Поларна мечка

Од Википедија

Скокни на: навигација, барај
Поларна мечка
Polar Bear 2004-11-15.jpg
Конзервациски статус
Научна класификација
Царство: Животни
Тип: Chordata
Класа: Mammalia
Ред: Carnivora
Фамилија: Ursidae
Род: Ursus
Вид: U. maritimus
Биномна номенклатура
Ursus maritimus
Phipps, 1774[2]

Поларната мечка (Ursus maritimus), позната и како „бела мечка“ е мечка која живее во областа на Северниот Пол. Таа е најголемиот сувоземен месојад на светот, бидејќи мажјаците најчесто тежат 300 - 600 кг, а женките пола од тоа. Крзното ѝ е прозрачно, но изгледа како бело или кремасто, со што му обезбедува на животното добра камуфлажа. Кожата ѝ е всушност црна. Дебелото сало и крзно ја изолираат од студот. Има кус опаш и мали уши, што ја намалува загубата на топлина. Има и релативно мала глава и долгнавесто тело, што ѝ дава брзина при пливањето. Поларната мечка е полу-воден цицач, прилагоден на живот на копно, море и мраз, и е врвен месојад во нејзиниот животен простор. Се храни главно со фоки, млади моржови и китови, но всушност, ќе изеде сè што може да улови.

Поларните мечки се ранлив вид со висок ризик за исчезнување поради прекумерниот лов и поради исчезнувањето на нивниот животен простор, што доаѓа како резултат на топењето на мразот на Северниот Пол. Зоолозите и климатолозите веруваат дека популацијата на белите мечки ќе се намали на една третина од сегашната до 2050 год.[3][1][4][5] Во речиси сите земји од регионот на Северниот Пол поларната мечка е прогласена за загрозен вид и е заштитена со закон.

Содржина

[уреди] Изглед, мерки, еволуција

[уреди] Големина и тежина

Поларните мечки се меѓу најголемите сувоземни месојади. Мажјаците може да тежат и до двапати повеќе од вториот по големина месојад - сибирскиот тигар. Мажјаците се 25-45% потешки од женките, тежат 350-650 кг, и се долги 2,5-3 м (видете: полов диморфизам). Возрасните женки тежат 150-250 kg и се долги 2-2,5 м, но тежината им се удвојува за време на бременоста.[6][7]. Опашката им е долга 8-12 см.[8] При раѓање мечињата тежат 600-700 гр.

Најголемата регистрирана поларна мечка бил мажјак, наводно тежок околу 1000 кг, застрелан во северозападна Аљаска во 1960 година.[9]

[уреди] Крзно и кожа

Инфрацрвена снимка на поларна мечка. Крзното речиси целосно ја изолира од надворешната средина.

Крзното на поларната мечка ѝ обезбедува камуфлажа и изолација. Иако изгледа бело, крзното е прозрачно, налик на водените капки што го сочинуваат облакот. Со староста крзното може да пожолти. Тврдите влакна на стапалата на мечката ѝ даваат изолација и кочење на мразот. Поларните мечки се митарат од мај до август[10], но за разлика од други арктички цицачи, бојата на летното и зимското крзно не се разликува.

Густото поткрзно одлично ја загрева мечката: тие се прегреваат на температури над 10 °C, а и речиси невидливи се на инфрацрвена камера, што значи дека не испуштаат топлина.

Надворешното крзно е долго 5-15 см, освен на предните нозе на мажјаците, кај што расте и подолго. Се смета дека тоа има намена да ги привлекува женките, слично како гривата кај лавот.[11]

[уреди] Еволуција

Се верува дека семејството мечки се издиференцирало од месојадите пред околу 38 милиони години. Според ДНК анализите и најдените фосили, поларната мечка се издвоила како вид од кафеавата мечка пред само околу 200.000 години. Најстариот најден фосил на поларна мечка е стар околу 100.000 години. Најдените фосили покажуваат и дека пред само 10-20.000 години катниците на поларната мечка почнале да се разликуваат од оние на кафеавата.

Генетски најблизок сродник на поларната мечка е една популација на кафеави мечки од Аљаска.[12] Поларните мечки можат и да се парат со нив и да родат здрави и плодни младенчиња.[13][14]

Сето ова покажува дека поларната мечка е релативно нов вид.

[уреди] Однесување

Три поларни мечки љубопитно ја разгледуваат подморницата УСС Хонолулу 450 км од Северниот Пол. Фотографија на морнарицата на САД.

Поларните мечки се огромни, агресивни, љубопитни, и потенцијално опасни за луѓето. Дивите поларни мечки, за разлика од другите видови на мечки, се речиси сосема ненавикнати на луѓе, и лесно може да ги нападнат како потенцијален плен. Мажјаците се самотници, се здружуваат со женките само во сезоната на парење, а женките се обично дружељубиви меѓусебе. Иако го имаат истиот хормон за хибернација како и останатите мечки, поларните мечки не ја преспиваат зимата, освен бремените женки.

[уреди] Живеалиште

Карта на распространетост на поларните мечки.

Поларните мечки живеат во деветнаесет различни популации во пет земји:

Се проценува дека постојат 20-25.000 поларни мечки, од кои околу 60% живеат во Канада[15]. Деветнаесетте популации се движат во рамки на засебни географски региони, но студиите на ДНК покажуваат дека тие меѓусебно се мешаат.[16]

Иако минува многу време на копно и на мраз, поларната мечка се смета за морски цицач поради тесната врска со морето. Јужните граници на нејзиното живеалиште се ограничени од простирањето на мразот.

Топењето на мразот, предизвикано од глобалното затоплување, практично значи уништување на животната средина на поларните мечки, и го загрозува нивното преживување како вид.

[уреди] Лов и исхрана

Поларните мечки се најкрвожедните членови на семејството на мечките. За разлика од останатите мечки, поларната мечка се храни речиси исклучиво со месо. Се хранат со фоки, особено со прстенестата фока, која отвара дупки во мразот за да дише[17], но всушнот јадат сè што можат да фатат: птици, јајца, глодари, ракови, шкампи, белуга китови, млади од моржови, лосови и др. Забележано е во ретки случаи дека јадат и растенија како бобинки, корења и морски треви, но тоа не е значаен дел од нивната исхрана.

Метаболизмот на поларната мечка е прилагоден на исхрана со сало од морски цицачи[18][19].

Повеќето животни се побрзи од поларната мечка на отворено или во вода, а и брзо се прегрева, затоа мечките ловат на работ меѓу мразот и морето, или се хранат со трупови од умрени моржови или китови. Кога мразот е повлечен во текот на летото, живеат од своите мrсни резерви и ретко ловат. Иако се мошне силни, ретко напаѓаат возрасни моржови, бидејќи тие се двојно потешки, но и таков случај е забележан на камера[20].

Како месојад кој се храни со месојади што јадат риба, поларната мечка внесува големи количества ретинол - витамин А, кој се складира во црниот дроб. Поради тоа, црниот дроб им е отровен за луѓето, бидејќи предизвикува хипервитаминоза на витаминот А.

Поларните мечки се одлични пливачи и биле видени во арктичките води и на 100 км од брегот. Во некои случаи поминуваат доста време и на сантите мраз. Нивното сало, што достигнува дебелина до 12 см, им дава дополнителна пловност, а и ги изолира од студената вода. Во последно време, регистрирани се 4 давења на поларни мечки, веројатно поради тоа што отишле предалеку барајќи храна поради топењето на мразот[21].

Бидејќи се љубопитни и јадат сѐ што ќе стигнат, поларните мечки го истражуваат и го јадат и ѓубрето што го оставаат луѓето. Забележано е дека јадат пластика, акумулатори, етлен гликол, хидраулично масло, моторно масло, стиропор и др.[20][22]

Поради тоа што се наоѓаат на врвот на ланецот на исхраната, поларните мечки страдаат од прекумерно внесување на разни токсични материи кои влијаат врз имунитетот, вродените мани, наталитетот, однесувањето, бројноста, и др.[23][24]

[уреди] Размножување

Мајка и две мечиња на островот Гиљамо во Националниот Парк Укусиксалик - Канада.

Поларните мечки се парат во април и мај во период од една недела, колку што е потребно за да се индуцира овулација. Оплоденото јајце останува во мирување во мајката до август или септември. Во овој период од 4 месеци, женките јадат огромни количества храна подготвувајќи се за бременоста, и често ја зголемуваат тежината и повеќе од двојно. Кога храната станува недостапна во август поради топењето на мразот, мечката копа дувло во снегот и влегува во заспана состојба слична на хибернација. Во области каде што преку целата година имаат храна, остануваат активни до октомври. Мечињата се раѓаат во декември без да се разбуди мајката. Таа останува заспана додека ги дои, сѐ до март, кога семејството излегува од дувлото. Најголемата закана за младенчињата се други возразни мажјаци, кои би ги убиле младите за да се парат со мајката.

Мајката ги одгледува мечињата до втората или третата години, после што тие се одвојуваат. Помалку од половина од новородените мечиња ја преживуваат првата година од животот.[25]

Полната зрелост настапува на возраст од околу 4 години, но може да задоцни и до 6.[6]

[уреди] Заштита

Од 1973 година, земјите во кои живеат поларни мечки имаат потпишано меѓународен договор за нивна заштита. Заштитата главно се однесува на ограничувањето на ловот, кој е ограничен само на лов за домородната популација до извесни квоти. Ловот на поларните мечки целосно е забранет во Норвешка уште од 1975 година.

На 14 мај 2008 година, САД ја впишаа поларната мечка како загрозен вид.

[уреди] Занимливости

MyToonie.jpg
  • Поларните мечки се познати по своето бело крзно и необично место на живеење. Компании како Кока-Кола и други, употребуваат слика на поларната мечка за свое лого, реклама или на пакувањето на производите.
  • Канадската монета од 2 долари е со слика на поларна мечка.
  • ТВ серијата Изгубени прикажува поларни мечки на непознат тропски остров.

[уреди] Референци

  1. ↑ 1,0 1,1 Schliebe et al (2008). Ursus maritimus. Црвена листа на МСЗП на Загрозени видови од 2006 год. МСЗП 2006. Вчитано на 9 мај 2006. Database entry includes a lengthy justification of why this species is listed as vulnerable.
  2. ↑ Phipps, John (1774). A voyage towards the North Pole undertaken by His Majesty's command, 1773 /by Constantine John Phipps.. London :Printed by W. Bowyer and J. Nicols, for J. Nourse. стр. 185. http://www.biodiversitylibrary.org/page/628763. Пребарано на 2008-09-08. 
  3. ↑ Amstrup, Steven C.; Marcot, Bruce G.; Douglas, David C. (2007), Forecasting the Range-wide Status of Polar Bears at Selected Times in the 21st Century, Reston, Virginia: U.S. Geological Survey, http://www.usgs.gov/newsroom/special/polar_bears/docs/USGS_PolarBear_Amstrup_Forecast_lowres.pdf, пребарано на 2007-09-29 
  4. ↑ Stirling, Ian; and Claire L. Parkinson (September 2006). „Possible Effects of Climate Warming on Selected Populations of Polar Bears (Ursus maritimus) in the Canadian Arctic“ (на English) (PDF). Arctic 59 (3): pp. 261-275. ISSN 0004-0843. http://neptune.gsfc.nasa.gov/publications/pdf/pubs2006/Stirling%20-%20Possible%20Effects%20of%20Climate%20Warming.pdf. Пребарано на 2007-09-15. 
  5. ↑ Derocher, Andrew E.; Lunn, Nicholas J.; Stirling, Ian (April 2004), „Polar Bears in a Warming Climate“, Integrative and Comparative Biology 44 (2): pp. 163-176, ISSN 1540-7063, http://www.biology.ualberta.ca/faculty/andrew_derocher/uploads/abstracts/Deroche_%20Lunn_Stirling_Warming_climate_2004.pdf, пребарано на 2007-10-12 
  6. ↑ 6,0 6,1 Stirling, Ian (1988), Polar Bears, Ann Arbor: University of Michigan Press, ISBN 0-472-10100-5 
  7. ↑ Stirling makes no mention of length, these are from SeaWorld
  8. ↑ Brown, Gary (1996). Great Bear Almanac. стр. pp. 340. ISBN 1-55821-474-7. 
  9. ↑ Wood, G.L. (1981). The Guinness Book of Animal Records. стр. 240. 
  10. ↑ Kolenosky G. B. 1987. Polar bear. pp. 475–485 in Wild furbearer management and conservation in North America (M. Novak, J. A. Baker, M. E. Obbard, and B. Malloch, eds.). Ontario Fur Trappers Association, North Bay, Ontario, Canada.
  11. ↑ Derocher, Andrew E.; Magnus Andersen, and Øystein Wiig (October 2005). „Sexual dimorphism of polar bears“. Journal of Mammalogy 86 (5): pp. 895–901. ISSN 1545-1542. http://www.biology.ualberta.ca/faculty/andrew_derocher/uploads/abstracts/Sexual%20dimorphism%20of%20polar%20bears%202005.pdf. 
  12. ↑ Marris, E. 2007. Nature 446, 250-253. Linnaeus at 300: The species and the specious
  13. ↑ DeMaster, Douglas P.; Stirling, Ian (8 мај, 1981), „Ursus Maritimus“, Mammalian Species (American Society of Mammalogists) 145: pp. 1-7, doi:10.2307/3503828, ISSN 0076-3519, OCLC 46381503, http://links.jstor.org/sici?sici=0076-3519(19810508)2%3A145%3C1%3AUM%3E2.0.CO%3B2-D, пребарано на 2008-01-21 
  14. ↑ Schliebe, Scott; Evans, Thomas; Johnson, Kurt; Roy, Michael; Miller, Susanne; Hamilton, Charles; Meehan, Rosa; Jahrsdoerfer, Sonja (21 декември, 2006), Range-wide Status Review of the Polar Bear (Ursus maritimus), Anchorage, Alaska: U.S. Fish and Wildlife Service, http://alaska.fws.gov/fisheries/mmm/polarbear/pdf/Polar_Bear_%20Status_Assessment.pdf, пребарано на 2007-10-31 .
  15. ↑ Polar Bears and Conservation and „Polar Bear FAQ“. Polar Bears International. http://www.polarbearsinternational.org/faq/. Пребарано на 2007-09-15. 
  16. ↑ Paetkau, S.; Amstrup, C.; Born, E. W.; Calvert, W. (October 1999), „Genetic structure of the world's polar bear populations“, Molecular Ecology (Blackwell Science) 8 (10): pp. 1571-1584, ISSN 1471-8278, http://www.biology.ualberta.ca/faculty/andrew_derocher/uploads/abstracts/Paetkau_et_al_1999.pdf, пребарано на 2007-11-17 .
  17. ↑ Derocher, Andrew E.; Wiig, Øystein; Andersen, Magnus (June 2002), „Diet composition of polar bears in Svalbard and the western Barents Sea“, Polar Biology (Berlin / Heidelberg: Springer) 25 (6): pp. 448-452, doi:10.1007/s00300-002-0364-0, ISSN 0722-4060, http://www.biology.ualberta.ca/faculty/andrew_derocher/uploads/abstracts/Derocher_et_al_2003a.pdf, пребарано на 2007-11-17 .
  18. ↑ Ramsay, M. A.; Hobson, K. A. (May 1991), „Polar bears make little use of terrestrial food webs: evidence from stable-carbon isotope analysis“, Oecologia (Berlin / Heidelberg: Springer) 86 (4): pp. 598-600, ISSN 0029-8549 
  19. ↑ Best, R. C. (1985), „Digestibility of ringed seals by the polar bear“, Canadian Journal of Zoology (Ottawa: National Research Council of Canada) 63 (5): pp. 1033-1036, ISSN 0008-4301 
  20. ↑ 20,0 20,1 Clarkson, Peter L.; Stirling, Ian (1994), „Polar Bears“, in Hygnstrom, Scott E.; Timm, Robert M.; Larson, Gary E., Prevention and Control of Wildlife Damage, Lincoln: University of Nebraska, pp. pp. C-25 to C-34, http://icwdm.org/handbook/carnivor/ca_c25.pdf, пребарано на 2007-11-13 .
  21. ↑ Monnett, Charles; Gleason, Jeffrey S. (20 јули,06), „Observations of mortality associated with extended open-water swimming by polar bears in the Alaskan Beaufort Sea“, Polar Biology (Berlin: Springer) 29 (8): pp. 681-687, doi:10.1007/s00300-005-0105-2, ISSN 0722-4060 
  22. ↑ Manning, T. H. (March 1961), „Comments on "Carnivorous walrus and some Arctic zoonoses"“, Arctic 14 (1): pp. 76-77, ISSN 0004-0843, http://pubs.aina.ucalgary.ca/arctic/Arctic14-1-76.pdf, пребарано на 2007-11-13 .
  23. ↑ Skaare, Janneche Utne; Larsen, Hans Jørgen; Lie, Elisabeth; Bernhoft, Aksel (December 2002), „Ecological risk assessment of persistent organic pollutants in the arctic“, Toxicology (Shannon, Ireland: Elsevier Science) 181-182: pp. 193-197, ISSN 0300-483X, http://www.biology.ualberta.ca/faculty/andrew_derocher/uploads/abstracts/Skaare_et_al_2002.pdf, пребарано на 2007-11-17 .
  24. ↑ Wiig, Oystein; Derocher, Andrew E.; Cronin, Matthew M.; Skaare, Janneche U. (October 1998), „Female Pseudohermaphrodite Polar Bears at Svalbard“, Journal of Wildlife Diseases (Lawrence, Kansas: Wildlife Disease Association) 34 (4): pp. 792-796, ISSN 0090-3558, http://www.jwildlifedis.org/cgi/reprint/34/4/792.pdf, пребарано на 2007-11-17 .
  25. ↑ Regehr, Eric V.; Amstrup, Steven C.; Stirling, Ian (2006), напишано во Anchorage, Alaska, Polar Bear Population Status in the Southern Beaufort Sea, Reston, Virginia: U.S. Geological Survey, Open-File Report 2006-1337, http://pubs.usgs.gov/of/2006/1337/pdf/ofr20061337.pdf, пребарано на 2007-09-15 
Лого на «Заедничката ризница»
Заедничката ризница
има страница поврзана со
Поларната мечка
п • р • у
Видови мечки (Ursidae)
Ailuropodinae Кафеава мечка од Пиринеите
Tremarctinae
Ursinae


Одлична статија Статијата Поларна мечка ги исполнува нашите стандарди за квалитет и претставува избрана статија. Ве повикуваме и Вас да напишете и предложите избрана статија.

Преземено од "http://mk.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%BA%D0%B0"