата кои водат во високото друштво, откривајки ги парите како основна движечка сила. Најтажно е што и двајцата на крај разбираат дека љубовта со пари не се купува.

Наводи[уреди]

  1. Hunt, p. 95; Brooks (1998), p. ix; Kanes, p. 9.