Цар на Светото римско царство

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Грб на царот Максимилијан II
Царската круна

Цар на Светото римско царство (латински: Romanorum Imperator) или Римско-германски цар (германски: Römisch-deutscher Kaiser) или поразговорно „свет римски цар“ — владетел на Светото римско царство по системот на изборна монархија. До XV век морал да биде крунисан од папата пред да ја добие титулата. Во феудалната хиерархија на средновековна Европа, царот бил „прв меѓу еднаквите“ (primus inter pares) во однос на останатите католички владетели.

Поимот „свето римско царство“ со кое владеел царот се однесува на неговиот формален статус како заштитник на римокатоличката вера. Титулата е наследена од времето на германските владетели на Западното римско царство, чија вистинска црковна власт замрела со подемот на папството.

Наследување[уреди]

Наследувањето на престолот зависело од повеќе сложени фактори и било само делумно изборно.

Советот на изборни кнезови се состоел од седум владетели (тројца архиепископи и четворица световни кнезови). Ваквата постава траела сè до 1648 г., кога е примен уште еден за да се запази рамнотежата помеѓу католиците и протестантите по Триесетгодишната војна. Во 1690 г. е создадено уште едно место, а во 1803 г. е направена темелна промена во целиот совет, три години пред распадот на царството.

Список на цареви[уреди]

Ова е хронолошки список на цареви, подредени по династии.

Цареви пред Отон I[уреди]

Историографијата во минатото ги земала царството на Каролинзите и Светото римско царство како една целина. Денес се смета дека Светото римско царство е создадено во 962 г. Пред тоа, владетелите ја носеле титулата „Цар на Западот“:

Каролинзи[уреди]

Слика Име Живеел Крунисан Престанал да владее Семејна врска Монета
Charlemagne-by-Durer.jpg
Карло I Велики 2 април 742
-
28 јануари 814
25 декември 800 28 јануари 814 Основоположник на Светото римско царство (по традиција)
Charlemagne denier Mayence 812 814.jpg
Ludwik I Pobożny.jpg
Лудвиг I Побожниот 778
-
20 јуни 840
5 октомври 816 20 јуни 840 син на Карло I Велики
Louis le Pieu denier Sens 818 823.jpg
Lothar I.jpg
Лотар I 795
-
29 септември 855
5 април 823 29 септември 855 син на Лудвиг I Побожниот
Lothaire 1er denier 840 855.jpg
Louis 2.png
Лудвиг II 825
-
12 август 875
прво Велигден 850
второ 18 мај 872
12 август 875 син на Лотар I
Jean Dassier - Louis II. roy de France.jpg
Charles2lechauve.jpg
Карло II Ќелавиот 13 јуни 823
-
6 октомври 877
29 декември 875 6 октомври 877 син на Лудвиг I Побожниот
Charles le Chauve denier Bourges after 848.jpg
Charles the Fat.jpg
Карло III Дебелиот 13 јуни 839
-
13 јануари 888
12 февруари 881 13 јануари 888 внук на Лудвиг I Побожниот
Sceau de Charles le gros.jpg

Гвидони[уреди]

Слика Име Живеел Крунисан Престанал да владее Семејна врска Монета
Sin foto.svg
Гвидо 855
-
12 декември 894
мај 891 12 декември 894 пра-пра правнук на Карло I Велики
Sin foto.svg
Ламберт II Сполетски 880
-
15 октомври 898
30 април 892 15 октомври 898 син на Гвидо

Каролинзи[уреди]

Слика Име Живеел Крунисан Престанал да владее Семејна врска Монета
Die deutschen Kaiser Arnulph.jpg
Арнулф 850
-
8 декември 899
22 февруари 896 8 декември 899 внук од брат на Карло III Дебелиот
и
пра-правнук на Лудвиг I Побожниот

Бозониди[уреди]

Слика Име Живеел Крунисан Престанал да владее Семејна врска Монета
Sin foto.svg
Лудвиг III Слепиот 880
-
28 јуни 928
22 февруари 901 21 јули 905 внук на Лудвиг II

Унрохинзи[уреди]

Слика Име Живеел Крунисан Престанал да владее Семејна врска Монета
Berengar I of Italy.jpg
Беренгар 845
-
7 април 924
декември 915 7 април 924 внук на Лудвиг I Побожниот

Помеѓу 924 и 962 г. немало цар.

Цареви на Светото римско царство[уреди]

Отони[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Печат
1
Otto I, Holy Roman Emperor.jpg
Отон I 23 ноември 912
-
7 мај 973
2 февруари 962 7 мај 973 можеби пра-пра-пра правнук на Лудвиг I Побожниот
Siegel Otto I 968.jpg
2
Otto II, Holy Roman Emperor.jpg
Отон II 955
-
7 декември 983
961 25 декември 967 7 декември 983 син на Отон I
3
Ota3.jpg
Отон III 980
-
23 јануари 1002
јуни 983 21 мај 996 23 јануари 1002 син на Отон II
Ota3 cisar.jpg
4
Jindra2 cisar.jpg
Хајнрих II
[1]
6 мај 973
-
13 јули 1024
7 јуни 1002 14 февруари 1014 13 јули 1024 втор братучед на Отон III и пра-пра-пра-пра-пра правнук на Лудвиг I

Салијци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Seal
5
Konrád2.jpg
Конрад II
[2]
990
-
4 јуни 1039
1024 26 март 1027 4 јуни 1039 пра-пра-правнук на Отон I
6
Jindřich3Sálský.jpg
Хајнрих III 29 октомври 1017
-
5 октомври 1056
1028 25 декември 1046 5 октомври 1056 син на Конрад II
Siegel kaiser heinrich iii.png
7
Jindra4Salsky.jpg
Хајнрих IV 11 ноември 1050
-
7 август 1106
1053 31 март 1084 декември 1105 син на Хајнрих III
Heinrich IV. 1089.jpg
8
Jindra5Salsky.jpg
Хајнрих V
[3]
8 ноември 1086
-
23 мај 1125
6 јануари 1099 13 април 1111 23 мај 1125 син на Хајнрих IV
Siegel Heinrich V.jpg

Суплинбурговци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Seal
9
Lotar III.JPG
Лотар III
[4]
9 јуни 1075
-
4 декември 1137
1125 4 јуни 1133 4 декември 1137 можеби 9-то колено од Отон I
или
11-то колено од Карло II Ќелавиот
Heinrich IV. 1089.jpg

Хоенштауфеновци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
10
Barbarossa.jpg
Фридрих I 1122
-
10 јуни 1190
4 март 1152 18 јуни 1155 10 јуни 1190 пра-правнук на Хајнрих IV
Armoiries empereurs Hohenstaufen.svg
11
JindrichVIStauf trun.jpg
Хајнрих VI ноември 1165
-
28 септември 1197
 ?април 1169 14 април 1191 28 септември 1197 син на Фридрих I
Armoiries empereurs Hohenstaufen.svg

Велфовци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
12
Ota4Brunsvik.jpg
Отон IV 1175 or 1176
-
19 мај 1218
9 јуни 1198 4 октомври 1209 1215 пра-правнук на Лотар III
Emporer Otto IV Arms.svg

Хоенштауфеновци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
13
Frederick II and eagle.jpg
Фридрих II 26 декември 1194
-
13 декември 1250
1196
1215 повторно избран
22 ноември 1220 13 декември 1250 син на Хајнрих VI
Armoiries empereurs Hohenstaufen.svg

Луксембурговци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
14
Henry Lux head.jpg
Хајнрих VII 1275/1279
-
24 август 1313
1308 29 јуни 1312 24 август 1313 13-то колено од Лудвиг III Слепиот
Armoiries Henri VII de Luxembourg.svg

Вителсбаховци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
15
Ludwig der Bayer.jpg
Лудвиг IV 1 април 1282
-
11 октомври 1347
октомври 1314 17 јануари 1328 11 октомври 1347 6-то колено од Лотар III и 7-мо колено од Хајнрих IV
Emperor Louis IV Arms.svg

Луксембурговци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
16
Charles IV-John Ocko votive picture-fragment.jpg
Карло IV 14 мај 1316
-
29 ноември 1378
11 јули 1346/
17 јуни 1349 повторно избран
5 април 1355 29 ноември 1378 внук на Хајнрих VII
Armoiries empereur Charles IV.png
17
Pisanello 024b.jpg
Сигизмунд 14 февруари 1368
-
9 декември 1437
10 септември 1410/
21 јули 1411 повторно избран
31 мај 1433 9 декември 1437 син на Карло IV
Armoiries empereur Sigismond Ier.png

Хабсбурговци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
18
Hans Burgkmair d. Ä. 005.jpg
Фридрих III 21 септември 1415
-
19 август 1493
1440 19 март 1452 19 август 1493 10-то колено од Лотар III
Emperor Frederick III Arms.svg
19
Bernhard Strigel 007.jpg
Максимилијан I 22 март 1459
-
12 јануари 1519
16 февруари 1486
[5]
12 јануари 1519 син на Фридрих III
Maximilian I Arms.svg
20
Carlos V rostro.JPG
Карло V 24 февруари 1500
-
21 септември 1558
28 јуни 1519 февруари 1530 16 јануари 1556 внук на Максимилијан I
Charles V Arms-imperial.svg
21
Hans Bocksberger (I) - Emperor Ferdinand I - WGA02326.jpg
Фердинанд I 10 март 1503
-
25 јули 1564
1531
[5]
25 јули 1564 внук на Максимилијан I
Armoiries empereur Ferdinand Ier.png
22
Nicolas Neufchâtel 002.jpg
Максимилијан II 31 јули 1527
-
12 октомври 1576
ноември 1562
[5]
12 октомври 1576 син на Фердинанд I
Armoiries empereur Ferdinand Ier.png
23
Archdukerudolf.jpg
Рудолф II
[6]
18 јули 1552
-
20 јануари 1612
1575 30 јуни 1575 20 јануари 1612 син на Максимилијан II
Charles V Arms-imperial.svg
24
Lucas van Valckenborch 003.jpg
Матеја 24 февруари 1557
-
20 март 1619
1612 23 јануари 1612 20 март 1619 син на Максимилијан II
Charles V Arms-imperial.svg
25
Kaiser Ferdinand II. 1614.jpg
Фердинанд II 9 јули 1578
-
15 февруари 1637
1618 10 март 1619 15 февруари 1637 внук на Фердинанд I
Charles V Arms-imperial.svg
26
Frans Luycx 002.jpg
Фердинанд III 13 јули 1608
-
2 април 1657
1636 18 ноември 1637 2 април 1657 син на Фердинанд II
Charles V Arms-imperial.svg
27
Jan Thomas 001.jpg
Леополд I 9 јуни 1640
-
5 мај 1705
јули 1658 6 март 1657 5 мај 1705 син на Фердинанд III
Charles V Arms-imperial.svg
28
Joseph I, Holy Roman Emperor.jpg
Јосиф I 26 јули 1678
-
17 април 1711
6 јануари 1690 1 мај 1705 17 април 1711 син на Леополд I
Charles V Arms-imperial.svg
29
Emperor Charles VI.jpg
Карло VI 1 октомври 1685
-
20 октомври 1740
12 октомври 1711 22 декември 1711 20 октомври 1740 син на Леополд I
Charles V Arms-imperial.svg

Вителсбаховци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
30
George Desmarées 002.jpg
Карло VII
[5]
6 август 1697
-
20 јануари 1745
24 јануари 1742 12 февруари 1742 20 јануари 1745 пра-пра правнук на Фердинанд II и 12-то колено од Лудвиг IV
Charles VII Arms-imperial.svg

Лотаринговци[уреди]

Бр. Слика Име Живеел Избран Крунисан Престанал да владее Семејна врска Грб
31
Frans I von Habsburg.jpg
Франц I 8 декември 1708
-
18 август 1765
13 септември 1745
[5]
18 август 1765 пра-правнук на Фердинанд III
Francis I Arms-imperial.svg
32
Kaiser Joseph II in Uniform mit Ordensschmuck c1780 2.jpg
Јосиф II 13 март 1741
-
20 февруари 1790
after 18 август 1765 19 август 1765 20 февруари 1790 син на Франц I правнук по мајчина линија на Карло VI
Leopold II Arms-imperial.svg
33
Kaiser Leopold II in Feldmarschallsuniform c1790.jpg
Леополд II 5 мај 1747
-
1 март 1792
по 20 февруари 1790
[5]
1 март 1792 син на Франц I и правнук по мајчина линија на Карло VI
Leopold II Arms-imperial.svg
34
Francis II, Holy Roman Emperor at age 25, 1792.png
Франц II 12 февруари 1768
-
2 март 1835
по 1 март 1792 4 март 1792 6 август 1806 син на Леополд II
Leopold II Arms-imperial.svg

Поврзано[уреди]

Наводи[уреди]

  1. наследник на германсиот крал Хајнрих I.
  2. наследник на германскиот крал Конрад I
  3. Barraclough, Geoffrey (1984). „The Origins of Modern Germany“. W. W. Norton & Company. ISBN 0-393-30153-2. http://books.google.com/books?id=RY6VmGuAaCkC&pg=PA131&lpg=PA131&dq=supplinburg+dynasty&source=web&ots=RsLwH_MnGU&sig=EFPN-WhCOTcfJD4WsWDk39dsGl4. 
  4. наследник на лотариншкиот крал Лотар II
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 избраник
  6. наследник на германскиот крал Рудолф I