Лужичка азбука
Од Википедија, слободната енциклопедија
Лужичката азбука, или лужичкосрпска, горнолужичка или долнолужичка азбука, е латинична азбука која се користи за запишување на горнолужичкиот и долнолужичкиот јазик. Азбуката има два вида, со многу мали разлики, од кои едната верзија се користи за горнолужичкиот, а другата за долнолужичкиот јазик. Азбуката е слична со чешката и полската азбука
Азбука [уреди]
Во прилог е дадена целосната лужичка азбука и има белешки кои букви се користат исклучиво во едниот или другиот јазик. Останатите букви се заеднички за двата вида.
| големи букви | HTML код |
мали букви | HTML код |
име | МФА | варијации на изговор | белешки |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | a | a | [a] | ||||
| B | b | bej | [b] | [p] | |||
| C | c | cej | [ts] | ||||
| Č | Č | č | č | čej | [tʃ] | ||
| Ć | Ć | ć | ć | ćet | [tɕ] | ||
| D | d | dej | [d] | [t] | |||
| E | e | ej | [ɛ] | ||||
| Ě | Ě | ě | ě | jět/ět (горнолужички), ět (долнолужики) | [iɪ] | ||
| F | f | ef | [f] | ||||
| G | g | gej | [ɡ] | ||||
| H | h | ha | горнолужички [h] долнолужички [h] или без глас |
||||
| I | i | i | [i] | ||||
| J | j | jot/jót (горнолужички), jot (долнолужички) | [j] | ||||
| K | k | ka | [k] | ||||
| Ł | Ł | ł | ł | eł | [w] | ||
| L | l | el | [l] | ||||
| M | m | em | [m] | ||||
| N | n | en | [n] | ||||
| Ń | Ń | ń | ń | eń (горнолужички), ejn (долнолужички) | [ɲ] | ||
| O | o | o | [ɔ] | ||||
| Ó | Ó | ó | ó | ót | горнолужички [uʊ] долнолужички [ɛ] или [ɨ] |
||
| P | p | pej | [p] | ||||
| R | r | er | [r] | ||||
| Ř | Ř | ř | ř | eř | [ʃ] | само во горнолужички | |
| Ŕ | Ŕ | ŕ | ŕ | ejŕ | [rʲ] | само во долнолужички | |
| S | s | es | [s] | [z], [ɕ] | |||
| Š | Š | š | š | eš | [ʃ] | ||
| Ś | Ś | ś | ś | śej | [ɕ] | [ʑ] | само во долнолужички |
| T | t | tej | [t] | [d] | |||
| U | u | u | [u] | ||||
| W | w | wej | горнолужички [v] долнолужички [w] или без глас |
горнолужички [f] | |||
| Y | y | y | [ɨ] | ||||
| Z | z | zet | [z] | [s], [ʑ] | |||
| Ž | Ž | ž | ž | žet | [ʒ] | ||
| Ź | Ź | ź | ź | źej | [ʑ] | само во долнолужички (освен кај диграфот dź во двата јазика) |
Порана верзија на долнолужичката азбука имала b́, ṕ, ḿ, и ẃ кои се користеле за палатизација. Овие биле заменети со bj, mj, pj и wj.
Во јазиците ги има следните диграфи:
| голема буква | HTML код |
мала буква | HTML код |
име | МФА | варијации на изговор |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ch | ch | cha | горнолужички [kʰ] долнолужички [x] |
|||
| Dź | Dź | dź | dź | dźej/dźet | [dʑ] | [tɕ] |
Диграфот ch следи по h во азбуката.
Поврзано [уреди]
|
||||||||||||||