Семрежје

Од Википедија — слободната енциклопедија
(Пренасочено од Интернет)
Прејди на: содржини, барај
Делумна претстава на семрежјето со неговите јазли

Семрежје (или интернет, од англиски: Internet) — јавно достапен систем на меѓусебно поврзани сметачки мрежи од целиот свет, кои пренесуваат податоци во форма на пакети со користење на стандардното множество протоколи означено како TCP/IP. Семрежјето се состои од голем број мали и големи, домашни, деловни владини и невладини мрежи, кои што заедно пренесуваат различни информации и услуги, како електронска пошта, директен разговор, како и меѓусебно поврзани мрежни места (websites) и други документи од Пајажината (Светска пајажина - World Wide Web, WWW).

Наспроти општоприфатеното користење, поимите семрежје и пајажина (web) не се синоними: семрежјето е збирка на меѓусебно поврзани сметачки мрежи, поврзани со бакарни жици, оптичковлакнени кабли, безжични врски и слично, додека пајажината е збирка на меѓусебно поврзани документи со користење хиперврски и адреси (Uniform Resource Locator / URL ), до кои што може да се пристапи со користење на семрежјето. Покрај пајажината, семрежјето обезбедува и многу други служби, како е-пошта, споделување на податотеки итн.

Историја и помивање на семрежјето[уреди]

Корените на семрежјето се во ARPANET, американсa одбранбена мрежа создадена во 1969 година. Првата TCP/IP мрежа е направена на 1 јануари 1983 така што овој датум е земен за создавањето на семрежјето. Во тоа време семрежјето можеле да го употребуваат универзитетите, војската и некои други државни организации во САД и бил наречен NSF (National Science Fondation = Национална научна фондација). Семрежјето доби комерцијална употреба дури во 90-тите години.

Во август 1991 година од CERN (европска организација за нуклеарни проучувања) го претстави проектот World Wide Web, а две години подоцна се претставени и HTTP протоколот и HTML кодот. Беше создадено првото мрежно место на CERN. А веќе во 1993 година беше создаден и првиот графички пребарувач Mosaic web browser 1.0. Во 1996 семрежјето веќе станало популарно и започнало да се употребува за комерцијални и приватни потреби. Така што според последните статистики направени на 1 јануари 2006 год. семрежјето го користат една милјарда луѓе.

Семрежјето претставува множество од служби кои работат врз поврзаните сметачки мрежи низ целиот свет со што се овозможува брза размена на информациите односно податоците преку постоечките телефонски линии.

Англискиот поим „интернет“ е добиен како кратенка од INTERnational NETwork - INTERNET што во превод би значело меѓународна мрежа. А во неа се вклучени милиони луѓе од светот.

Структура и организација на семрежјето[уреди]

Насочување на пакети по пат на разни степени (слоеви) на семрежни услужници.

Семрежјето како мрежа постои веќе триесетина години, меѓутоа со појавата на светската пајажина (WWW) семрежјето станува она што го знаеме денес.

Во почетокот на семрежјето било комплицирано барањето на податоци, корисниците биле принудени рачно да ги испишуваат наредбите. Поголем број корисници не сакале или не ги знаеле наредбите.

Затоа во 1989 година Тим Бернерс-Ли од Европската лабораторија за нуклеарна физика во Швајцарија CERN, пишува предлог за изработка на единствен хипер текстуален програм за дистрибуција на податоците помеѓу луѓето, т.е. сѐ уште само на научниците бидејќи 1989 година сеуште немало голем број на домашни сметачи и имало многу мал број на корисници на семрежјето.

Крајот на 1990 година почнал да се развива и самиот проект WWW. Започува со развој на првата програма за пристап на семрежјето со едноставно име WWW. Овој програм работел со текстуално пребарување. Кон крајот на 1992 година, веќе постоеле педесетина опслужувачи за WWW. Набрзо е напишан и првиот прегледувач со графички приказ Viola, а напишана е и првата верзија на HTML (Hyper Text Marcup Language), толку поедноставна од денешната, но постоењето на хипер врски за поврзување на документите овозможува лесно пребарување и сосема доволна достапност на информациите.

Почетокот на 1993 година Marc Andreessen од NCSA (National Center for Supercomputing Applications) напишал и друг таков пребарувач, наречен Mosaic. Marc 1994 година основа фирма Netscape Communications и покрај Тим Бернерс се смета за најзначаен човек за развојот на WWW.

При крајот на 1994 година, проектот за развој на WWW го презема Конзорциумот W3 кој заеднички го основале CERN и MIT (Massachusetts Institute of Technology).

1994 година еволуира и HTML кој во верзијата 2.0 донесува поддршка за некои клучни новини како што се: формулари и обрасци. Истата година излегува и првата верзија на Netscape кој донесува една многу важна новост, прикажување на JPEG слики (другите прелистувачи биле ограничени само на GIF-ови).

1995 година Netscape излегува со верзијата 1.1 и воведува додатни новости, меѓутоа надвор од важечките стандарди за HTML јазик. Внесува свои тагови, како што се оние за позадини и таблици. Иако ова предизвика бројни расправи за исправноста на таквата постапка, Netscape-овите ознаки почнуваат да владеат на мрежата.

1995 година излегуваат и Windows 95 од фирмата Microsoft која тоа време не беше свесна за важноста на семрежјето, па поради тоа, како додаток, исфрла слаба верзија на Internet Explorer прелистувач.

1996 година Netscape исфрла верзија по верзија, на што Microsoft одговара со Internet Explorer 2.0, кој најавува создавање на уште еден моќен прелистувач, јака конкуренција на популарниот Netscape.

После неуспешни стандардизации на HTML 3.0, W3 дига раце од HTML, за после излегување на Internet Explorer 3.0, кој е многу подобар од истобројната верзија на Netscape, да се врати на следењето на развојот на HTML стандардот, по што излегува HTML 3.2.

1997 година излегува четвртата верзија на HTML јазикот, а на пролет истата година, двете фирми исфрлаат свои пребарувачи со бројот 4.0.

1998 година под надзор на W3 конзорциумот, конечно излегува HTML 4.0 во три подверзии:

  • HTML 4.0 Strict – наменет за употреба на каскадни стилски страници (CSS);
  • HTML 4.0 Transitional – има презентациски можности и
  • HTML 4.0 Frameset – за употреба на рамки

19 декември 2000 година W3 конзорциумот официјално ги издава xHTML 1.0 стандардите.

Адреси на семрежјето[уреди]

Адресите се формирани слично како и поштенските адреси: име, презиме, улица, број итн. Знаеме дека кога патува некое писмо, прво се гледа државата, потоа местото, улицата, бројот и на крајот името на примачот. Слично е и во семрежјето. Секоја држава има своја единствена меѓународна адреса т.е кратенка наречена код. На пример кодот за Македонија е .mk за Грција .gr за Франција .fr, Велика Британија .uk итн. Кога патува некое писмо, откако ќе ја видиме државата потоа го бараме местото. Но бидејќи во секоја држава има многу различни места, адресите на семрежјето не се земени по места туку по дејности, бидејќи дејностите , како што се образование, стопанство, управа итн. ги има во секоја држава. Овие дејности се наречени домени. Во семрежјето постојат 6 домени. Нивните имиња се кратенки од англиското име за дејноста и тоа:

А за улица се земени организациите и подорганизациите во дејноста. Така, во образованието во Македонија постојат повеќе организации и подорганизации како што се универзитетите и факултетите. На пример името на гимназијата „Јосип Броз - Тито“ на семрежјето е јбт, а на некоја гимназија е ДСУ. Овие имиња всушност се имиња на поддомени. На пример некој студент на некој фалкултет си дал семрежјето име Гоце тогаш неговата адреса е goce@jbt.dsu.edu.mk. Знакот @ (мајмунче) означува припадност, што значи Гоце припаѓа на, односно е поддомен на jbt.dsu.edu.mk овој домен е под-домен на dsu.edu.mk, кој пак е под домен на доменот за образование edu.mk, а тој е поддомен на доменот mk кој е поддомен на семрежјето.

Видови на поврзување на семрежјето[уреди]

Поврзувањето најчесто се врши преку посредник таканаречен семрежен услужник (provider). Тоа е фирма која обезбедува семрежје така што корисникот го поврзува со другите услужник, од другите земји од светот. Услужникот располага со брз опслужувач и со специјална опрема, а за своите услуги наплаќа од корисниците. Корисниците е потребно да си купат ИП адреса односно корисничко име и лозинка со кои ќе можат да се поврзат на семрежјето. Во македонија постојат разни услужици, меѓу кои МТ-нет, КејблТел, Уан, У-нет, Теле-кабел, Мол, Цкѕстар и многу други.

Постојат различни начини на поврзување на семрежјето, и тоа:

Новости: Во 1996 година започна да се создава една нова мрежа наречена internet2 односно 200 универзитети формираа непрофитна организација (UCAID) The Unuversitis Corporation for Advanced Internet Development, и уште 20 најјаки ИТ компании во светот како: Microsoft, HP, IBM, Sun microsustem, Red Hat и многу други се поврзаа и направија супер брза мрежа наречена Аблине. Сите овие фирми, универзитети и други државни установи денес се поврзани со internet2™, односно со врска брза 10 ГБ/с, врска 150.000 пати побрза од денешната. Така на пример еден двд филм од 4 ГБ може да се симне за 5 секунди. Корисници на оваа мрежа можат да бидат само организации членки на интернет2 односно оние кои ќе придонесат за развој на оваа мрежа, а членство на физички лица не е дозволено. Партиципацијата чини 50.000 долари годишно.

Поврзано[уреди]

Надворешни врски[уреди]