Киргиска азбука

Киргиска азбука е термин кој се користи да се означат три различни писма кои се користат/ користеле за запишување на киргискиот јазик. Во Киргистан, јазикот се пипува со кирилица, каде ова писмо е официјално на целата територија на државата. Во минатото јазикот се пишувал и со латинично писмо, но денес е скоро во целосна неупотреба. Во НР Кина, во Автономната префектура Кизилу-Киргиз, киригискиот јазик официјално се пишува со персиско-арапско писмо.

Арапското писмо било традиционално за запишување на киргискиот јазик до воведувањето на првата латинична азбука во 1927 година. Подоцна латиницата била заменета со кирилица, а денес арапското писмо останало во употреба само во Кина.

Азбука

кирилица	кирилично име	арапско писмо	транслитерација	латиница (1928—1940)	МФА
А а	а	ا	A a	A a	/ɑ/
Б б	бе	ب	B b	B в	/b/, [w], [v]
В в	ве	ۋ	V v	V v	/v/
Г г	ге	گ ع*	G g	G g, Ƣ ƣ	/ɡ/ [ʁ]
Д д	де	د	D d	D d	/d/
Е е	e	ه	E e	E e	/je/, /e/
Ё ё	ё	يو	Yo yo	Yo yo	/jo/
Ж ж	же	ج	J j	Ç ç (Ƶ ƶ from 1938)	/dʒ/
З з	зе	ز	Z z	Z z	/z/
И и	и	ى	İ i	I i	/i/
Й й	ий	ي	Y y	J j	/j/
К к	кa	ك ق*	K k	K k, Q q	/k/, [q], [χ]
Л л	эл	ل	L l	L l	/l/
М м	эм	م	M m	M m	/m/
Н н	эн	ن	N n	N n	/n/
Ң ң	ың	ڭ	Ñ ñ	Ŋ ŋ	/ŋ/
О о	о	و	O o	O o	/o/
Ө ө	ө	ۅ	Ö ö	Ɵ ɵ	/ø/
П п	пe	پ	P p	P p	/p/
Р р	эр	ر	R r	R r	/r/
С с	эс	س	S s	S s	/s/
Т т	те	ت	T t	T t	/t/
У у	у	ۇ	U u	U u	/u/
Ү ү	ү	ۉ	Ü ü	Y y	/y/
Ф ф	эф	ف	F f	F f	/f/
Х х	ха	ح	H h	X x (H h before 1938)	[χ] /k/
Ц ц	це	تس	C c	Ts ts	/ts/
Ч ч	че	چ	Ç ç	C c	/tʃ
Ш ш	ша	ش	Ş ş	Ş ş	/ʃ/
Щ щ	ща	-	Şç şç	Şc şc	/ʃtʃ/, /ʃː/
Ъ ъ	ажыратуу белгиси	-	-	-	(no phonemic value; only found in borrowings)
Ы ы	ы	ى	İ i	Ь ь	/ɯ/
Ь ь	ичкертүү белгиси	-	-	-	(no phonemic value; only found in borrowings)
Э э	э	ه	É é	E e	/e/
Ю ю	ю	يۋ	Yu yu	Yu yu	/ju/, /jy/
Я я	я	يا	Ya ya	Ya ya	/ja/, /jɑ/

• К - ك се менува во ق ако претходно има а, о, у, ы.
• Г - گ се менува во ع ако претходно има а, о, у, ы.

Примери

кирилица	персиско-арапско	транслитерација	македонски
Бардык адамдар өз беделинде жана укуктарында эркин жана тең укуктуу болуп жаралат. Алардын аң-сезими менен абийири бар жана бири-бирине бир туугандык мамиле кылууга тийиш.	باردىق ادامدار ۅز بەدەلىندە جانا ۇقۇقتارىندا ەركىن جانا تەڭ ۇقۇقتۇۇ بولۇپ جارالات.۔ الاردىن اڭ-سەزىمى مەنەن ابئيىرى بار جانا بئرى-بئرىنە بئر تۇۇعاندىق مامئلە قىلۇۇعا تئيىش.	Bardyk adamdar öz bedelinde žana ukuktarynda erkin žana teŋ ukuktuu bolup žaralat. Alardyn aŋ-sezimi menen abijiri bar žana biri-birine bir tuugandyk mamile kyluuga tijish.	Ситe чoвeчки суштeствa сe рaѓaaт слoбoдни и eднaкви пo дoстoинствo и прaвa. Tиe сe oбдaрeни сo рaзум и сoвeст и трeбa дa сe oднeсувaaт eдeн кoн друг вo дуxoт нa oпштoчoвeчкaтa припaднoст.

Арапско писмо

киргиско име	транслитерација	МФА	крајна	средна	почетна	самостојна
	a	[a]	ﺎ	ﺎ		ا
	b	[b]	ﺐ	ﺒ	ﺑ	ﺏ
	p	[p]	ﭗ	ﭙ	ﭙ	پ
	n	[n]	ﻦ	ﻨ	ﻧ	ﻥ
	t	[t]	ﺖ	ﺘ	ﺗ	ﺕ
	j	[ʒ]	ﺞ	ﺠ	ﺟ	ﺝ
	č / ch	[t͡ʃ]	ﭻ	ﭽ	ﭼ	ﭺ
	ĥ / x	[χ]	ﺢ	ﺤ	ﺣ	ﺡ
	f	[ɸ]	ﻒ	ﻔ	ﻓ	ﻑ
	q	[q]	ﻖ	ﻘ	ﻗ	ﻕ
	ġ	[ʁ]	ﻊ	ﻌ	ﻋ	ﻉ
	k	[k~q]	ﮏ	ﮑ	ﮐ	ک
	g	[ɡ~ʁ]	ﮓ	ﮕ	ﮔ	گ
	ṅ / ng	[ŋ]				ڭ
	l	[l]	ﻞ	ﻠ	ﻟ	ﻝ
	m	[m]	ﻢ	ﻤ	ﻣ	ﻡ
	o	[o]	ﻮ	ﻮ	و	و
	ö / oe	[ø]				ۅ
	u	[u]				ۉ
	ü	[y]				ﯗ
	v	[v]				ﯞ
	s	[s]	ﺲ	ﺴ	ﺳ	ﺱ
	š / sh	[ʃ]	ﺶ	ﺸ	ﺷ	ﺵ
	d	[d]	ﺪ	ﺪ	ﺩ	ﺩ
	r	[r]	ﺮ	ﺮ	ﺭ	ﺭ
	z	[z]	ﺰ	ﺰ	ﺯ	ﺯ
	e	[je/e]	ﻪ	ﻬ	ﻫ	ﻩ
	ı(b)	-				ﻯ
	o(f)	[y]				ﯗﺀ
	i(f)					ﻰﺋ
	y	[j]	ي	ﻴ	ﻳ	ﻲ
	i/ı		ﻯ			ﻯ
	-					ء
()	(la)	([])	()	()	()	(ﻻ)

Поврзано

• Киргиски јазик
• Киргизи
• Киргистан

Надворешни врски

• Конвертор за киргиска кирилица-латиница-арапско писмо
• Киргиски писма
• Киргиска интернет страница на арапски