Студио Џибли

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Студио Џибли
株式会社スタジオジブリ
Тип Анимација филмско студио
Oснована Јуни 1985
Седиште Koganei, Tokyo, Japan
Клучни личности Хајао Мијазаки
Исао Такахата
Тошио Сузуки
Дејност Медиа и Забава
Производи Анимирани филмови (Аниме)
Портал www.ghibli.jp


Студио Џибли (株式会社スタジオジブリ Kabushiki-kaisha Sutajio Jiburi?) е јапонско анимациско студио основано во 1985. Логото на фирмата го претставува Тоторо (голем шумски дух) од филмот Мојот сосед Тоторо на Хајао Мијазаки. Студио Џибли се наоѓа во Коганеи, Токио. Студиото започна со работа во јуни 1985 година после успехот на филмот Наусикаа од долината на ветрот.

Студио Џибли има режирано седумнаесет долгометражни филмови, почнувајќи со Замок на небото во 1986. Следат Гробот на светулките (1988), Мојот сосед Тоторо (1988), Омохиде поро поро (Капки на сеќавања)(1991), Порко Росо (1992), Пом Поко (1994), Шепот на срцето (1995), Принцезата Мононоке (1997), Моите соседи, семејството Јамада (1999), Авантурите на малечката Чихиро (2001), Мачорот се враќа (2002), Подвижниот замок на Хоул (2004), Гедо сенки (Воените хроники на Гед) (2006), Поњо (2008), Ариети (2010), Од ридот на булките (2011). Шеснаесет од филмовите имат достигнато критички и финансиски успех, освен Гедо сенки, кој впрочем доживеа комерцијален успех но не и критични пофалби како останатите филмови на студиото. Студио Џибли исто така има режирано неколку краткометражни филмови и телевизиски реклами, како и телевизиски филм Ocean Waves (Уми га кикоеру). Осум од филмовите на Студио Џибли се наоѓаат меѓу 15те аниме филмови со најголема заработувачка, на чело со Авантурите на малечката Чихиро, заработувајќи преку 274 милиони долари насекаде по светот.

Многу аниме филмови создадени од Студио Џибли ја имат освоено наградата Animage Anime Grand Prix, а три од нив ја имат освоено и јапонската академска награда за анимација на годината (Japan Academy Prize for Animation of the Year). Во 2002 година, Авантурите на малечката Чихиро освои Златна мечка и Оскар за најдобар анимиран филм.


Име[уреди]

Името Џибли е базирано на арабското име за југо (ветар) или медитерански ветар. Идејата е дека студиото ќе „дува нов ветар во јапонската аниме индустрија“. Иако италијанскио/арабскиот збор се изговараат со г (Гибли), јапонското изговарање е со џ (Џибури/ Џибли).

Историја[уреди]

Хајао Мијазаки, соустварувачот на Студио Џибли и режисер на многу од филмовите на студиото.

Во јуни 1985 година студиото го основат и водат режисерите Хајао Мијазаки и Исао Такахата и продуцентот Тошио Сузуки. Уште пред соновањето на студиото, Мијазаки и Такахата имаат веќе долги кариери во јапнската филмска и анимациска индустрија; заедно се работеле на Hols: Prince of the Sun и Panda! Go, Panda!; Сузики е работел како уредувач за манга списанието Animage на Tokuma Shoten.

Студиото е основано во 1984 година после успехот на филмот Наусикаа од долината на ветрот, напишан и режиран од Мијазаки за Topcraft, а дистрибуиран од Toei Company. Почетоците на филмот лежат во два тома на манга напишана од Мијазаки со цел да биде објавена во списанието Animage и на тој начин да разбуди интерес за аниме верзија. Сузуки е исто дел од филмскиот продукциски тим и заедно со Мијазаки го основат Студио Џибли, а на поканата од Мијазаки да се придружи одговара и Такахата.

Поголем дел од филмовите се режрани од Мијазаки, втор најплодоносен режисер е Такахата (најпознат заради филмот Гробот на светулките). Други режисери кои се работеле со Студио Џибли се Јошифуми Кондо, Хиројуки Морита и Горо Мијазаки. Композиторот Џо Хисаиши ги има напишано сите саундтраци за филмовите на Мијазаки и Студио Џибли.

Во Јапонија повеќето филмови на Џибли се дистрибуирани од Toho. Интернационално компанијата Волт Дизни ги држи правата за сите филмови кои претходно немаа интернационална дистрибуција, вклучувајќи ги и глобалните дистрибуциски права за Принцезата Мононоке и Авантурите на малечката Чихиро. Од септември 2011 овие права се делени со GKids.

Со текот на годините Студио Џибли почува да соработува со списанието Аnimage, кое редовно објавува ексклузивни статии за студиото и неговите членови во секција поименувана „Белешки од Џибли“. Цртежи од филмовите не Џибли се често насловни страници на списанието. Помеѓу годините 1999 и 2005 Студио Џибли е придружница на издавачот на Animage, Tokuma Shoten.

Во октомври 2001 година, се отвора Џибли Музеј во Токио. Се состои од експонати базирани на филмовите на Џибли; покрај тоа се прикажуваат и анимации, како и кратки филмови кои не можат да се најдат никаде на друго место. Студиото е познато и по својата строга политика против уредување на нивните филмови за издавање во странство; причина за тоа е филмот Наусикаа од долината на ветрот, кој беше моќно сменет за издавањето во САД под името Warriors of the Wind. Политиката "no cuts" доаѓа моќно до израз кога претседателот на Miramax Харви Вајнштајн предлага уредување на Принцезата Мононоке за да биде по допадлив и продаван. Постојат гласини дека продуцент на Студио Џибли праќа автентичен јапонски меч (катана) со едноставна порака "no cuts".

На 1ви февруари 2008 година Тошио Сузуки го запушта местото на претседател на студиото, кое го води од 2005 година, на негово место доага Коџи Хошино (поранешен претседател на јапонскиот Волт Дизни). Сузуки вели дека сака да придонесе до подобри филмови сам како продуцент, наместо да го бара истото од своите вработени. Се одлучува да го предаде претседателското место на Хошино, бидејќи Хошино помага на Студио Џибли да ги продава своите видеа уште од 1996 година. Покрај тоа е помогнал со издавањето на Принцезата Мононоке во САД. Два од филмовите создадени за музејот Џибли, "House Hunting" и "Mon Mon the Water Spider", се прикажани на фестивалот Carnegie Hall Citywise Japan NYC Festival на 26ти март 2011.

Од 2012 година Такахата работи на нов проект, после издавањето на филмот Од ридот на булките на Горо Мијазаки (режисер на Гедо Сенки и син на Хајао Мијазаки). Такахата работи на адаптација на бајката Приказната за секачот на бамбус. Хајао Мијазаки па работи на проект за борбениот авион Мицубиши А6М и неговиот основач.

Дела[уреди]

Важни Остварувања[уреди]

  • Првиот театарски успех во историјата на Студио Џибли (Испорачката на Кики)
  • Највисоко заработувачки филм во Јапонија во 1992 (Порко Росо)
  • Првиот филм во кој користат компјутерска графика (Пом Поко)
  • Првиот јапонски филм во Dolby Digital (шепот на срцето)
  • Првиот филм на Мијазаки во кој користат компјутерска графика, и првиот филм на Студио Џибли кој е дигитално боен; првиот анимиран филм во јапонската историја кој има заработка повисока од 10 милијарди јени, како и првиот анимиран филм кој ја добива националната академска награда за филм на годината (Принцезата Мононоке)
  • Првиот филм на Студио Џибли снимен користејќи 100% дигитална обработка (Digital image processing) (Моите соседи, семејството Јамада)
  • Првиот филм на Мијазаки снимен користејќи 100% дигитална обтаботка; првиот филм со заработка од 200 милиони долари насекаде по светот, пред да биде прикажан во Северна Америка; филмот кој конечно успеа да го надмине Титаник во јапонските кина, со што стана филмот со најголема заработувачка во јапонската филмска индустрија; единствениот аниме филм да освои Оскар за најдобар анимиран филм, и единствениот попедник направен надвор од англиското говорно подрачје; единствениот традиционално анимиран филм да освои Оскар за Најдобар анимиран филм (Авантурите на малечката Чихиро)

Филмови[уреди]

Иако филмот Наусикаа од долината на ветрот е често сметан како филм на Студио Џибли, филмот беше продуциран и издаден пред основањето на студиото.

# Филм Премиерен датум Режисер IMDB рејтинг Наслов на македонски
1 Castle in the Sky 2-ри август 1986 Хајао Мијазаки
8.1
-
2 Grave of the Fireflies 16-ти април 1988 Исао Такахата
8.3
Гробот на светулките
3 My Neighbor Totoro 16 Април 1988 Хајао Мијазаки
8.2
Мојот сосед Тоторо
4 Kiki's Delivery Service 29-ти јули 1989 Хајао Мијазаки
7.9
Испорачката на Кики
5 Only Yesterday 20-ти јули 1991 Исао Такахата
7.7
-
6 Porco Rosso 18-ти јули 1992 Хајао Мијазаки
7.8
-
7 Ocean Waves 3-ти мај 1993 Томоми Мочизуки
7.2
-
8 Pom Poko 16-ти јули 1994 Исао Такахата
7.4
Пом Поко
9 Whisper of the Heart 15-ти јули 1995 Јошифуми Кондо
8.0
Шепот на срцето
10 Princess Mononoke 12-ти јули 1997 Хајао Мијазаки
8.4
Принцезата Мононоке
11 My Neighbors the Yamadas 17-ти јули 1999 Исао Такахата
7.5
Моите соседи, семејството Јамада
12 Spirited Away 27-ми јули 2001 Хајао Мијазаки
8.6
Авантурите на малечката Чихиро
13 The Cat Returns 19-ти јули 2002 Хиројуки Морита
7.2
-
14 Howl's Moving Castle 20-ти ноември 2004 Хајао Мијазаки
8.1
Подвижниот замок на Хоул
15 Tales from Earthsea 29-ти јули 2006 Горо Мијазаки
6.5
-
16 Ponyo 19-ти јули 2008 Хајао Мијазаки
7.8
Поњо
17 Arrietty 17-ти јули 2010 Хиромаса Јонебајаши
7.7
Ариети
18 From Up On Poppy Hill 16-ти јули 2011 Горо Мијазаки
-
Од ридот на булките
19 The Wind Rises 20-ти јули 2013 Хајао Мијазаки
-
Ветрот се засилува
20 The Tale of the Bamboo Cutter есен 2013 Исао Такахата
-
Кагуја-химе но Моногатари

Надворешни врски[уреди]