Скроб

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Скроб
Скроб од пченка во вода
Назнаки
CAS бр. [9005-25-8]
RTECS број GM5090000
Својства
Молекулска формула (C6H10O5)n
Изглед бел прашок
Густина 1.5 g/cm3
Точка на топење

decomp.

Растворливост во вода нерастворлив
Штетност
MSDS ICSC 1553
EU индекс not listed
Температура на самозапалување 410 °C
 Yes check.svgОк(што е ова?)  (завери)
Освен каде што е поинаку назначено, податоците се однесуваат за материјалите во нивната стандардна состојба (при 25 ° C, 100 kPa)
Infobox references

Скроб или нишесте — (C6H10O5)n — растителен полисахарид. Претставува основен резервен шеќер кај растенијата, односно депо на глукоза и нејзин полимер. Постојат два основни видови на скроб, кои во скробните зрна се заедно:

Скробни зрна видени со поларизационен филтер, зголемени 800 пати. Тие се оптички активни.
  • Амилоза, која се состои од линеарни и неразгранети ланци од неколку илјади глукозни единици. Овие единици се поврзани со гликозидна врска помеѓу нивните први и четврти јаглеродни атоми.
  • Амилопектин, кој се разликува од амилозата по тоа што има многу разгранета структура. На приближно секоја тринаесетта глукозна единица во ланецот е прикачен краток страничен ланец преку гликозидна врска на 6 С-атом (јаглеродот над прстенот). Вкупниот број на глукозни единици во една молекула на амилопектин изнесува неколку илјади.

Скробот е нерастворлив во вода. Растенијата го претвораат вишокот од глукоза во скроб. Пред скробот да влезе (или да ги напушти) клетките, тој мора да биде дигериран. Хидролизата на скробот се одвива со помош на ензимите амилази. Во присуство на амилаза (како што е панкреасната амилаза), водните молекули навлегуваат во 1 -> 4 врските, цепејќи го ланецот и произведувајќи мешавина од глукоза и малтоза (претходно се добиваат меѓупродукти декстрини). Друг тип на амилаза е потребна за да се раскинат 1 -> 6 врските на амилопектинот.

Историја[уреди]

Скробно лепило

Скробни зрна од ризомите од растението папур (Typha) во вид на брашно се идентификувани на мелничките камења од Европа кои датираат од пред 30,000 години.[1]

Чиста пченична скробна паста била користена во Антички Египет најверојатно за лепење на папирус.[2] Екстракцијата на скробот најпрво е опишана во книгата Naturalis Historia од Плиниј Постариот, околу 77-79 година.[3] Римјаните го користеле скробот во козметички кремови. Персијците и Индијците го користеле за изработка на храна, слична на пченичната алва. Скробот од ориз бил користен за површинско премачкување на хартијата во производството на хартија во Кина, од 700 година па наваму.[4]

Наводи[уреди]

  1. Revedin A, Aranguren B, Becattini R, Longo L, Marconi E, Lippi MM, Skakun N, Sinitsyn A, Spiridonova E, Svoboda J. (2010). „Thirty thousand-year-old evidence of plant food processing“. „Proc Natl Acad Sci U S A.“ 107: 18815–18819. doi:10.1073/pnas.1006993107. PMID 20956317. Bibcode2010PNAS..10718815R. 
  2. Плиниј Постариот, Naturalis Historia, Книга XIII, Поглавје 26, The paste used in preparation of paper
  3. Плиниј Постариот, Naturalis Historia, Книга XIII, Поглавје 17, [1]
  4. Dard Hunter (1947). Papermaking. DoverPublications. ISBN 9780486236193, page 194.