Средновековна книжевност

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Фрагмент од Лесновскиот паренезис

Средновековната книжевност е создадена во духот на актуелните општествени сознанија со доминантен акцент на црковната христијанска идеологија. Средновековните романи и раскази биле омилен жанр, покрај христијанските и библиските содржини. Средновековната литература е составена од богат систем на жанрови и родови. Скоро сите жанрови биле преземени од византиската литература.[1] Основната структура се градела врз библиските текстови. Расказите и романите биле преводи или преработки на тогаш најпознатите светски дела, со белези на рицарски морал. Првите оригинални раскази настанале во периодот од 9 век до 12 век. Меѓу романите, најстар и најпознат е „Романот за Александар Македонски“, кој потекнува од 2 век или 3 век, напишан од Псевдо-Калистен од Александрија. Овој роман е поставен на фантастична основа, со интересно испреплетени легендарни приказни за Александар Македонски, како и историски податоци за него.

Средновековна словенска писменост[уреди]

Главна статија: Средновековна македонска книжевност и Средновековни книжевни школи

Средновековниот период во Македонија се карактеризира со дејноста на две книжевни школи: Охридската и Кратовската. Ракописите од Охридската и од Кратовската школа се совпаѓаат едни со други според повеќе правописни и јазични особености, и ја претставуваат македонската варијанта на црковнословенскиот јазик.

Средновековна англиска книжевност[уреди]

Главна статија: Англиска книжевност

Оваа книжевност се дели во три категории: религиозна, љубовна и артуровска. Меѓу најдобрите дела од овој период се сметаат „Орачот Пирс“ од Вилијам Ленгленд, „Кантербериски приказни“ од Џефри Чосер и „Сер Гавејн и зелениот витез“.

Најзначајниот автор од ова време е Џефри Чосер, кој пишувал кон крајот на 14 век. Чосер често се смета за таткото на англиската книжевност и за прв автор кој ја покажал уметничката сила на народниот англиски јазик, наспроти францускиот или латинскиот. „Кантербериски приказни“ му се најважното дело.

Средновековна женска книжевност[уреди]

Иако жените во средновековниот период не биле рамноправни со мажите, некои жени биле во можност да ги користат своите вештини да се здобијат со слава. Најмногу ги имало во верската книжевност - жени кои подоцна станале канонизирани како светци често ги објавувале своите размислувања, откровенија, и молитви. Голем дел од она што е познато за жените во средниот век е од делата на монахињите, како Клара Асишка, Бригита од Шведска, и Катерина Сиенска.

Често, сепак, верските перспективи на жените биле сметани за неортодоксни од оние на власт, односно мажите, и мистичните визии на авторки како Јулијана Норвичска, Мехтилда Магдебургска и Хилдегарда Бингенска обезбедуваат увид на дел од средновековното искуство помалку удобно за институциите кои владееле со Европа во тоа време. Жените пишувале и влијателни секуларни текстови, рефлексии на љубовта и општеството, дела од Мари де Франс и Кристина Пизанска продолжуваат да се изучуваат поради нивниот приказ на средновековното општество.[2]

Наводи[уреди]

  1. Група автори: „Македонски јазик и литература“, Просветно дело, 2006, стр. 266
  2. Green, D.H. "Women Readers of the Middle Ages". Cambridge University Press, England. ISBN 978-0-52187-9422