Мекленбург-Западна Померанија

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Мекленбург-Западна Померанија
—  Сојузна покраина  —
Шверинскиот замок, седиште на покраинскиот парламент

Знаме

Грб
Координати: 53°37′00″ СГШ 12°42′00″ ИГД / 
Држава Германија
Главен град Шверин
Управа
 • Премиер Ервин Зелеринг (SPD)
 • Владејачки партии SPD / CDU
 • Гласови во Бундесратот 3 (од 69)
Површина
 • Град 23.174 км2
Население (1 ноември 2009)[1]
 • Град 1.652.000 жит.
Час. појас CET (UTC+1)
 • Лете (DST) CEST (UTC+2)
ISO 3166 DE-MV
Рег. табл. порано: MP(1945–1947), SM(1948–1953)[2]
БДП € 35.78 млрд. (2010)
NUTS-регион DE8
Портал Mecklenburg-Vorpommern.eu

Мекленбург-Западна Померанија (германски: Mecklenburg-Vorpommern; исто така понекогаш нарекувана и како Мекленбург-Предна Померанија) е сојузна покраина во северна Германија. Нејзин главен град е Шверин. Покраината била создадена преку спојување на историските области Мекленбург и Западна Померанија по Втората светска војна, а во 1952 била распуштена и повторно создадена по повторното обединување на Германија во 1990.

Мекленбург-Западна Померанија е шеста најголема германска покраина по површина и најмалку населена по густина на населеност. Брегот на Балтичкото Море, вклучувајќи ги островите како Риген и Узедом, како и Мекленбуршката Езерска Област, нудат бројни места за одмор и неоткриена природа, правејќи ја Мекленбург-Западна Померанија, една од водечките туристички одредишта во Германија. Три од четиринаесетте национални паркови се во Мекленбург-Западна Померанија, како и неколку стотина природни области.

Поважни градови во покраината се Росток, Шверин, Нојбранденбург, Штралзунд, Грајфсвалд и Висмар. Универзитетот во Росток (основан 1419) и Универзитетот во Грајфсвалд (основан 1456) се меѓу најстарите универзитети во Европа. Покраината била домаќин на 33. состанок на Г8 земјите во 2007.

Име[уреди]

Поради должината на името, покраината често е нарекувана едноставно како MV или во скратена форма на нејзиното име МекПом. На македонски, нејзиното име гласи Мекленбург-Западна Померанија, додека многу поретко е нарекувана и како Мекленбург-Предна Померанија.

Историја[уреди]

Еден од илјадниците монолити во Мекленбург-Западна Померанија - долмен Ланкен-Границ
Словенската прстенеста тврдина на ’ртот Аркона (остров Риген)
Доцносредновековна архитектура во готски стил со тули во Штралзунд, денес светско културно наследство.

По завршувањето на Втората светска војна и повторното обединување на Германија во 1990, покраината била создадена од историските држави Мекленбург и Западна Померанија. Обете држави имале долга и богата историја.

Праисторија[уреди]

Човечкото населување во областа на денешните Мекленбург и Западна Померанија започнале по леденото доба, околу 10.000 години п.н.е.. Пред околу две илјади години, Германите биле забележани во областа. Најголем дел од нив заминале во текот на големата преселба, упатувајќи се кон Шпанија, Италија и Франција, оставајќи ја областа скоро празна. Во шестиот век, Полапскиот Словени ја населиле областа. Додека Мекленбург бил населен од Ободрити, Западна Померанија била населена од Велети (подоцна Лиутицијанци) и Рујани.

Долж брегот, Викинзите и Словените основала трговски пристаништа како Рерик, Ралсвик и Менцлин. Во 12 век, Мекленбург и Западна Померанија биле освоени од Хајнрих Лавот и припоени кон Војводството Саксонија, придружувајќи му се на Светото римско царство во 1180-тите. Цела Мекленбург-Западна Померанија била населена со Германци во текот на населување на Германците на исток, започнувајќи од 12 век.

Мекленбург[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Мекленбург.

Кон крајот на 12 век, Хајнрих Лав, војвода на Саксонците, ги освоил Ободритите, потчинувајќи ја нивната династија и извршувајќи христијанизација врз нив. Со тек на времето, германски монаси, благородници, селани и трговци пристигнувале да се населат на овие територии. По 12 век, територијата била стабилна и скоро независна од нејзините соседи; една од неколкуте германски територии за која ова е точно. Мекленбург најпрвин станала војводство на Светото римско царство во 1348. Иако подоцна била делена и делена во рамките на истата династија, Мекленбург отсекогаш делел иста историја и идентитет. Државите Мекленбург-Шверин и Мекленбург-Штрелиц станале големи војводства во 1815. По Втората светска војна и абдикацијата на германскиот цар, монархијата била укината и била основана републиканска влада на Мекленбург.

Западна Померанија[уреди]

Crystal Clear app xmag.svg Главна статија: „Историја на Померанија.

Западна Померанија или понекогаш Предна Померанија, е помалиот западен дел на поранешната пруска Покраина Померанија; источниот дел станал дел од Полска по крајот на Втората светска војна.

Во Средниот век, областите биле владеени од померанските војводи како дел од Војводството Померанија. Померанија била под власт на Шведска по Вестфалскиот мир од 1648 до 1815 како Шведска Померанија. Потоа, Померанија станала покраина на Прусија во 1815. Останала пруска покраина до 1945.

Мекленбург-Западна Померанија[уреди]

Росток бил главно прекуморско пристаниште на Источна Германија и е еден од најважните балтички пристаниште денес. (Градското пристаниште Росток во текот на Регатата Ханза, една од најголемите морски регати во Европа

Во мај 1945, армиите на Советскиот сојуз и западните сојузниците се сретнале источно од Шверин. По Потсдамскиот договор, западните сојузници го предале Мекленбург на Советите. Мекленбург-Западна Померанија била основана на 9 јули 1945 по наредба на советската воена администрација во Германија, како Покраина Мекленбург и Западна Померанија.[3]

Во текот на војната, составот на населението на Мекленбург и Западна Померанија било менувано поради воените загуби и доселувањето на евакуираните (главно од метрополитенските области Берлин и Хамбург, кои биле предмет на воздушни напади). По војната, луѓето кои побегнале или биле избркани од поранешните источни територии на Германија источно од линијата Одра-Ниса, се населиле во Мекленбург-Западна Померанија (или некаде во Германија), зголемувајќи го населението за 40%. Пред војната, Мекленбург и Западна Померанија имале население од 1.278.700, од кои многумина загинале во војната, а други се преселиле на запад при продирот на Црвената армија. Во 1947 биле избројани 1.426.000 бегалци од поранешните источни делови на Германија. Најголем дел од нив се населиле во руралните области, но урбаното население исто така се зголемила, најмногу во Шверин од 65.000 (1939) на 99.518 (јануари 1947), во Визмар од 29.463 на 44.173 и во Грајфсвалд од 29.488 до 43.897.[4]

На 5 јуни 1946, закон донесен од Советите овозможил создавање на привремена германска администрација (Beratende Versammlung, „советодавно собрание“) под советско надгледување на 29 јуни 1946. По изборите на 20 октомври 1946, Ландтагот го заменил советодавното собрание и го донел Уставот на 16 јануари 1947 за покраината Мекленбург-Западна Померанија. На 18 април 1947, името на покраината било скратено на Мекленбург (Land Mecklenburg). Источногерманскиот режим се обидел да го минимизира фактот дека Германија имала значајни отстапки кон Полска по војната, вклучувајќи ја забраната да се користи некој од старите називи за поранешните територии. Мекленбург била уставотворна покраина на Германската Демократска Република (ГДР) при нејзиното создавање во 1949. Во 1952, владата во Источен Берлин ги распуштила покраините и вовела окрузи (германски: Bezirke). Како последица на тоа, Мекленбург и Западна Померанија биле заменети од три окрузи кои ја покривале скоро истата површина: Округ Росток, Округ Шверин и Округ Нојбранденбург. Овие биле вообичаено познати како Северни окрузи (Nordbezirke) во склоп на високоцентрализираната влада на ГДР. Промените исто така ја избришале историската граница помеѓу Мекленбург и Померанија од картите. Источногерманската влада направила бродоградилишта во старите ханзеатските пристаниште (најголемите биле во Росток и Штралзунд) и исто така основала атомска централа во Лубмин близу Грајфсвалд.

Пред повторното обединување на Германија во 1990, повоените источни покраини биле повторно создадени, вклучувајќи го повторното користење на историскиот назив Мекленбург-Западна Померанија. Од 1990, покраината преживеала драматични промени.

Географија[уреди]

Местоположба и урбани области[уреди]

Окрузите во Мекленбург-Западна Померанија по извршената реформа во 2011 година и границата помеѓу историските области

Покраината е шеста по големина во површина и четиринаесетта по население меѓу шеснаесетте сојузни покраини. Се граничи на север со Балтичкото Море, на запад со Шлезвиг-Холштајн, на југозапад со Долна Саксонија, на југ со Бранденбург и на исток со Западнопоморското војводство во Полска.

Главен град на сојузната покраина Мекленбург-Западна Померанија е Шверин, додека најголем град е Росток со околу 205.000 луѓе. Други поголеми градови се Грајфсвалд, Гистров, Нојбранденбург, Штралзунд и Визмар.

Окрузи[уреди]

Шверин, покраински главен град на Мекленбург-Западна Померанија

Од 4 септември 2011, Мекленбург-Западна Померанија е поделен на шест окрузи (Kreise) и два слободни градови:

  1. Западна Померанија-Грајфсвалд
  2. Западна Померанија-Риген
  3. Лудвигслуст-Пархим
  4. Мекленбуршка Езерска Област
  5. Росток
  6. Северозападен Мекленбург

и

  1. Росток (HRO)
  2. Шверин (SN)

Пејзаж[уреди]

Кредести гребени во националниот парк Јазмунд (остров Риген)

Балтичкиот брег вклучува неколку острови, воедно и двата најголеми германски острови Риген и Узедом, но исто така и неколку помали острови како Хидензе и Пел. Јужниот дел на покраината содржи многубројни езера, најголемо од нив е езерото Мириц.

„Земјата на илјада езера“ (германски: Land der tausend Seen) е главно одликувана од недопрена природа. Брегот на Мекленбург-Западна Померанија вклучува и неколку полуострови како Фишланд-Дарс-Цингст, заливи и острови. Поради неговиот чист воздух и идиличниот пејзаж, медицинскиот туризам[5] станал значајна туристичка гранка во областа.[5]

Покраината има вкупно 283 природни резервати, 110 пејзажни резервати и три од 14. германски национални паркови, кои се разместени низ целата негова територија. Многу езера се користат за рибарство и водени спортови (пливање, едрење, кану), главно се наоѓаат во Мекленбуршката Езерска Област. Бидејќи покраината го има најголемиот германски брег (2.000 километри) и некои од нејзините острови и езера, таа е популарно место за сурфање и едрење, на пример регатата Ханза во Росток.

Национални паркови[уреди]

Име Основан Површина (км²) Карта Слика
Национален парк Јазмунд 1990 30
Мекленбург-Западна Померанија се наоѓа во Мекленбург-Западна Померанија
Kreidefelsen Ruegen.jpg
Национален парк Мириц 1990 318
Мекленбург-Западна Померанија се наоѓа во Мекленбург-Западна Померанија
Havel-Kaebeliksee-11-VI-2007-205.jpg
Национален парк Западнопомерански лагуни 1990 805
Мекленбург-Западна Померанија се наоѓа во Мекленбург-Западна Померанија
Darss Küste.jpg

Култура[уреди]

Низ вековите, Мекленбург и Западна Померанија имале развиени регионални култури. Општо може да се опишат како северогерманска и има слични јазични и историски посебности со другите северни германски покраини, како Шлезвиг-Холштајн. Луѓето во Западна Померанија, како последица на тоа дека биле поранешна покраина на Прусија, повеќе сакале да изгледаат како оние од Берлин и Бранденбург, отколку луѓето во Мекленбург.

Архитектура[уреди]

Градовите биле под влијание на одреден ханзеатски стил, кој може да се најде и во други делови на северна Германија (како на пример Либек) како и во државите околу Балтичкото Море како Естонија (Талин) или Летонија (Рига). Знаменитости во многу градови во Мекленбург и Западна Померанија се црвени цркви изградени во готски стил со тули и куќи кои потекнуваат од Средниот век.

Старите градови обично се градени околу еден или неколку плоштади со црква или градско собрание. Често градовите биле основани на Балтичкото Море, на некое од бројните езера или на реки поради логистички и трговски мотиви.

Руралните средини на Мекленбург-Западна Померанија се често карактеризирани со готски селски цркви изградени од тули и земјоделско наследство, како фарми од тули, ветерници, куќи со сламен покрив и велепоседнички куќи и замоци.

Главниот плоштад во Грајфсвалд (Marktplatz), прикажувајќи ја типичната архитектура на Мекленбург-Западна Померанија.

Музеи, уметност и театри[уреди]

Оцеанеум во Штралзунд, музеј на годината во Европа во 2010 и најпопуларен музеј во Северна Германија

Најголеми јавно финансирани театри во покраината се Мекленбуршкиот покраински театар, Народниот театар Росток, Театарот на Западна Померанија со објекти во Штралзунд, Путбус и Грајфсвалд и Мекленбуршкиот покраински театар Нојштрелиц со објекти во Нојбранденбург и Нојштрелиц. Сите четири театари нудат драма и музички театар, како и оркестарска музика.

Други важни театри се Театарот Ернст Барлах во Гистров, Мекленбуршкиот покраински театар во Пархим, Театарот Анклам и Театар Визмар.

Постојат и многу други мали театри на балтичкиот брег. Поради нивното растечко значење за летниот туризам, отворените театри и фестивали стануваат сè почести, како што е Фестивалот Штертебекер на островот Риген.

Театар Посетители
2007/2008[6]
Мекленбуршки покраински театар, Шверин 170.681
Западнопомерански театар и симфониски оркестар, Грајфсвалд/Штралзунд 140.902
Театар и оркестар Нојштрелиц/Нојбранденбург 120.042
Народен театар Росток 119.758
Западнопомерански покраински театар, Анклам 71.825
Мекленбуршки покраински театар, Пархим 14.773

Од 1993, Фестивалот Штертебекер се одржува во Ралсвик на островот Риген. Тој е најуспешен отворен театар во Германија.

Познати музеи се, на пример, Покраинскиот музеј Шверин и Померанскиот покраински музеј во Грајфсвалд. Германскиот поморски музеј со неговиот Оцеанеум во Штралзунд е најпопуларен музеј во северна Германија. Понатаму, Германскиот килибарен музеј во Рибниц-Дамгартен, Опатијата на Светиот Крст и Уметничката галерија во Росток се од национална важност. Најстар музеј во Мекленбург-Западна Померанија е Културно-историскиот музеј Штралзунд, додека најмалиот е Музејот за скулптури Професор Вандшнајдер во Плау ам Зе.

Мекленбург-Западна Померанија е дом на многу културни настани преку годината. Во текот на летото, многу отворени концерти и опери се отворени за посетители. Фестивалот Мекленбург-Западна Померанија (Festspiele Mecklenburg-Vorpommern) привлекува голема публика со изведби на класични концерти во паркови, цркви и замоци.

Каспар Давид Фридрих, познат романтистички сликар, роден во Грајфсвалд, овековечил делови на покраината во неколку негови слики.

Јазик[уреди]

Долногермански дијалекти

Денес, огромно мнозинство на луѓе говорат стандарден германски јазик, додека неколку години претходно поголемиот дел од луѓето говореле долногермански јазик (германски: Plattdeutsch или Niederdeutsch).

Храна и пијалаци[уреди]

Како многу германски области, Мекленбург и Западна Померанија имаат нивни традиционални јадења, кои често вклучуваат риба, говедско и свинско месо. Росток има свој вид на братвурст наречен Rostocker Bratwurst. Необична храна од Западна Померанија е Толач (Tollatsch). Роте Грице (Rote Grütze) е омилен десерт. Најголемата пиварница го произведува Либцер Пилс (Lübzer Pils).

Религија[уреди]

Религија во Мекленбург-Западна Померанија — 2010
Религија процент
Протестанти
  
17,3%
Католици
  
3,3%
Други или ниедна
  
79,4%

Мнозинството (79,4%) од граѓаните на Мекленбург-Западна Померанија се нерелигиозни или неопределени. Во 2010, 17,3% биле членови на Евангелистичката црква и 3,3% на Католичката црква.[7]

По христијанската Реформација, предводена во Германија од Мартин Лутер, како и периодот на шведско владеење, традиционалната религија во Мекленбург-Западна Померанија е протенстантството, особено лутеранството. Постои и голем број на членови на католичката или други вери. Обете вероисповести се поделени со старата граница; Мекленбург припаѓа на Евангелистичко-лутеранската црква на Мекленбург и Хамбуршката архиепископија, додека во Западна Померанија се присутни Померанската евангелистичка црква (меѓутоа некои делови припаѓаат на Бранденбург) и Берлинската архиепископија. Обете евангелистички цркви се дел од унијата на цркви Северна Црква (или уште наречена Северноелпска евангелистичко-лутеранска црква).

)

Образование[уреди]

Универзитети и високи школи[уреди]

Мекленбург-Западна Померанија има два од најстарите универзитети на Германија, а со тоа и во Европа:

Исто така постојат четири високи школи (технички универзитети).

Училишта[уреди]

Образовниот систем во покраината е централизиран. Постојат два вида училишта, „регионално училиште“ (Regionalschule; за поголемиот дел од учениците) и „гимназија“ (Gymnasium; за најдобрите 30% ученици во секоја година, кои имаат право да полагаат матура (Abitur), што е услов за запишување на универзитет). Покрај тоа, постојат независни училишта, стручни и трговски училишта.

Политика[уреди]

Шверин - покраинскиот главен град и седиште на покраинскиот парламент на Мекленбург-Западна Померанија

Членот 20 на покраинскиот устав наведува дека Ландтагот е „место на политичко одлучување“.[8] Ландтагот на Мекленбург-Западна Померанија е демократски избиран од граѓаните на покраината на еден петгодишен мандат.[8] Најмалку четири партии мора да бидат претставени во Ландтагот. Седиштето на Ландтагот се наоѓа во Шверинскиот замок во Шверин.[8] Основни функции на Ландтагот е избор на министерот-претседател на покраината (или премиер); да разгледува и одлучува за закони кои се предложени од владата, за иницијативи од граѓани или петиции за референдум започнати од граѓаните и контрола на владата на покраината.[8]

Министер-претседател[уреди]

Извршната власт е водена од кабинетот на чело со министерот-претседател, кој претставува шеф на владата. Изборот за одредување на министерот-претседател се одржува не подоцна од четири недели откако започнал со работа новоизбраниот Ландтаг.[8]

Ландтаг[уреди]

Последните избори за Ландтагот се одржале на 4 септември 2011. По изборите во 2006, Мекленбург-Западна Померанија е водена од голема коалиција помеѓу СПД и ЦДУ.[9] Ервин Зелеринг продолжил да ја води оваа коалиција по победата на социјалдемократите на изборите во 2011.

Економија[уреди]

Пазар на труд[уреди]

Аеродроми во Мекленбург-Западна Померанија

Мекленбург-Западна Померанија е најмалку населена и најмалку индустријализирана сојузна покраина, па така иако е шеста најголема по големина, таа е 14. по население меѓу останатите покраини. Стапката на невработеност била намалена на 10,7% (септември 2012).[10] Порано била особено силно погодена од пропаѓањето на поранешната Источна Германија и затворањето на многу фабрики по повторното обединување на Германија во 1990-тите. Стапката моментално е на најниското ниво во последниве 15 години, додека економија е во подем и бројот на нови работни места постојани се зголемува. Растечки сектори се биотехнологијата, информатичката технологија, биолошките науки, поморскиот сообраќај и туристичките услуги.

Туризам[уреди]

Зелин на островот Риген

Мекленбург-Западна Померанија е главно одредиште за домашните туристи и привлекува внимание и од странските туристи. Главни туристички региони се:

Како последица на нејзината богата историја, скоро 2.000 замоци, дворци и великопоседнички куќи постојат во Мекленбург-Западна Померанија, а многу од нив се користат како места за јавни настани, како концерти и фестивали.

Медицинскиот туризам[5] заснован на чистиот воздух и идиличните пејзажи околу Балтичкото Море има растечко значења за целата туристичка индустрија.[5]

Спорт[уреди]

Главни спортски настани се настапите на на фудбалскиот клуб Ханза Росток, кој моментално настапува во третата лига, и меѓународниот настан за едрење Регатата Ханза. Доколку кандидатурата за Летните олимписки игри во 2012 на Лајпциг била успешна, настапите во едрењето ќе се одржуваа на брегот близу Росток.

Познати луѓе[уреди]

Каспар Давид Фридрих во неговото ателје (1819) - еден од најважните сликари од 19 век во светски рамки, главен претставник на романтизмот.
Изборната единица на Ангела Меркел е во северниот дел на Мекленбург-Западна Померанија.

Галерија[уреди]

Поврзано[уреди]

Портал „Германија

Наводи[уреди]

  1. „Население по покраини“ (на германски). „Портал на Сојузната статистичка служба на Германија“. http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/de_zs01_mv.asp. конс. 25 април 2007. 
  2. Со укинувањето на покраините во Источна Германија во 1952, регистрациските таблички биле променети според новата поделба на окрузи. Од 1991 се употребуваат различни ознаки за секој округ.
  3. Brunner, Detlev, Inventar der Befehle der Sowjetischen Militäradministration Mecklenburg (-Vorpommern) 1945-1949 in Texte und Materialien zur Zeitgeschichte 12, 2003, ISBN 3-598-11621-7
  4. Beatrice Vierneisel, Fremde im Land: Aspekte zur kulturellen Integration von Umsiedlern in Mecklenburg und Vorpommern 1945 bis 1953, 2006, p.12, ISBN 3-8309-1762-7, ISBN 978-3-8309-1762-5
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Branche mit Zukunft“, „Die Welt“, 7 мај 2009 (конс. 8 мај 2009). (германски)
  6. [1] Бр. на посетители во јавните театар во MV
  7. Evangelische Kirche in Deutschland: Kirchenmitgliederzahlen am 31. Dezember 2010. EKD, 2011, (PDF; 0,45 MB)
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 „Покраински парламент“. Мекленбург-Западна Померанија. http://www.mecklenburg-vorpommern.eu/cms2/Landesportal_prod/Landesportal/content/en/State_and_Government/State_Parliament/index.jsp. конс. 30 март 2011. 
  9. www.mecklenburg-vorpommern.eu
  10. Невработеност во Мекленбург-Западна Померанија, септември 2012

Надворешни врски[уреди]


Германското знаме Сојузни покраини во Германија Германскиот грб

Баварија | Баден-Виртемберг | Берлин | Бранденбург | Бремен | Долна Саксонија | Мекленбург-Западна Померанија | Северна Рајна-Вестфалија | Рајнска област-Пфалц | Саксонија | Саксонија-Анхалт | Сар | Тирингија | Хамбург | Хесен | Шлезвиг-Холштајн