Лепчански јазик
| Лепчански јазик | ||
 |
||
| Застапен во | Сиким, Индија; делови од Непал и Бутан | |
|---|---|---|
| Говорници | 30,000 (2007)[1] 53,000 (2007)[2] |
|
| Јазично семејство |
синотибетски
|
|
| Писмо | лепчанско писмо | |
| Статус | ||
| Службен во | Сиким | |
| Јазични кодови | ||
| ISO 639-3 | lep | |
|
|
||
Лепчанскиот, или роншки (лепчанско: ; Róng ríng), е синотибетски јазик, дел од подгрупата на хималајски јазици. Јазикот го зборуваат Лепчаните во Сиким и во делови од Непал и Бутан.
Содржина |
Население [уреди]
Лепчанскиот се зборува од малцинското население Лепчани во Сиким, Индија. Покрај Сиким, јазикот се зборува и во Западен Бенгал и во делови од Непал и Бутан. Таму каде се зборува, јазикот се смета за староседелски и се зборувал пред навлегувањето на тибетските јазици. Лепчаните се делат на четири заедници: Ренџонгму (Сиким), Тамсангму (Калимпонг, Куресонг и Мирик,), Лами (Лам, Непак) и Прому (Бутан). Лепчаните во Индија се поголеми од тие во Непал и Бутан.[1][3] Се проценува дека има околу 53.000 Лепчани,[2] но всушност реалната бројка на Лепчани во Индија може да е близу 30,000.[1]
Класификација [уреди]
Тешко е да се класифицира лепчанскиот јазик, но Ван Дрим (2001) предлага дека јазикот е сроден со махарирантските јазици, подгрупа на хималајските јазици.[4] Од другата страна пак, SIL International го класифицира јазикот во групата на хималајски јазици како член на тибетско-канаурските јазици, но забележува и алтернативна класификација со наганските јазици.[2] Јазикот покажува лексичко влијание од различни поголеми јазици.
Карактеристики [уреди]
Лепчанскиот не е тонален јазик, иако има фонетски акцент кој може да биде означен со лепчанско писмо.[1]:37 Поголем број од лексичкиот фонд на јазикот е составен од едносложни зборови.[3]
Писмо [уреди]
Главна статија: „Јазикот се пишува со лепчанско писмо. Писмото е абугида и потекнува од тибетското писмо. Раните лепчански текстови се пишувале вертикално, по принципот на кинескиот правопис.[5] Пред создавањето на лепчанското писмо, јазикот се пишувал со тибетско писмо.[3]
Фонологија [уреди]
Согласки [уреди]
| лабијални | дентални | алвеоларни | ретрофлексни | палатални | веларни | глотални | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| носни | m /m/ | n /n/ | ɲ /ny/ | ŋ /ng/ | ||||
| експозивни | безвучни | p /p/ | t /t/ | ʈ /tr/ | c /c/ | k /k/ | ʔ /ʔ/ | |
| призвучни | pʰ /ph/ | tʰ /th/ | ʈʰ /thr/ | cʰ /ch/ | kʰ /kh/ | |||
| звучни | b /b/ | d /d/ | ɖ /dr/ | ɡ /g/ | ||||
| африкати | безвучни | ts /ts/ | ||||||
| призвучни | tsʰ /tsh/ | |||||||
| фрикати | безвучни | f /f/ | s /s/, ʃ /sh/ | |||||
| звучни | v /v/ | z~dz /z/, ʒ /j/ | ||||||
| апроксимантни | w /w/ | l /l/ | j /y/ | h /h/ | ||||
| вевни | r /r/ | |||||||
Самогласки [уреди]
| предни | централни | задни | |
|---|---|---|---|
| затворени | i /i/, /í/ | ɯ /u/ | u /ú/ |
| среднозатворено | o /o/ | ||
| средноотворени | e~ɛ /e/ | ǝ /a/, /â/ | ɔ /ó/ |
| отворени | a /á/ |
Наводи [уреди]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3
- пренасочување Шаблон:Наведена книга
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Lewis, M. Paul, уред (2009). „Lepcha“. „Ethnologue: Languages of the World“. Dallas, Texas: SIL International. http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=lep. проверено на 2011-04-16.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „Lepchas and their Tradition“. „Official Portal of NIC Sikkim State Centre“. National Informatics Centre, Sikkim. 2002-01-25. http://sikkim.nic.in/north/html/lepcha.htm. проверено на 2011-04-16.
- ↑ van Driem, George (2001). „Languages of the Himalayas: An Ethnolinguistic Handbook of the Greater Himalayan Region“. Brill. ISBN 90-04-12062-9. http://books.google.com/books?id=fiavPYCz4dYC.
- ↑ Coulmas, Florian (1996). „The Blackwell Encyclopedia of Writing Systems“. Blackwell. ISBN 0-631-21481-X. http://books.google.com/books?id=y3KdxBqjg5cC.
Литература [уреди]
- Plaisier, Heleen (2010-11-13). „Information on Lepcha Language and Culture“. http://www.lepcha.info/. проверено на 2011-04-16.
- Mainwaring, George Byres (1876). „A grammar of the Rong (Lepcha) language: as it exists in the Dorjeling and Sikim hills“. Daya Publishing House. http://books.google.com/books?id=ba9ZewAACAAJ.
