Сателити на Сатурн

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Сатурновиот систем (фотомонтажа)
Титан.

Планетата Сатурн досега има 56 познати природни сателити.

Вовед[уреди]

Точниот број на сателити на Сатурн веројатно никогаш нема да биде определен поради фактот, дека многу од телата, кои се дел на сатурновите прстени, имаат премногу мали димензии за некогаш да бидат забележани и квалифицирани.

До средината на 20 век познати биле само 9 сателити. Во1980 год. вселенските програми како Војаџер открија 9 нови сателити во близина на орбитата околу планетата. Во 2000 г. 12 нови сателити беа откриени, сите на големи разстојанија од планетата и на високоексцентрични и ретроградни орбити — најверојатно тела, заробени од гравитацијата на Сатурн.

Вселенската програма Касини-Хјујгенс влезе во орбита околу планетата на 1 јли 2004 и при извршени набљудувања беа откриени три мали сателити во внатрешноста на системот. Набљудавани се и неколку непотврдени објекти. На 16 ноември 2004 г. беа набљудувани објекти во прстените на планетата . На 3 мај 2005 г. астрономи во обсерваторијста Мауна Кеа на Хаваите, САД го известија откривањето на 12 нови сателити. [1][2].

За откритието во 1905 год. се покажа дека сателитот Темида не е точно.

Познати сателити[уреди]

Следува табела на досега поснатите сателити:

Order Име (месечините со сфера се задебекени)
(изговарање)
Слика Дијаметар (km) Просечна
оска(km)
Орбитален
период (d)
Инклинација (°)
(на сатурновиот
екватор)
Позиција Откриена
0 (мунлети)
First moonlets PIA07792 (closeup).jpg
0,06 до 0,14 130.000 3000-km во A прстенот 2006[1][2][3]
1 XVIII Пан ˈpæn
Pan Rev09.2x.jpg
30 (35 &пати; 35 &пати; 23) [4] 133,584 [5] +0.57505 [5] 0.001° во пукнатината Енке 1990
2 XXXV Дафнис ˈdæfnɨs
PIA06237.jpg
6 − 8 136.505 [5] +0.59408 [5] ≈ 0° во Килер гап 2005
3 XV Атлас ˈætləs
Atlas Rev09.2x.jpg
31 (46 × 38 × 19) [4] 137,670 [5] +0.60169 [5] 0.003° надвор од прстенот А 1980
4 XVI Прометеј proʊˈmiːθiəs
Prometheus moon.jpg
86 (119 × 87 × 61) [4] 139,380 [5] +0.61299 [5] 0.008° внатрешниот дел на прстенот F 1980
5 XVII Пандора pænˈdɔərə
Pandora PIA07632.jpg
81 (103 × 80 × 64) [4] 141.720 [5] +0.62850 [5] 0.050° надвор од прстенот F 1980
6 XI Епиметеј ˌɛpɨˈmiːθiəs Epimetheus.jpg 113 (135 × 108 × 105) [4] 151,422 [5] +0.69433 [5] 0.335° co-orbitals 1980
7 X Јанус ˈdʒeɪnəs
Janus moon.jpg
179 (193 × 173 × 137) [4] 151,472 [5] +0.69466 [5] 0.165° 1966
8 I Мимас ˈmaɪməs
Mimas moon.jpg
397 (415 × 394 × 381) [6] 185,404 [7] +0.942422 [8] 1.566°   1789
9 XXXII Метоне mɨˈθoʊni
Methone (frame 15).jpg
3 194,440 [5] +1.00957 [5] 0.007° (Alkyonides) 2004
10 XLIX Анте ˈænθi
S2007 S 4 PIA08369.gif
~2 197,700 1.03650 0.1° 2007
11 XXXIII Палена pəˈliːni
S2004s2 040601.jpg
4 212,280 [5] +1.15375 [5] 0.181° 2004
12 II Енцелад ɛnˈsɛlədəs
Enceladus from Voyager.jpg
504 (513 × 503 × 497) [6] 237,950 [7] +1.370218 [8] 0.010° Главно во прстенот E 1789
13 III Тетис ˈtiːθɨs
Tethys cassini.jpg
1066 (1081 × 1062 × 1055) [6] 294,619 [7] +1.887802 [8] 0.168°   1684
13a XIII Телесто tɨˈlɛstoʊ
Telesto cassini closeup.jpg
24 (29 × 22 × 20) [4] 1.158° Тројан на Тетис 1980
13b XIV Калипсо kəˈlɪpsoʊ
Calypso image PIA07633.jpg
21 (30 × 23 × 14) [4] 1.473° Тројан на Тетис 1980
16 IV Диона daɪˈoʊni
Dione.jpg
1123 (1128 × 1122 × 1121) [6] 377,396 [7] +2.736915 [8] 0.002°   1684
16a XII Елена ˈhɛlɨni
Cassini Helene N00086698 CL.jpg
33 (36 × 32 × 30) 0.212° Тројан на Диона 1980
16b XXXIV Полидевк ˌpɒlɨˈdjuːsiːz
Polydeuces.jpg
3.5 [9] 0.177° Тројан на Диона 2004
19 V Реа ˈriːə
Rhea (moon) thumb.jpg
1529 (1535 × 1525 × 1526) [6] 527,108 [10] +4.518212 [10] 0.327°   1672
20 VI Титан ˈtaɪtən
Titan in natural color Cassini.jpg
5151 1,221,930 [7] +15.94542 1.634°   1655
21 VII Хиперион haɪˈpɪəriən
Hyperion true.jpg
292 (360 × 280 × 225) 1,481,010 [7] +21.27661 0.568°   1848
22 VIII Јапет aɪˈæpɨtəs 1472 (1494 × 1498 × 1425) [6] 3,560,820 +79.3215 [11] 7.570°   1671
23 XXIV Кивиок ˈkɪvioʊk ~16 11 294 800 [10] +448.16 [10] 49.087° инуитска група 2000
24 XXII Ижирак ˈiːɨrɒk ~12 11 355 316 [10] +451.77 [10] 50.212° 2000
25 IX Фиби ˈfiːbi
Phoebe cassini.jpg
220 (230 × 220 × 210) 12 869 700 −545.09[11][12] 173.047° Нордиска група 1899
26 XX Paaliaq ˈpɑːliɒk ~22 15 103 400 [10] +692.98 [10] 46.151° Inuit group 2000
27 XXVII Скати ˈskɒði ~8 15 672 500 [10] −732.52 [8][12] 149.084° Norse (Skathi) Group 2000
28 XXVI Албиорикс ˌælbiːˈɒrɨks ~32 16 266 700 [10] +774.58 [10] 38.042° Галска група 2000
29   S/2007 S 2 ~6 16 560 000 −792.96 176.68° Norse group 2007
30 XXXVII Бебион ˈbɛviːn ~6 17 153 520 [10] +838.77 [10] 40.484° Галска група 2004
31 XXVIII Ериапус ˌɛriːˈæpəs ~10 17 236 900 [10] +844.89 [10] 38.109° 2000
32 XLVII Скол ˈskɒl, ˈskɜːl ~6 17 473 800 [7] −862.37 [10] 155.624° Нордиска (Скати) група 2006
33 XXIX Сиарнак ˈsiːɑrnək ~40 17 776 600 [10] +884.88 [10] 45.798° инуитска група 2000
34 LII Таркек ˈtɑrkeɪk ~7 17 910 600 [13] +894.86 [10] 49.904° 2007
35   S/2004 S 13 ~6 18 056 300 [10] −905.85 [8][12] 167.379° Нордиска група 2004
36 LI Греип ˈɡreɪp ~6 18 065 700 [7] −906.56 [10] 172.666° 2006
37 XLIV Хирокин hɨˈrɒkɨn ~8 18 168 300 [7] −914.29 [10] 153.272° Нордиска (Скати) група 2006
38 L Јарнсакса jɑrnˈsæksə ~6 18 556 900 [7] −943.78 [10] 162.861° Нордиска група 2006
39 XXI Тарвос ˈtɑrvəs ~15 18 562 800 [10] +944.23 [10] 34.679° Gallic group 2000
40 XXV Мундилфари ˌmʊndəlˈvɛri ~7 18 725 800 [10] −956.70 [8][12] 169.378° Нордиска група 2000
41   S/2006 S 1 ~6 18 930 200 [7] −972.41 [10] 154.232° нордиска група 2006
42   S/2004 S 17 ~4 19 099 200 [10] −985.45 [8][12] 166.881° Нордиска група 2004
43 XXXVIII Бергелмир bɛrˈjɛlmɪr ~6 19 104 000 [10] −985.83 [8][12] 157.384° нордиска (Скати) група 2004
44 XXXI Нарви ˈnɑrvi ~7 19 395 200 [10] −1008.45 [8][12] 137.292° нордиска (Нарви) група 2003
45 XXIII Сурунгр ˈsʊtʊŋɡɚ ~7 19 579 000 [10] −1022.82 [8][12] 174.321° Нордиска група 2000
46 XLIII Хати ˈhɑːti ~6 19 709 300 [10] −1033.05 [8][12] 163.131° 2004
47   S/2004 S 12 ~5 19 905 900 [10] −1048.54 [8][12] 164.042° 2004
48 XL Фарбаути fɑrˈbaʊti ~5 19 984 800 [10] −1054.78 [8][12] 158.361° Нордиска (Скати) група 2004
49 XXX Трим ˈθrɪmɚ ~7 20 278 100 [10] −1078.09 [8][12] 174.524° нордиска група 2000
50 XXXVI Аегир ˈaɪɚ ~6 20 482 900 [10] −1094.46 [8][12] 167.425° 2004
51   S/2007 S 3 ~5 20 518 500 ~ −1100 177.22° 2007
52 XXXIX Бестла ˈbɛstlə ~7 20 570 000 [10] −1101.45 [8][12] 147.395° Нордиска (Нарви) група 2004
53   S/2004 S 7 ~6 20 576 700 [10] −1101.99 [8][12] 165.596° Нордиска група 2004
54   S/2006 S 3 ~6 21 076 300 [7] −1142.37 [10] 150.817° Norse (Skathi) group 2006
55 XLI Фенрир ˈfɛnrɪr ~4 21 930 644 [10] −1212.53 [8][12] 162.832° Нордиска група 2004
56 XLVIII Суртур ˈsʊərtɚ ~6 22 288 916 [7] −1242.36 [10] 166.918° 2006
57 XLV Кари ˈkɑːri ~7 22 321 200 [7] −1245.06 [10] 148.384° Нордиска (Скати) група 2006
58 XIX Имир ˈɪmɪr ~18 22 429 673 [10] −1254.15 [8][12] 172.143° Хордиска група 2000
59 XLVI Логе ˈlɔɪeɪ ~6 22 984 322 [7] −1300.95 [10] 166.539° 2006
60 XLII Форнот ˈfɔrnjɒt ~6 24 504 879 [10] −1432.16 [8][12] 167.886° 2004

Следниве објекти сѐ уште не се класифицирани како сателити:

Order Име Слика Дијаметар (km) Просечна
оска(km)
Орбитален
период(d)
Инклинација Позиција Откриена
*   S/2004 S 6 [14]  
S2004 S6.jpg
~3−5 140.130 [5] +0.61801 [5] неизвесни објекти околи прстенот F 2004
*   S/2004 S 4 [15]   ~3−5 ~140,100 [16] +0.619 [11] 2004
*   S/2004 S 3 [14]  
S2004 S 3 - PIA06115.png
~3−5 ~140,300 [17] ~ +0.62 2004

Групирање на сателитите[уреди]

Сателитите на Сатурн можат најбазично да бидат поделени на шест групи.

Сателити-овчари[уреди]

Сателитите-овчари са мали по размер тела на орбита во некое на прстените на Сатурн или блиску до нив. Тие се грижат за формата на прстените, и им ги дават препознатливите линии. Сателити-овчари на Сатурн се Пан, S/2005 S 1, Атлас, Прометеј, Пандора и S/2004 S 3 (како и непотврдените сателитиS/2004 S 4 и S/2004 S 6).

Ко-орбитални сателити[уреди]

Јанус и Епиметеј се ко-орбитални сателити. Тие се со помалиразмери и имаат дијаметар од неколку километри. На секои 4 години, тие си ги менуваат орбитите.

Масивни внатрешни сателити[уреди]

Внатрешните масивни сателити се на орбитата помеѓу Сатурн и E-прстенотМимас, Енцелад, Тетида и Диона. Во оваа група се наоѓаат и два новооткриени мали сателити— Метонија и Палена.

Тројански сателити[уреди]

Тројанските сателити се еден вид на ко-орбитални сателити, на орбитата околу Сатурн, само што имаат поголема маса. Тетида има два тројански сателити— Телесто и Калипсо, како и Диона — Елена и Полидевк.

Надворешни масивни сателити[уреди]

Оваа група ги опфаќа нај-масивните сателити на Сатурн на орбитата околу Е-прстенот — Реа, Хиперион, Титан и Јапет.

Инуитска група[уреди]

Инуитската група вклучува 5 сателити со разстојание до Сатурн и инклинации — Кивиок, Ижирак, Палијак, Шиарнак и S/2004 S 11.

Нормандска група[уреди]

Нормандската група вклучува 18 сателити со разстојание до Сатурн и инклинации — Феб, Скати, Нарви, Мундилфари, Сутунгур, Тример, Имир, од S/2004 S 7 до S/2004 S 10 и од S/2004 S 12 до S/2004 S 18. Сите се на ретроградна орбита.

Галска група[уреди]

Во галската група се наоѓаат три од највнатрешните сателити со орбитални разстојанија и инклинации — Албиорикс, Ериапо и Тарвос.

Именување[уреди]

Некои астероиди носат имиња на сателити на Сатурн, како на пример 55 Пандора, 106 Диона, 577 Реа, 1809 Прометеј, 1810 Епиметеј, 4450 Пан.

Види исто така[уреди]


Надворешни врски[уреди]

Наводи[уреди]

  1. ^ a b Matthew S. Tiscareno et al. (2008). "The population of propellers in Saturn's A Ring". Astronomical Journal 135: 1083–1091. doi:10.1088/0004-6256/135/3/1083.
  2. ^ a b Miodrag Sremčević et al. (2007). "A belt of moonlets in Saturn's A ring". Nature 449: 1019–1021. doi:10.1038/nature06224.
  3. ^ a b Matthew S. Tiscareno et al. (2006). "100-metre-diameter moonlets in Saturn's A ring from observations of 'propeller' structures". Nature 440: 648–650. doi:10.1038/nature0458
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 C.C. Porco et al. (2006). „Physical characteristics and possible accretionary origins for Saturn's small satellites“. „Bulletin of the American Astronomical Society“ 37: 768. http://www.lpi.usra.edu/meetings/lpsc2006/pdf/2289.pdf. 
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 author= J.N. Spitale et al| title= The orbits of Saturn's small satellites derived from combined historic and Cassini imaging observations| journal= The Astronomical Journal| year= 2006| volume= 132| pages= 692| url= http://www.journals.uchicago.edu/AJ/journal/issues/v132n2/205235/205235.web.pdf
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Source: Thomas et al. 2006
  7. 7,00 7,01 7,02 7,03 7,04 7,05 7,06 7,07 7,08 7,09 7,10 7,11 7,12 7,13 7,14 Computed from the period using the IAU-MPC Natural Satellites Ephemeris Service µ value
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 Source: NASA
  9. Source: Porco et al. 2005
  10. 10,00 10,01 10,02 10,03 10,04 10,05 10,06 10,07 10,08 10,09 10,10 10,11 10,12 10,13 10,14 10,15 10,16 10,17 10,18 10,19 10,20 10,21 10,22 10,23 10,24 10,25 10,26 10,27 10,28 10,29 10,30 10,31 10,32 10,33 10,34 10,35 10,36 10,37 10,38 10,39 10,40 10,41 10,42 10,43 10,44 Source: IAU-MPC Natural Satellites Ephemeris Service
  11. 11,0 11,1 11,2 Computed from the semi-major axis using the IAU-MPC Natural Satellites Ephemeris Service µ value
  12. 12,00 12,01 12,02 12,03 12,04 12,05 12,06 12,07 12,08 12,09 12,10 12,11 12,12 12,13 12,14 12,15 12,16 12,17 Negative orbital periods indicate a retrograde orbit around Saturn (opposite to the planet's rotation)
  13. MPEC 2007-G38
  14. 14,0 14,1 Не е доволно јасно дали е ова сателит или некој поголем објект во F прстенот
  15. S/2004 S4 was most likely a transient clump − it has not been recovered since the first sighting.
  16. PGJ Astronomie webpage (Gilbert Javaux). Note that the F ring is centered at ~140,180 km
  17. See references in S/2004 S 3