Куков Проток

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Карта на Нов Зелканд со бележник кој ја покажува местоположбата на Куковиот Проток
Карта на Нов Зелканд со бележник кој ја покажува местоположбата на Куковиот Проток
Куков Проток
Куковиот Проток ги поврзува Тасмановото Море и Тихиот Океан. По природа е опасен и непредвидлив.
Поглед на протокот
Траектот Арахура кој сообраќа по Куковиот Проток (на сликата во Марлборските Заливи)

Куков Проток или Куков Теснец (англиски: Cook Strait) — проток помеѓу Северниот и Јужниот остров на Нов Зеланд. Со векови бил нарекувал „Раукава Моана“ од маорите, но моменталното име му се должи на Капетан Џејмс Кук, првиот европски командант кој го препловил (јануари - февруари 1770 г.). На северната страна на протокот се наоѓа градот Велингтон, а пак на јужната, Марлборските Заливи и т.н. Облачен Залив.

Веднаш западно, на Јужниот остров се наоѓаат два големи залива, Златен Залив и Тасманов Залив, и западно, брегот на Северниот остров е вовлечен во облик на џиновска крива кон брегот Капити and Јужнотараначкиот Залив. Источно Јужниот остров е вовлечен, со тоа што крајбрежјето оди југозападно по главата на Камбеловиот ‘Рт. Кусото јужно крајбрежје на Северниот остров оди долж Палисеровиот Залив, а завршува на Палисеровиот ‘Рт. Велингтонските населби Офирски Залив, Островски Залив, Хутонов Залив, Лијалов Залив, Ронготаи, врвот Моа и Брејкеровиот Залив гледаат кон брегот на Куковиот Проток.

Во добри временски прилики може да се види целиот Куков Теснец. Најтесниот дел има растојание од 23 км (помеѓу Терафитскиот ‘Рт на Северниот Остров и Перановската Глава на островот Арапава во Марлборските Заливи). Обратноинтуитивно, на ова место крајбрежјето на Јужниот Остров се наоѓа посеверно од крајбрежјето на Северниот Остров.

Превозот преку протокот се врши со траект кој оди помеѓу Пиктон во заливите и Велингтон. Заливот често е бурен заради силни јужни (и други) ветришта, од кои најсилни се оние во појасот наречен „Разрикани четириесетки“ (Roaring Forties).

Просечната длабочина на протокот е 128 метри.

Европска историја[уреди | уреди извор]

Кога холандскиот морепловец Абел Тасман го открил Нов Зеланд во 1642, тој мислел дека ова е источно затворен залив. Затоа тој го крстил Зехенов Залив, по еден од двата брода на експедицијата. Во 1769 Џејмс Кук увидел дека протокот е пловен.

Препливување на протокот[уреди | уреди извор]

Барем еден Маор го има препливано протокот („Раукава“) во 1831 г. По успешното препливување од страна на Бари Девонпорт на 20 ноември 1962, протокот е препливан многу пати потоа.

Надворешни врски[уреди | уреди извор]