Сињска алка

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Алкар на коњ јава по патеката

Сињска алка е име на хрватска витешка игра која секоја година се одржува во далматинскиот град Сињ на годишнина од победата над турските освојувачи на 14. август 1715 година кога војниците од Сињ успеале да го одбијат нападот на војската на турскиот заповедник Мехмед-паша Челиќ.

Правила на играта[уреди]

Распоред на поените
Пукање од мачкулата рано наутро

Алката е витешко натпреварување каде што јавач на коњ во полн трк мора да ја помине патеката во должина од 160 m, (дозволено е време до 12 секунди) и со копје да ја погоди средината на малиот железен круг којшто се вика алка, а кој се наоѓа на висина од 3,22 m над тлото. Алката се состои од два концентрични круга, каде што помалиот круг e со дијаметар од 3,51 cm, а поголемиот со дијаметар од 13,1 -{cm}-. Круговите се меѓусебно споени преку три крака кои ја делат надворешната кружница на три еднакви полиња. Целта на играта е да се соберат што е моѓно повеќе поени во три обиди.

Вредноста на поединечните полиња е различна, па горното поле над малиот круг вреди два поени, додека долните полиња лево и десно вредат по еден поен. Доколку играчот го погоди малиот круг тој ќе освои три поени. Бидејќи полињата се со различна вредност, од локалниот дијалект произлегле и различни називи за нив. Поентирањето во долните две полиња од големиот круг се вика „у један“ (што значи „во еден“, односно дека е освоен еден поен), поентирањето во горното поле од големиот круг се вика „удва“ (што значи „во два“, односно дека се освоени два поени), додека поентирањето во малиот круг се вика „у сриду“ (што значи „во средина“ или во „центар“, односно дека се освоени три поени). Меѓутоа дури и ако не се погоди алката, односно доколку алкарот ја допре со копјето, локалното население вели „уништа“ (што значи „во ништо“, односно дека не е освоен поен но е допрена алката), додека ако алката остане недопрена, се вели „промашио“ (што значи дека алкарот не ја ни допрел алката, односно ја промашил целта).

За секое поентирање „у сриду“ покрај алкарот, слави и целокупната публика, бидејќи смислата на самото натпреварување не е само да се победат останатите натпреварувачи, туку и да се погоди што поголем број „у сриду“, што предизвикува голема вештина и умешност на алкарот во ракување со копје, јавање на коњ и остро око. Секое поентирање „у сриду“ се слави со огласување на лимените инструменти и пукање од „мачкула“ - старинскиот топ.

Алката се користела во 17. и 18. век како војничка вежба за коњаниците кои носеле копја.