Источна Румелија

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Източна Румелия
Iztochna Rumeliya
روم الى شرقى
Rumeli-i Şarkî

Источна Румелија
Автономна провинција на Османлиската Империја

1878–1908a

Flag of Источна Румелија

Знаме

Локација на Источна Румелија
Источна Румелија во 1890.
Главен град Пловдив
Владеење Автономна провинција
Генерален гувернер
 -  1879–1884 Александар Богориди
 -  1884–1885 Гаврил Крстевич
 -  1886 Александар Јозеф
 -  1887–1908 Фердинанд Максимилијан
Историја
 -  Берлински договор 13 јули 1878
 -  Соединување со Бугарија 6 септември 1885
Население
 -  попис од 1884 975.030 
Денеска дел од  Бугарија

Источна Румелија била автономна област со центар во Пловдив, создадена со Берлинскиот договор во 1878 година. Најголемиот дел од жителите на Источна Румелиjа беа Бугари, поради што на два пати тие се обиделе да се соединат со Кнежеството Бугариjа - во 1881 г. и во 1885 г.

Според Берлинскиот договор териториите меѓу Стара Планина и Родопите без Софискиот санџак требало да формираат посебна област наречена Источна Румелија која била оставена под директната власт на султанот под услови на административна автономија. На чело на областа бил назначен христијански управител од Високата порта во согласност на Големите сили за период од 5 години. Султанот имал право да ги брани границите на областа, дагради тврдини и слично. За одржување на внатрешниот ред била основана локална полиција со офицери, назначувани од султанот.

Со септемврискиот револт во Пловдив во 1885 година и со манифестот на бугарскиот кнез Александар I Батенберг според кој се прогласил за кнез на Бугарија и Источна Румелија, било извршено обединување на Источна Румелија со Кнежество Бугарија. Ова обединување на Источна Румелија со кнежеството Бугарија било непријателски дочекано од страна на балканските држави, кои во тоа гледале опасност за балканската политичка рамнотежа, бидејќи со овој чин Бугарија станала скоро двојно поголема држава.

Соединувањето посебно ја вознемирило српската влада и кралот Милан, кој изјавил дека ова нарушување на политичка рамнотежа на Балканот, посебно е на штета на Србија и дека Србија со сите сили треба да застане во одбрана на таа рамнотежа. Исто така, грчката влада побарала во замена за проширувањето на Бугарија, како компезација да биде отстапен дел од Македонија, над кој Грција претендирала. Во Грција била извршена мобилизација и грчката влада се заканувала дека ако западните сили и Русија го признаат обединувањето, Грција ќе навлезе со војска во Македонија на територијата на Труција, бидејќи немала заедничка граница со Бугарија за од неа да побара компезација. Романија од своја страна планирала да ја искористи оваа сложена ситуација за Бугарија, за да се присвои Јужна Добруџа. Меѓутоа, романските планови не наишле на одобрување од страна на Австро-Унгарија и Германија, а Русија пак од своја страна натрупувала војска на границата со Романија во случај на заострување на кризата. Поради сето тоа Романија изјавила дека ќе остане неутрална во однос на обединувањето на Румелија со кнежеството.

Поради сложеноста на ситуацијата на Балканот, големите сили на 24 октомври 1885 година свикале конференција во Цариград. Српскиот крал и претседателот на владата Гарашанин се надевале дека на оваа конференција ќе го поништи бугарското обединување и ќе ја врати ситуацијата на status quo ante. Откако конференцијата не донела никакво решение и пропаднал дипломатскиот притисок над Бугарија, Србија решила да премине кон воената опција, а за вооружување и снабдување Србија добила паричен заем од Австро-Унгарија. Во Српско-бугарската војна Бугарија излегла како победник.

Литература[уреди]

  • Гојко Павловиќ, „Бугарија и Источна Румелија: нивните меѓународни, невладини и правна и политичка положба на 1876-1887 година“, Белград, 1907.