| Примери |
- Забележуваш дека се обвинуваш самиот себеси!
- Себеси си купив една тетратка.
|
Повратна заменка е заменка која е претходена од, и се однесува на, именка, придавка, прилог или заменка во една дел-реченица. Според теоријата на генеративната граматика, повратната заменка е анафора која мора да биде врзана со нејзиниот претходник. Во некои јазици има разлика меѓу повратни и неповратни заменки, но точните услови за да се одреди дали нешто е врзано или не зависи од јазикот.
Во македонскиот јазик повратни заменки се: „себе[си]“ — „се“, „себе[си]“ — „си“.
Повратни заменки во јазиците [уреди]
Англиски [уреди]
Во англискиот јазик како повратни заменки се користат:
- I (јас) - myself
- you (ти) - yourself
- he (тој) - himself
- she (таа) - herself
- it (тоа) - itself
- we (ние) - ourselves
- you (вие) - yourselves
- they (тие) - themselves
Сите повратни заменки се преведуваат на македонски со „себе[си]“ — „се“, „себе[си]“ — „си“.
Бугарски [уреди]
| повратни заменки |
| акузатив |
датив |
| целосно |
кратко |
целосно |
кратко |
| себе си |
се |
на себе си |
си |
|
| Присвојно-повратни |
| целосно |
кратко |
| м.р. |
ж.р. |
с.р. |
мн. |
| неоп. |
опр. |
неоп. |
опр. |
неоп. |
опр. |
неоп. |
опр. |
| свой |
своят/своя |
своя |
своята |
свое |
своето |
свои |
своите |
си |
|
Латински [уреди]
За прво и второ лице латинскиот ги користи обичните форми на заменките. Повратните заменки се деклинираат по падежи, освен за номинатив и вокатив.
Македонски [уреди]
| акузатив |
датив |
| целосна |
кратка |
целосна |
кратка |
| себе |
се |
себе |
си |
Во македонскиот постои и алтернативна целосна форма „себеси“, која се користи за нагласување. Покрај наведените повратни заменки, во македонскиот може да се искористат и присвојните заменки, како во примерите:
- Ана ѝ ја даде нејзината книга на Марија.
- Ана ѝ ја даде својата книга на Марија.
Словенечки [уреди]
- Ana je dala Mariji njeno knjigo. (Ана ѝ ја дала на Марија нејзината книга.)
- Ana je dala Mariji svojo knjigo. (Ана ѝ ја дала на Марија својата книга.)
Примери за повратни заменки во српскиот (но и во хрватскиот, босанскиот, црногорскиот и српскохрватскиот) се:
- Ana je dala Mariji njenu knjigu. (Ана ѝ ја дала на Марија нејзината книга.)
- Ana je dala Mariji svoju knjigu. (Ана ѝ ја дала на Марија својата книга.)
Унгарски [уреди]
- Beszélek magamról. (Јас зборувам за себе.)
- Beszélsz magadról. (Ти зборуваш за себе си.)
- Beszél magáról. (Тој (таа, тоа) зборува за себе си.)
- Beszélünk magunkról. (Ние зборуваме за себе си.)
- Beszéltek magatokról. (Вие зборувате за себе си.)
- Beszélnek magukról. (Тие зборуваат за себе си.)
Хрватски [уреди]
Облиците на повратните заменки во хрватскиот јазик (но и во српскиот, босанскиот, црногорскиот и српскохрватскиот) по падежи се:
Поврзано [уреди]
