Историја на еврото

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај

Целта на Европската унија и нејзините претходници уште од 1960 год. e да се воведе еврото и за првпат да се пушти во употреба на 1 Јануари 1999 година.По долги преговори,главно се должи на опозицијата од Обединетото кралство каде во 1993 год. стапи во сила Договорот од Мастрихт со цел да се создаде економска и монетарна унија и во 1999 год. договорот стапи во сила во сите држави во ЕУ освен во Велика Британија и Данска. Во 1999 год. валутата виртуелно се создаде и во 2002 год. бакнотите и монетите започнаа да кружат.Набрзо ги зазедоа поранешните национални валути и бавно се проширија во останатите земји во ЕУ.Во 2009год. Договорот од Лисабон го одреди политичкото власништво на Евро групацијата заедно со Европската централна банка.[1]


Развој[уреди]

Први идеи[уреди]

Со извештајот Пјер Вернер ги започна првите движења преку монетарната унија

Првите идеи на економската и монетарна унија во Европа се развија долго пред градењето на Европските заедници.На пример,веќе во некои нации ,Густав Стресман во 1929 год. праша за европската валута наспроти зголемената економска девизија која се должеше на новите национални земји во Европа по Првата светска војна.Во тоа време сеќавањата на латинската монетарна унија вклучувајќи ги главно Франција,Италија,Белгија и Швајцарија и од практични причини се распаднаа по Првата светска војна и заземаа значајно место во мислите на создавачите на политики. Првиот обид за создавање економска и монетарна политичка унија меѓу членовите на ЕЕЗ се должеше на иницијативта од Европската комисија во 1969 год. каде се прикажа потребата за „подобро управување на економските политики и монетарната соработка“.Ова се прикажа на средбата на Европскиот совет во Хаг во Декември во 1969 година.Европскиот совет го назначи Пјер Вернер за премиер на Луксембург за да пронајде начин да се намали испарливоста на валутата на курсната листа.Неговиот извештај е објавен во Октомври во 1970 год. и истакна дека централизацијата на националните макроекономски политики го содржат „целосното и непоправливото зацврстување на стапката на паритетот и слободното движење на капиталот“.Но тој не ја предложи само единствената валута или централното банкарство.Тој се обиде да ги ограничи влијанијата на Европските валути кој отпаднаа со користењето на(snake in the tunnel)измама.

Во 1971 год. Американскиот претседател Ричард Никсон ја отстрани златната позадина од американскиот долар,предизвикувајќи рушење на системот на Бретон Вудс кој ги управува светските валути.Широката валута ги остави копнежите за Европската монетарна унија поради промените и девалбациите.Сепак, во Март 1979 година се создаде Европскиот монетарен систем(ЕМС),фиксниот девизен курс на Европската единица за валута(ЕCU-ЕЕВ) и валутите со цел цел да се стабилизира девизниот курс и да им се спротистават на инфлацијата.Исто така се создаде и фондот за Европска монетарна соработка(EMCF). Во Февруари 1986 година Единствениот европски акт оствари политичка соработка со Заедницата вклучувајќи ја спремноста во монетарната политика.Европскиот совет на самитот во Хановер на 14ти Јуни 1988 год. започна да ги прикажува главните црти на монетарната соработка.Франција,Италија и Европската комисија ја повлекоа целосната монетарна унија со Централната банка на која и се спротистави Британската премиерка Маргарет Тачер.

Повторно пуштање во употреба[уреди]

Трите фази на Делорс го утврдија патот до ЕМУ

Европскиот совет во Хановер го назначи претседателот на Комисија,Жак Делорс да заседава како гувернер на овој одбор на Централната банка и да предложи нов дневен ред со јасни,практични и реални чекори за создавање на економска и монетарна унија.Овој начин на работење е извлечен од Спаак методот. Франција и Обединетото кралство беа противници на повторното обединување на Германија и се обидоа да влијаат на Советската унија да го запре тоа.Сепак,во доцната 1989 година Франција ја извлече обврската на Германија кон монетраната унија но за возврат да го подржи повторното обединување.Извештајот од Делорс во 1989 година прикажа план за претставување на Европската монетарна унија во три стазикои вклучуваат создавање институции како Европскиот систем на централните банки кој ќе биде одговорен за создавање и применување монетарни политики.За да се проектира монетарната унија,треба да се исполнат три чекори.Почетокот на првиот од овие чекори е:На 1ви Јули 1990 год. да се забранат девизните контроли,па според тоа движењата на капиталот во Европската економска заедница да бидат целосно ослободени. Раководителите заедно со Унијата се договараа за валутата и го создадоа Договорот од Мастрихт кој се потпиша на 7ми Февруари 1992 година.Се согласија да формираат единствена валута до Јануари 1999 год. без учество на Обединетото кралство.Предизвикот е во тоа да се одобри документот.Германија внимаваше да не ја изгуби стабилната валута т.е геманската марка.Франција се согласи со договорот но со ограничена предност,Данска одби да прифати се додека не добие можност за нивно повлекување од монетарната унија во Обединетото кралство и тоа повлекување ги држење се до 2010 година. На 16ти Септември 1992 година во Велика Британија познато како Црна среда поради брзо опаѓање на вредноста на фунтата Британија присилно ја повлече британската фунта од системот на фиксниот девизен курс.

Втора фаза[уреди]

Вим Дузенберг е првиот претседател на Европската централна банка

Втората фаза Делорс започна во 1994-тата година со формирањето на Европскиот монетарен институт во Мастрихт наследувајќи го Фондот за европска монетарна соработка.Се создаде како претходник на Европската централна банка.За прв пат на 12ети Јануари се сретна со првиот претседател,Александар Ламфалус.По многу несогласувања,во Декември 1995 год. името евро се усвои за новата валута(со замена на името Еку кое се користеше за претходната валута) по предлог од тогашниот германски министер за финансии Тео Вајџел.Тие исто така се согласија за неговото пуштање во употреба на 1ви Јануари 1999 година. На 17 Јуни 1997 година Европскиот совет во Амстердам одлучи да го усвои пактот за стабилност и раст со намерада ја обезбеди дисциплината во буџетот по формирањето на еврото и новиот механизам на девизниот курс и се спроведе за да се овозможи стабилност на еврото и националните валути на земјите кои сеуште не се влезени во еврозоната.Потоа на 3 Мај 1998 година во Европскиот совет во Брисел се избраа 11 земји почетнички кои треба да учествуваат во третата фаза од 1ви Јануари 1999 година.Со цел да учествуваат во новата валута,земјите членки мораат да се држат до строгите критериуми како што е дефицитот во буџетот од нешто помалку од 3% од нивниот бруто домашен производ(GDP),задолженоста за нешто помалку од 60% од ГДП,ниската инфлација и просекот на каматните стапки блиску на просекот на ЕУ.Грција одби да се држи до критериумите и ја исклучија од учеството на 1 Јануари 1999 година.На 1 Јуни 1998 година Европската зентрална банка го наследи Европскиот монетарен институт.Сепак не беа преземени неговите сили се до формирањето на еврото на 1 Јануари 1999 година.Првиот претседател на банката Вим Дузенберг е главниот управител на Европскиот монетарен институт и Централната банка на Холандија .Девизната стапка се основи помеѓу учеството на 11-тте национални валути и еврото.Стапката се утврди од Советот на Европската унија врз основа на препораката на Европската комисија за пазарната стапка на 31 Декември 1998 година така што ЕКУ ќе биде еднаква на едно евро.Овие стапки се поставија од Регулативата на Советот 2866/98 на 31 Декември 1998 година.Тие не можеа да се постават порано затоа што тој ден ЕКУ зависеше од затворањето на каматните стапки на валутите на не-еврото(главно британската фунта).Тоа се должи на различностите во националните конвенции во заокружени и значајни цифри и целата преобразба помеѓу националните валути требаше да се изнесе со користење на процесот по пат на триангулација преку еврото.

Формирање[уреди]

Пуштање во употреба[уреди]

Еврозона (1999/2002)

Валутата се воведе во нефизичка форма(чекови за патување,електронски трансфер,банкраски системи итн.) на полноќ на 1 ви Јануари 1999 година кога националните валути со учество на земјите(Еврозоната)престанаа да постојат независно со тоа што нивните каматни стапки меѓусебно се затворија во девизен курс правејќи го еврото во ефикасни сосема мали недецимални единици.На тој начин,еврото стана наследник на Европската единица за валута.Банкнотите и монетите за постарите валути сепак продолжија да се користат како законско средство за плаќање се додека новите банкноти и монети не се воведоа на 1 Јануари 2002 година.Сите обврзници и други форми на владата се именуваа во евра на 1 Јануари 1999 година и се должеше на народите од еврозоната.На 5тти Јануари од првиот ден за размена на неговото пуштање во употреба еврото се искачи до 1.19 американски долари.Трговците се изненадија од брзината на зголемувањето коешто ги замени националните валути.Се очекуваше размената на германската марка да продолжи истовремено со еврото но исчезна со отварањето на пазарите.Сепак,кон крајот на 1999-тата година паритетот на еврото опадна со доларот што водеше до итна акција еврото да добие подршка во 2001 година.Подоцна во 2000 година Данска одржа референдум со цел да го запре еврото од нивното повлекување.Референдумот не успеа и исто така како резултат на тоа се создадоа планови за реферндумот во Велика Британија.На 1ви Јануари 2001 година Грција сепак успеа да се ослободи од придружувањето на еврото со лажен дефицит во цифрите за време на пуштањето во употребата на еврото во 2002 година.Процедурата требаше да го поправи единствениот курс на размена од 340.750 различен помеѓу грчката драхма и еврото што веќе оттогаш беше 2 години во употреба.Истовремено девизниот курс за 11 земји почетнички се одредуваа часови пред еврото да се воведе како виртуелна валута а девизниот курс за грчката драхма на 19етти Јуни 2000 година се одреди 6 месеци однапред со Регулативата на Советот 1478/2000(ЕК).

Ковање[уреди]

Моделот за новите монети и банкноти се објави меѓу 1996-тата и 1998-та година каде започна производството на почетокот на 1999 год. во различни ковачници на пари и печатници.Задачата се одвиваше долго и бараше цели три години.Вкупно 7.4 милјарди банкноти и 38.2 милјарди монети станаа достапни на 1 Јануари 2002 година за потребата на потрошувачите и деловниот сектор.Новите монети се појавија во периодот пред 1 Јануари 2002 година во 7 земји која ја зафати таа година.Во Белгија,Финска,Франција,Холандија и Шпанија во 1999/2000 и 2001-та година се штрајкуваше поради новите монети и тие беа единствените кои штрајкуваа поради монетите на еврото.Исто така се појавија и малите бројки на монетите во Монако,Ватикан и Сан Марино.Набрзо тие станаа познати собирачи на предмети по наредба наградите да се вреднуваат според вистинската вредност. Новите проблеми продолжија да го прават своето се до ден денеска.Истовремено,спореднат задача е да се поучи европската јавност за новите монети.Постерите го покажуваа моделот и се употребуваа за предмети како карти за играње па се до маици. Како последен чекор,на 15 Декември 2001 година банките го започнаа разменувањето на „основните стратни комплети на евра“,пластични торби со избирање на новите монети во секоја земја(главно во вредност од 10 и 20 евра иако во Финска една од секоја монета содржи вкупно 3.88 евра).Тие не се користеа на продажните места до 1 Јануари се додека и банкнотите не станаа достапни.Поголемите основни-стартни комплети евра кои содржат повелби на секое именување станаа достапни и во други земји.

Трговците на мало и владините агенции имаат исто така значајна задача.За да се продадат предметите на јавноста често ја користеа дуплата цена.Таксените марки за владите исто така се издаваа од поштенската администрација на Обединетите нации(ОН) за канцелариите на ОН во Виена и често се создаваа именувања во правната валута и во еврата осигурувајќи го продолженото користење во 2001та година.Банките донесуваа огромни задачи не само во подготовката за промена на банкнотите и монетите туку и во канцеларските работи.Во почетокот на 1999 година сите депозити и заеми технички разменуваа во евра,но депозитите и подигнатите средтсва продолжија да се разменуваат во наследната валута.Билансите во двете валути опаднаа со изјавите на 1ви Јули 2001 година и по потреба и порано поради потребите на потрошувачите.На 1ви Декември 2001 година монетите и банкнотите се пренесуваа од безбедното складиште прво на поголемите трговци а потоа на помалите.Се очекуваше дека ќе има големи проблеми и по 1ви Јануари.Таквата промена никогаш порано не се обиде да ги зафати 12-етте населени земји.

Промена на валутата[уреди]

Монети и банкноти на еврото

Како што чукна полноќ 2002 година се воведе еврото.Прославата се одржаво Франкфурт надвор од канцелариите на Европската централна банка.На зграда се прикажа огромниот осветлен модел на монета на евро.Кога започна прославата новите монети и банкноти се важеа веќе еден час во Грција и Финска.Всушност,се важеа три часа на францускиот остров Реунион во Индискиот океан.Првата службена набавка се одржа преку употребата на евро банкнотите и монетите за еден килограм личи(вид овошје).Во Финска Централната банка се отвори еден час по полноќ за грашаните да можат да ги разменат валутите а истовремено во средна Европа еврото се обележи со огромна пирамида која се декорираше во Атина на улицата Синтагма.Исто така и другите земји го обележаа доаѓањето на еврото како на пример мостот Понт Нув во Париз се декорираше во боите на ЕУ додека во северниот германски град Гифорн се одржа тажен,симболичен погреб за германската марка.Освен за Германија,планот за воведување на нова валута во основа беше ист.Банките на 1ви Јануари ја прифатија размената на наследната валута каде почнаа да се разделуваат еврата во банкоматите и само еврата беа достапни како законско средство за плаќање.Трговците исто така ја прифатија наследната валута како шанса.Во Германија германската марка на 1ви Јануари не стана законско средство за плаќање но подоцна мораа да ја менуваат во банките.И покрај достапните огромни суми евра сепак стравуваше хаосот.Во Франција овие стравови се истакнаа со закана дека работниците во поштата ќе штрајкуваат.На крај,штрајкот се регулира.Слично на тоа и работниците од француската банка БНП Парибас се заканија дека ќе го спречат воведувањето на еврото со штрајк.Тоа исто така се регулираше.Во основа,со неколку проблеми прецртнаното сепак се оствари.До 2ри Јануари сите банкомати во 7 земји и најмалку 90% во 4 други земји се издаваа еврата како наследна валута.Најлошиот престапник,Италија,имаше 85% од банкоматите за разделување на еврата.Неочекуваната склоност на корисниците да ја потрошат нивната валута наместо да ги разменуваат во банките на кои им се даде шанса во наследнат валута,доведе до привремен недостаток на мала размена на еврото. Сепак,некои бизниси имаат предност да ја зголемат цената за размена на валутата.Според студијата на германската сојузна банка се оствари зголемувањето на цената,но потрошувачите одбија да купуваат толку многу.На пример,кафе бар во Италија кој имаше предност во транзицијата како трета,ги зголеми цените на кафето но подоцна мораше да им плати надоместок на потрошувачите.

Последици[уреди]

На народот им се дозволи да ја зачуваат валутата со ширење на законското средтво за плаќање два месеци се до 28ми Февруари 2002 година.Официјалниот датум на кој престанаа национални валути да бидат законско средтство за плаќање различно од земја членка до земја членка.Најраниот датум беше во Германија,германската марка службено престана да биде законско средтво за плаќање по 31 Декември 2001 година.Повеќето земји членки дозволија нивната валута да кружи цели два месеци.Валутата се разменуваше долго време во комерцијалните банки на валутите на народите во основа до 30 Јуни 2002 година.

Сепак и по служебните датуми продолжи да се прифаќа размената од националните централни банки во различни периоди но во некои држави беше неодредено како на пример во Австрија,Германија,Ирска и Шпанија.Монетите од овие 4 земји како и Италија и Финска останаа разменливи. Првите монети,како што е португалската ескуда станаа неконвертибилни,тие престанаа да имаат монетарна вредност по 31 Декември 2002 година иако банкнотите останаа да се разменуваат до 2022 година.Сите тековни банкноти на 1 Јануари 2002 година останаа да важат најмалку до 2012 година.Продолжија и напорите во обид да се вратат германските монети.Во 2005 год. германскиот телеком привремено промени 50.000 телефонски говорници со цел да се земаат монетите од гермаската марка.На Јавувачите барем на почетокот им се дозволи користењето монети од германската марка,марката која беше еднаква на 1 евро и речиси двапати од вообичаената стапка.Во Франција приходите сеуште ја назначуваа вредноста на продуктите во валутата заедно со вредноста на еврото како и приходите во Словенија.Во другите земји во еврозоната ова долго се сметаше како непотребно.Во Јуни 2008та година списанието Њу Јорк Тајмс изјави дека многу трговци во францускиот град Колобриерс во Провенс,избраа да се прифати разменувањето на француските банкноти.

Ран раст[уреди]

Употребата на еврото во светот.

Нивото опадна дневно од 0.8296 долари на 26 Октомври 2001 година до 0.8115 долари на 15 Јануари 2002 година но потоа еврото брзо се поврати од раната рецесија.Неговата вредност се затвори под 1.00 долар на 6 Ноември 2002 година(0.9971 долари) и оттаму пак брзо се зголеми.Достигна максимум од 1.35 долари во 2004 година и ја постигна највисоката вредност наспроти американскиот долар кој изнесуваше 1.5916 долари на 14 Јули 2008 година.Како што се зголемуваа неговите вредности против британската фунта кон крајот на 2000дата година неговата меѓународна употреба брзо се зголеми достигнувајќи до 97.73 фунти на 31 Декмеври 2008 година.Еврото се зголеми во постојана важност со неговите акции на странски резерви на размена зголемувајќи се до околу 18% во 1999 година и до 25% во 2003 година а истовремено акциите на доларот паднаа до граница на противвредност.Алан Гринспен во 2007 година истакна дека еврозоната е во добивка со зголемување на еврото и се согласи дека иднината ќе биде совршена можност каде ќе може да се разменува подеднакво и еврото ќе стане повреден од американскиот долар.

Проширувања кон крајот на 2000 година[уреди]

Еврозона (2011)

Помеѓу 2007 и 2009 година неколку земји од проширувањата во 2004 год. и пристапија на еврозоната.Словенија пристапи во 2007 година,Кипар и Малта во 2008 година и Словачка во 2009 година.Многу други земји во 2004-тата година се соочија со големи потешкотии во исполнувањето на критериумите за приклучување.

Словенија[уреди]

Словенија е првата држава која се приклучи во еврозоната по пуштање на употребата на монетите и банкнотите.Учеството во вториот механизам на девизниот курс(ERM II)започна на 28 Јуни 2004 година и на 11 Јули 2006 година Советот на Европа донесе одлука да и се дозволи на Словенија да се приклучи во областа на еврото почнувајќи од 1 Јануари 2007 година.Еврото го замени словенскиот толар на 1 Јануари 2007 година.Девизниот курс помеѓу еврото и толарот се постави на 11 Јули 2006 година во вредност од 239.640 толари за разлика од претходното пуштање во употреба каде истовремено се воведоа готовинските и не-готовинските трансакции.

Кипар[уреди]

Кипар ја замени кипарската фунта со еврото на 1 Јануари 2005 година.Се достави службен документ за приклучување во еврозоната на 13 Февруари 2007 година.На 16 Мај 2007 година Европската комисија подржана од Европската централна банка го даде своето зелено светло за воведување на еврото во Јануари 2008 година. Кампањата да се информираат граѓаните на Кипар за еврото започна официјално во кипарскиот медиум на 9 Март 2007 година.Од 15 Март 2007 година до 1 Јануари 2008 година Кипарскиот дом на претставниците ги помина потребните закони за воведување на еврото.Европскиот комесар за економски и финансиски прашања Хоакин Алмунија на 16 Мај 2007 година истакна дека Кипар треба да го усвои еврото како план и Европскиот парламент заедно со раководителите на ЕУ на 21 Јуни 2007 година рамноправно го потврдија датумот.Конечната одлука се донесе од страна на министрите за финансии (Екофин)на 10 Јули 2007 година а девизниот курс се одреди во вредност од 0.585 274 фунти.На 23 Октомври 2007 година моделот на монетите службено се објави во Официјалниот весник на Европската унија.На 1 Јануари 2008 година еврото ја замени кипарската фунта како дрѓавна валута.Еврото се користеше само во областите кои се контролираа од владата на Републиката,Суеверенената база во областа на Акротири и Декелија(под управана Обединетото Кралство надовор од ЕУ) и одбојната зона на Обединетите нации во Кипар.Документот на Турција и Северен Кипар продолжија да ја користаат турската лира како нивна прва валута и еврото како нејзина втора валута.

Малта[уреди]

Малта ја замени малтешката лира со еврото на 1 Јануари 2008 година.На 16 Мај 2007 година комесарот за економски и финансиски прашања на ЕУ хоакин Алмунија истакна дека Малта треба да го усвои еврото како план,подозна одлуката се потврди од Советот на министрите за финансии на 10 Јули 2007 година.Во истиот ден,двојното прикажување стана задолжително и првите малтешки евро монети се судрија со валутата на Париз.Првите малтешки евро монети на 1 Декември 2007 година станаа достапни за јавноста како почетни бизнис пакети кои вредат 131 евро за секое пакување и станаа достапни за малите бизниси кои требаа да ги наполнат касите со доволна сума на евро монети пред денот на еврото.Секоја мала колекција која вреди 11.65 евра стана достапна за јавноста на 10 Декмеври 2007 година. Малтешките монети,тековни во времето на транзицијата на еврото можеа да се разменуваат до 1 Февруари 2010 година.Граѓаните на Малта добиваа информации за еврото директно од нивниот град или село помеѓу Декември 2007 година и Јануари 2008 година во еврозентрите(Centru l-ewro)кои се отворија во текот на денот.Се обучуваа луѓе кои беа поврзани само на работите во врска со размената на еврото и заедно со информативните материјали беа достапни за да се овозможи Советот во евроцентрите.Во Декмеври 2007 година како дел од прославите за размената на еврото,улиците на Валета се прекрија со ќилими на кои имаше насликано евро монети. Прославите достигнаа точка на кулминација на вечерта на Нова Година со прикажување на огномет близу областа на Гранд Харбор(Grand Harbour),неколку други активности мораа да се преместат внатре поради лошото невреме кое го зафати таа ноќ островот.

Словачка[уреди]

Спакувани словачки монети

Словачка го усвои еврото на 1 Јануари 2009 година.Коруната од 28 Ноември 2005 година стана дел од вториот механизам на девизниот курс(ERM II)кој бараше да се разменува оклу 15% од согласената основна стапка.Оваа стапка се промени на 17 Март 2007 година и повторно на 28 Март 2008 година.Стапката од 30.126 словачки коруни од Мај 2008 година конечно се потврди на 8 Јули 2008 година.За да се помогне процесот во претварањето во евра на 1 Април 2008 година Националната банка на Словачка го објави планот за подигање на словачките корунски банкноти и монети.Неколку дена подоцна,на 5 Април 2008 година Словачка службено приложи документ за влез во еврозоната.На 7 Мај 2008 година Европската комисија го одобри документот и ги замоли земјите членки да ја подржат понудата за време на состанокот на финансиските министри на ЕУ во Јули 2008 година Словачка го исполни критериумот за воведување на еврото како национална валута.12 месечната инфлација на Словачка изнесуваше околу 3.2%.Сепак,годишната инфлација во Март 2008 година изнесуваше 3.6%.Фискалниот недостаток изнесуваше 2.2% наспроти рефертната вредност од 3.0%.Долговниот однос на владат изнесуваше 29.4% од бруто домашниот производ во 2007 година кој беше многу под максимумот на односот од 60.0%.Јавното мислење ја подржа врската со корист од 58% и 38% против.Но 65% се грижеа за влијанието од нападите за усвојувањето.Три месеци по усвојувањето на валутата,83% од словените сметаа дека се во право во одлуката на Словачка за да се усвои еврото.На 1 Јануари 2009 година јавноста вклучи „евромобилност“ за транзицијата од коруна на евро и професионален актер возеше низ земјата одржувајќи импровизирани квиз шоуа за еврото.Победниците добиваа маици,калкулатори за претварање евра и чоколадни евромонети.Во 2008 година основните стартни комплети евра станаа славен божиќен подарок за 500 коруни.Монетите сепак не беа важечко законско средцтво за плаќање во еврозоната се до 1 Јануари 2009 година,иако размената на коруната по 17 Јануари 2009 година требаше да се одреди датумот за размената во централната банка во Братислава.Секој којшто користеше словачки евромонети пред 1 Јануари можеше да се казни.Деловниот сектор кои ја користеа транзицијата да ги зголеми цените беа предмет на казнување.

Време на рецесија[уреди]

Договорот од Лисабон го одреди местото на Жан Клод Џанкер како претседател на Еврогрупацијата

Како резултат на светската финансиска криза која започна во 2007/2008 година еврозоната влезе во својата прва службена рецисија и во третата половина на 2008 година се потврдија конечните бројки се до Јануари 2009 година.На 11 Октомври 2008 година државните раководители на Еврогрупацијата и владите(подобро отколку финансисиките министри)одржаа исклучителен самит во Париз за да го одредат планот за приклучување во еврозоната и стабилизирањето на Европската економија на Европската ценртрална банка.

Реформи[уреди]

Раководителите успееја да направат план да и се спротистават на финансиската криза која вклучуваше стотици милјарди евра на нови иницијативи за да се спречи стравот од „колапс“.Тие се согласија на спасоносен банковен план:властите ќе купуваат во банките за да ги зголемат своите финансии и ќе ги гарантираат меѓубанкарските заеми.Управувањето против кризата се смета како неопходна з ада се заштитат делата на една држава која подржува друга од влошување на банковната способност за плаќање и проблемите во недостатокот на кредити.Во големата депресија се преземаа мерки т.н „искористи го соседот“ кои беа еднострани од државата и се сметаа дека само ја зголемуваат економската загуба.И покрај почетните стравувања од преговарачите кон крајот на 2009 година стресот од таквата голема рецесија која можесе да доведе до разделување на еврозоната и позицијата на еврото која всушност се зацврсти како што поминуваа годините.Далеку од сиромашните извршени економии кои напредуваат стануваат стандарден ризик,обврзниците се ширеа низ Германија и најслабите економии го зголемуваа олеснувањето на вирусот на овие економии.Европската централна банка(ЕЦБ) во Јуни повеќето кредити ги претвори во богатство внесувајќи 500 милјарди евра во банките.Всушност еврото започна да се гледа како засолниште каде надворешните земји како што е Исланд се далеку полоши од оние со еврото,Исланд според тоа поднесе молба кон ЕУ за да има корист од употребата на поголемата валута.Во 2009 година Договорот од Лисабон ја одреди Еврогрупацијата,средбата на евро финансиските министри заедно со службениот претседател.Жан Клод Џанкер постапи како претседатл пред и по формализацијата и го бранеше зацврстувањето на групацијата,економската соработка и општата презентација.Апетитот за поцврста економса соработкаа порасна за време на рецесијата и потенцијалниот неуспех на некои послаби членови во еврозоната.Сепак,Германија наспроти неколку чекори за зацврстување на Еврогрупацијата како што се обидите на состаноците со францускиот претседател Николас Саркози се должи на стравовите од поткупувањето на независноста на ЕЦБ.Жан Клод Тришет,кој го презема претседателството во ЕЦБ во Дузенберг во 2003 година одбегна бројни напади од Саркози во почетокот на рецесијата.Сепак со ризикот на стандардот во Грција и другите членови кон крајот на 2009/10 год.раководителите на еврозоната се согласија на провизии за да им помогнат да се извлечат оние земји членки кои не можеа да подигнат заеми(активно за Грција во Април 2010 година).Ова е целосно менување на договорите на ЕУ каде се исклучуваат небитните извлекувања на евро членовите со цел да се охрабрат во управувањето до подобри финансиски средтства.И покрај тоа што Грција борејќи се да ги поврати своите финансии,другите земји членки исто така со ризик оставија последици на останатата економија во еврозоната.Механизмот за помагање во извлекувањето се осмисли во форма на посебно управување на намерите кое се нарекува „Европска финансиска стабилност и способност“ и целта е во зачувувањето на финансиската стабилност во Европа со овозможување на финансиска помош до змејите во еврозоната кои имаат потешкотии.Кризата исто така постигна согласност за понатамошно економско обединување и низа предлози како што е Европскиот монетраен фонд или државната благајна.

Естонија[уреди]

И покрај преговорите дека кризата во Грција може да се рашири и еврото би можело да опадне,новите земји во ЕУ сеуште продолжуваа да притискаат за членство.Во 2010 година Естонија ја доби подршката за пристап од Европската комисија,Централната банка и Парламентот на 1 Јануари 2011 година со усвојување на валутата во Естонија.

Наводи[уреди]

Надворешни врски[уреди]