Мингрелски јазик
| Мингрелски јазик | |
| მარგალური ნინა margaluri nina | |
| Застапен во |  Грузија |
|---|---|
| Регион | Самегрело, Апхазија |
| Говорници | 500.000 (1989) |
| Јазично семејство | |
| Писмо | грузиска |
| Јазични кодови | |
| ISO 639-3 | xmf |
Мингрелскиот јазик (მარგალური ნინა, margaluri nina; грузиски: მეგრული ენა, megruli ena) е јужнокавкаски јазик кој се зборува во западна Грузија, поточно во регионите Самегрело и Апхазија. Порано јазикот бил познат како иверски јазик.
Содржина |
Распространетост и статус [уреди]
Денес не постојат сигурни податоци за вкупната бројка на луѓето што зборуваат мингрелски, но се проценува дека таа изнесува од 500.000 до 800.000 жители. Повеќето живеат во Самегрело, регион на црноморското крајбрежје во близина на Сванските Планини. Помали заедници на Мингрелци постојат и во Апхазија, но поради нестабилноста на регионот голем број Мингрелци се преселиле во Грузија. Мингрелскиот јазик најчесто се пишува со грузиска азбука, но сепак нема пишам стандард и нема официјален статус. Скоро сите Мингрелци се двојазични, така што мингрелскиот го користат за домашна употрба и секојдневна комуникација, додека грузискиот јазик го користат на официјално ниво.
Историја [уреди]
Мингрелскиот јазик е еден од јужнокавкаските јазици. Тој е сличен со ласкиот јазик, од кого се разделил во последните 500 години, особено кога овие два јазика биле разделени од Турците. За разлика од ласкиот, со грузискиот не е толку сличен и уште помалку од сванскиот јазик.[2]. Мингрелскиот не е разбирлив за ниту еден од јужнокавкаските јазици, но можат да се забележат некои зборови слични со ласките.
Некои лингвисти тврдат дека ласкиот и мингрелскиот јазик се дијалекти на занскиот јазик[3], но сепак денес не постои никаква можност за да се зборува за еден зански јазик, кој бил распаднат на двата денешни. Најстариот запис на мингрелски датира од 19 век и е со етнографичка содржина.
Дијалекти [уреди]
Главните дијалекти на менгрелскиот јазик се:
- зуддидиски или северозападен дијалект
- ѕвариски дијалект
- сенакиски или југоисточен дијалект
- мартвилиско-банѕаски дијалект
- абашаски дијалект
Наводи [уреди]
- ↑ www.icgl.org/articles/ReviewofColchian.doc K'olxuri Ena (Colchian Language)
- ↑ http://www.lrz-muenchen.de/~wschulze/lgxcauc.pdf
- ↑ www.icgl.org/articles/ReviewofColchian.doc K2olxuri Ena (Colchian Language)
Користена литература [уреди]
- Aleksandre Tsagareli (1880), Megrelskie Etiudi, Analiz Fonetiki Megrelskogo Yazika ("Megrelian Studies — The Analysis of Phonetics of Megrelian Language"). (руски)
- Ioseb Kipshidze (1914), Grammatika Mingrel’skogo (Iverskogo) Jazyka ("Grammar of Megrelian (Iverian) Language"). (руски)
- Shalva Beridze (1920), Megruli (Iveriuli) Ena ("Megrelian (Iverian) Language").
- Laurence Broers (2004), Containing the Nation, Building the State - Coping with Nationalism, Minorities, and Conflict in Post-Soviet Georgia.
- English-Mengrelian dictionary
Поврзано [уреди]
Надворешни врски [уреди]
- Мингрелскиот јазик на Етнолог
- Нанаши Нина - првиот буквар на менгрелски
- TITUS Caucasica: менгрелски јазик на германски.
- Менгрелско-грузиски речник
- Менгрелски проект
- Колекција менгрелска пеозија на lakada.blog.com
