Триење

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Сили на триење)
Прејди на: содржини, барај

Кога едно тело се лизга врз друго, секогаш меѓу нив се јавуваат сили на триење што му се спротивставуваат на движењето. Познато е дека две површини од ист материјал покажуваат поголемо триење отколку површини од различни материјали. Ова е една од причините зошто лежиштата на машините често се прават од еден материјал, на пример бронза, додека нивните вртливи делови се направени од друг материјал, на пример челик. Експериментите покажале дека телото за да лизга, потребна е сила поголема од онаа што е потребна да го одржи во движење. Со други зборови, статичкото триење, кое се нарекува и почетно триење, е поголемо од триењето при движење. Кога телото ќе почне да се движи, силата на триење при лизгање само малку се зголемува со зголемување на брзината, а потоа станува константна. Општ заклучок е дека секаде каде што има движење постои триење. Триењето се јавува како триење при лизгање и триење при тркалање. Триењето при лизгање и тркалање се јавува при движење на тврди тела. Воведувајќи константа на пропорционалност равенката на триење ќе го добие обликот: Ft=μFn, каде што μ претставува коефициент на триење при лизгање. Тој претставува бездимензионална величина со вредности помали од единица.

Експеримент[уреди]

Експериментот е изведен со тело со маса од 500g, кое е влечено по рамнината со константна брзина од тежината на G тегот со маса 100g. Користењето на толкава вредност за величина сила е утврдено со вршење повеќе проблеми и прикачување на тегови со различни маси. Тег со маса поголема од 100g би го забрзувало движењето на телото, додека помала маса од 100g нема да го придвижи. Движејки се со константна брзина, тежината на G на тегот е во рамнотежа со силата на триење при лизгање Ft. Потоа врз телото е додадено уште едно исто тело со маса 500g. Силата потребна за влечење на двете тела со константна брзина се добива кога масата на закачените тегови изнесува 200g. Ако се додаде трето тело, а потоа и четврто, за нивно влечење ќе биде потребна маса на тегови од 300g и 400g, соодветно. Од ови резултати може да се изведе следниот заклучок: Силата на триење при лизгање Ft е правопропорционална на вкупна сила што дејствува на тело надолу, т.е. нормалната сила Fn=G. Таа секогаш има ист правец со правецот на движење, а спротивна насока.