Индијанците во САД

Од Википедија, слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај


Индијанците се домородски народ, кој живее во рамките на границите на денешните САД, на Аљаска и Хаваите. Тој е составен од многубројни, различни племиња и етнички групи. Mногу од нив преживееле како политички заедници недопрени од надвор. Термините кои се користат, а се однесуваат на индијанците се доста контроверзни. Според записите од 1995 во Бирото за попис во САД , во низа од интервјуата по домовите, најголем дел од испитаниците, искажувајќи предност на себеси пред другите, се нарекуваат "Американски Индијанци" или едноставно "Индијанци". Овој термин бил прифатен од страна на поголемиот дел од печатот и некои академски групи но, дефинитивно терминот не ги вклучувал домородците на Хаваи, или Аљаска како на пример Алеутите, Инуитите и Јупик народот.

Кон крајот на 15-тиот век, миграцијата од Европа во Америка донела вековни конфликти но, и прилагодувања на стариот со новиот светски поредок. Повеќето Индијанци живееле номадски живот и нивната историја ја пренесувале на најстариот начин, усно. Па така, Европјаните станале креатори скоро на сите преживеани историски записи во врска со конфликтот.

Културата на староседелците била сосема различна од културата на прото-индустриски и главно христијански имигранти. Многу автохтони култури биле базирани на мајката, во главна улога, и опфаќале ловишта и земјоделско земјиште кои биле користени од целата заедница. Европјаните во тоа време имале патријархални култури и развиен концепт на право на индивидуална сопственост ,споредено со други земји, кои функционирале многу по различно. Разликите во културите меѓу Индијанците и имигрантите од Европа, како и вековната променливост на сојузите меѓу различни народи од секоја од културите, предизвикала широки политички тензии, етничко насилство и општествени пореметувања. Индијанците смртно страдале од контакти со Евро-азиски заболувања, за кои немале стекнато имунитет. За епидемијата на ситни сипаници се смета дека однела најголем број жртви од староседелската популација, иако, проценките на популацијата пред Колумбо и онаа што е денес регистрирана во САД , значително варира од 1-18 милиони. После побуната на колониите против Велика Британија и востановувањето на Соединети Американски Држави, претседателот Џорџ Вашингтон и Хенри Нокс , дошле на идејата да извршат цивилизирање на индијанскиот народ и интегрирање како граѓани на САД. Асимилацијата ( била да е на доброволна основа како со Choctaw, или присилна) станала составна политика на Американската администрација. За време на 19-тиот век, идеологијата на манифестот станала интегрален дел на Американското национално движење. Експанзијата на Евро-американската популација до запад, после Американската револуција, резултирала во зголемен притисок врз земјата на Индијанците, војувања меѓу групите и зголемена тензија. Во 1830 год., Американскиот Конгрес го усвојува Законот за отстранување на Индијанците, со кој Владата се овластува да го релокализира домородското население од нивните домови во веќе воспоставените држави на територијата западно од реката Мисисипи, со што би се релаксирала евро-американската експанзија. Како што навлегувала американската експанзија кон Запад, староседелците и доселениците рудари ги зголемувале меѓусебните конфликти пример со Great Basin, Great Plains и други западни племиња. Тие биле сложени номадски култури базирани ( првенствено) на одгледување коњи и сезонски лов на бизони. Давале отпор против американскиот упад дури и со децении после завршувањето на Цивилната војна и Трансконтиненталната железница. Оваа серија воени судири со Индијанците биле доста чести до 1890-тите но, имале и свој продолжеток во 20-тиот век. Со текот на времето, САД ги принудија домородците на серија договори и земјишни цесии од нивна страна и во многу западни земји формираа резервати за нив. Претставниците од администрацијата ги убедувале Индијанците да го прифатат европскиот начин на земјоделие и други навики но, Евро-американската земјоделска технологија во тоа време била неадекватна за сувото тло во резерватите. Во 1924 год. на сите староседелците, кои сеуште не беа граѓани на САД, Конгресот им додели американско државјанство.

Современите Индијанци се целосно интегрирани во САД имено, тие се членови на нацијата, племињата или врзани со сувереноста и законски права. Културниот активизам, од доцнежните 60-ти, го зголеми нивното учество во политиката и доведе до зголемување на напорите да се пренесува и негува мајчиниот јазик на младите генерации како и воспоставување на поголема културна инфраструктура. Индијанците основаа независен печат и online медиуми , како скорешните FNX, првиот Индијански ТВ канал, воспоставија свои студиски програми, племенски училишта и универзитети, музеи , јазични програми и зголемен број на објавени дела од нивни автори.

Историја[уреди]

Пред Колумбо[уреди]

Неолитик не се користи за општо појаснување на староседелската култура на Американците, согласно статијата Археологија на Американците. Вообичаената теорија за староцеделците на Америка е дека најраните предци на американскиот народ се доселиле од Евроазискиот дел преку копнениот мост кој некогаш постоел, а кој денес е познат како Берлигов Теснец. Имено, копното било проодно за време на период на глацијација, кога нивото на водата било пониско. Вистинската бројка и начинот на ова миграција е ставена под знак прашање но, сепак се верува дека мостот постоел до пред 12 000 години, кога дефинитивно бил поплавен.

Според лингвистички и генезички записи постојат три главни миграции; раните Палеоамериканци се распространиле низ целата Америка , создавајќи и по неколку стотици културно различни нации и племиња. Климата на Северната Америка во 8000 пне била многу слична на денешната.

Clovis културата е начин на живот кој изобилува со мегафауна од околу 11 000 пне, се протегала главно во Северна Америка, иако постојат и одредени докази, базирани на истражувања направени на животински коски со т.н. јаглеродна метода, дека оваа култура опстојувала делумно и во делот на Јужна Америка.

Бројни Палеоиндијански групи ја окупирале Северна Америка. Базирано на подоцнежната орална историја, Индијанците живеат на тлото на овој континент уште од самиот почеток на нивната генеза, која е опишана во огромен број на традиционални приказни. Како и да е, генетските и лингвистичките податоци ги поврзуваат староседелците од континентов со предците на Северо- Источната Азија.

Фолсом традицијата се карактеризира со Фолсом алатка, како алатка за напад и специфичен начин на убивање, со која се убивале и колеле бизоните. За оваа алатка се смета дека датира од 9000 или 8000 години пне.

Луѓето со Na-Dené јазик влегле во Северна Америка кон почетокот на 8000 год, пне, така да до крајот на 5000 год. пне стигнале до Северо-западниот дел на Тихиот океан. Од тука пак, мигрирајќи долж океанската обала навлегле во внатрешноста на земјата. Се верува дека нивните предци мигрирале одделно во Северна Америка, подоцна од Палео-Индијанците. Тие ја населиле Аљаска и Северна Канада, на југ долж обалата на Тихиот океан, внатрешноста на Канада и во јужните предели на Големата рамница и југо-западниот дел на Америка. Тие се најстарите предци на народот кој зборувал со Athabascan јазик, како и на денешните, историски познатите Навахо и Апачи.

Од 1990 год., археолозите истражиле и евидентирале податоци за единаесет места од Средноархајски период на територија од денешната Луизијана и Флорида, каде што ранире култури граделе комлекси со земјени насипи. Тоа биле заедници составени од ловци и собирачи, а не како што се верувало согласно теоријата на Неолитската Револуција. Имено, според неа, за опстојување на ваков тип големи села, за подолг временски период, населението морало да се занимава со земјоделие. Најзначителен пример е Watson Brake во северниот предел на Луизијана, каде што комлексот од 11 насипи се смета дека датира од 3500 год. пне, што го прави најстара комплексна конструкција од ваков тип во Америка. Ваквите насипни конструкции се правеле уште наредните 500 год. и престанале околу 2800 год. пне , веројатно како резултат на промена на надворешните услови. Групата позната како Poverty, е подоцнежна архајска група која ја населила областа во долниот тек на реката Мисисипи и околу Мексиканскиот Залив. Оваа култура опстојувала од 2200 до 700 г. пне, за време на подоцнежниот архајски период. Артефактите укажуваат на размените што луѓето ги вршеле со домородскиот народ сместен од Џорџија до регионот на Големите езера.Ова е едно од бројните места со комплекси од насипи, карактеристика за староседелските култури ширум долините на Мисисипи и Охајо. Тие се едни од неколкуте заедници- наследници, познати како градители на насипи.

Периодот познат како Woodland за неселението ( пред Колумбо) од Северна Америка , укажува на период приближно од 1000 г. пне до 1000 не, кој важи поточно за источниот дел од овој дел од континентот. Терминот Woodland бил создаден во 30-тите и се однесува на праисториските места кои датираат меѓу Архајскиот период и културите покрај Мисисипи. Традицијата позната како Hopewell е термин кој ги поврзува заедничките аспекти на културите на Индијанците кои постоеле долж реките во северо-источниот и средно-западниот дел на САД од 200 г. пне до 500 год. не. Hohokam е една од четирите праисториски археолошки традиции на пределот што денеска ја покрива Југо-Западната Америка. Живеејќи едноставно како земјоделци , тие одгледувале пченка и грашок. Првите Hohokam групи основале низа мали села по средната должина на реката Gila. Заедниците биле лоцирани во близина на добро обработливо земјиште, со суво тло во првите години на споменатиот период.

Мисисипи културата, која се протегала низ Охајо и долината на Мисисипи градејќи населби низ југоистичниот предел, го изградила најголемиот насип во Северна Америка , на север од Мексико, поточново во Cahokia, на притоката на реката Мисисипи, во денешниот Илиноис. Заедницата почнала се создава на ова место околу 950-та год. , а својата максимална популација од 20-30.000 жители ја достигнала во 1250-та год. , што не може да се поистовети со ниту еден град во денешните Соединетите Држави до периодот после 1800.

Во Северна Америка еволуираат стационирани и софистицирани заедници ( пред Колумбо). Порастот на комплексните култури се базирал на почетокот на одгледување на пченка, развој на погусто населени места и општествена организација од 1200 до 1650 год. Донесувањето на пченката од Средна Америка доведува до акумулација на посевите, можност за зголемување на популацијата, како и развој на посебни вештини.

Народот од Iroquois League или луѓето од Long House, со седишта во северниот дел на државата и западен Њу Јорк, имале модел на конфедерацијашто е слична карактеристика за средниот 15-ти век. Се смета дека нивната култура дала допринос кон политичката мисла за време на развој на Владата на САД. Нивниот систем на припадност бил некој тип на федерација , различен од цврстите и централизираните Европски монархии.

Интерплеменските војни биле ендемски и довеле до раселување и миграција на голем број племиња.

Европско населување и колонизација[уреди]

После 1492 год. европските истражувања и колонизации на Америка ја револуционализираа перцепцијата на Стариот и Новио Свет за самите нив. Многу од позначајните контакти биле остварени на Флорида и Заливската обала од страна на шпанските истражувачи.

Влијание на домородското население[уреди]

Од 16-19 век, индијанската популација значително се намалила. Најеминентните научници сметаат дека, меѓу поголемите причини за вакво нешто, носечката улога ја има епидемијата, која била донесена од Европа,а за која Индијаците сеуште немале изградено имунитет. Тешко е да се процени бројот на староседелското население кое живее денес на територијата на САД. Проценките се движат од најниски 2,1 па се до високи 18 милиони жители.(Dobyns 1983). До 1800, домородското население во денешните САД се намалило на приближно 600 000 жители, од кои само 250 000 староседелци останале до 1890. Малите и големите сипаници, ендемски и ретко кога фатални за Европејците ( долго после откако биле донесени од Азија), често биле смртоносни за Индијанците.

Во 1634 год., свештеното лице Andrew White од Исусовото Здужение, основал мисија на територијата на денешната држава Мериленд. Целта на мисијата, како што му е преведено на главатарот на едно индијанско племе од таа територија била да ја прошири цивилизацијата и вкорени некои упатстава на неговата неписмена раса како и да им го покаже патот до рајот.. Во свештеничкиот дневник било запишано дека до 1640 год. била формирана т.н. Св. Мери заедница и Индијанците почнале да ги праќаат децата таму за да учат заедно со англичаните. Меѓу децата била и ќерката на познатиот поглаватар Pascatoe, на индијанското племе Tayac, што е пример не само за прво школо за Индијанци, за девојчиња, туку и како прво заедничко училиште. Во истиот запис стои и дека во 1677, од страна на Заедницата било отворено и хуманистичко училиште ( во центар на Мериленд), раководено од двајца свештеници. Истото било од голем интерес за младите староседелци, кои биле неуморни ученици, и како такво дало значителен допринос за општ прогрес. Мериленд и двете основани училишта пратиле две момчиња во Св Омер, таму тие заедно со Европејците успешно учествувале во натпревар за одбрана на честа како првенци во класата. Што значи не е ниту златото, ниту пак среброто, ниту било што на Земјината топка, она што може да ги спои религиите, туку самите луѓе, оние домородци кои неправедно беа нарекувани дивјаци, дадоа придонес со своите доблести и цивилизациски вредности. Во 1727, сестрите од редот Св. Урсула го основале училиштето Ursuline Academy во Њу Орлеанс, кое моментално е најстарото, и се уште во употреба училиште за девојчиња, а воедно и најстарото католичко училиште во САД. Уште од времето на неговото основање тоа понудило свои услуги на индијанските девојчиња, подоцна, на девојчињата од Афроамериканските робовски заедници као и на слободните обоени жени.

Меѓу 1754 и 1763 год., многу индијански племиња биле инволвирани во Француско – Индијанската војна / Седум годишната војна. Оние кои биле вклучени во тргувањето со крзна се труделе да им се приклучат на француските сили кои биле против британските воени колонијалисти. Британците стекнале помалку племенски сојузници освен неколку племиња кои сакале да покажат привржаност кон асимилација и лојалност , а со цел преку договори да си ги задржат сопствените територии. На крај, најчесто биле разочарани кога истите договори биле поништувани. Племињата имале свои цели, имено, преку сојузништво со Европските моќници да ги победат вечните индијански непријатели. Некои од Iroquois, кои биле лојални на Британците и им се приклучиле во борбата како дел од Американската Револуција, пребегнале на север во Канада. Во периодот кога Европските истражувачи стигнале до Западната обала или 1770-тите, големите сипаници веќе биле причина за изумирање на најмалку 30% од индијанското население на Северната обала. За следните 80-100 години, големите сипаници и други заразни болести ја опустошиле староседелската популација во регионот. На пример популацијата во т.н. Puget Sound област , која еднаш била проценета на 37 000 жители, се намалила на само 9000 преживеани лица, токму во времето кога имало масовни доселувања т.е. средина на 19ти век. Епидемиите со варичелата во 1780-82 и 1837-38 год. довеле до опустошување и драстична депопулација кај Plains Индијанците. Во 1832 год. , Федералната влада ја воспоставува програмата за вакцинација од варичела на Индијанците (Акт за Вакцинација на Индијанците , 1832). Тоа била првата федерална програма која се однесувала на решавање на здравствен проблем на Индијанците.

Запознавање со животните[уреди]

Освен запознавање на двата света, доаѓа до запознавање на животни, инсекти и растенија, намерно или случајно, познато како Колумбовска размена. Во 16тиот век, Шпанците и некои други Европјани донеле коњи во Мексико. Некои од нив избегале во дивината каде почнале да живеат и да се размножуваат самостојно. Откако Индијанците почнале да ги користат коњите, започнува промена на нивната култура во самата основа, посебно со нивните номатски навики за лов. Повторното донесување на коњите во Северна Америка имало значително влијание на културата на Индијанците од Големите рамнини.

Војната на Кралот Филип[уреди]

Војната на Кралот Филип, или позната под називите Metacom војна или Metacom востание, бил вооружен конфликт меѓу староседелските жители на денешната јужна Нова Англија и Англиските колонисти од една страна и нивните индијански сојузници од 1675-76 год. од другата. Таа продолжила во северниот дел на Нова Англија ( првенствено во границите на Maine) дури и откако бил убиен кралот Филип, се до потпишување на примирјето во Заливот Casco во април 1678.

Фондација за слобода Некои Европјани, индијанските заедници ги сметале за претставници на т.н. златно доба, ним познато само во фолклорната историја. Во 20-тиот век , некои писатели ја истакнаа политичката конфедерација на народот Iroquois заедно со демократската влада како одговорни за развој на Конфедерацискиот Акт и Уставот на Соединетите Држави.

Американската револуција[уреди]

За време на Амриканската револуција, ново промовираните Американски Држави се натпреварувале со Британците во покорување на индијанскиот народ , источно од реката Мисисипи. Најмногу од Индијанците се придружиле на борбата од страна на Британците, поради двете основни причини: нивните трговски врски и надеж дека поразот на колонијалистите ќе доведе до престанок на колонијалната експанзија врз нивната земјата. Многу од домородските заедници биле поделени на различни страни во војната , додека пак некои сакале да останат неутрални. Првата домородска заедница која потпишала договор за примирје со новата Владата на Соединетите Држави, била Lenape. За Конфедерацијата на народот Iroquois, станионирана во Њу Јорк, Американската револуција прераснала во цивилна војна. Британците потпишуваат примирје со Американците со Парискиот Договор (во 1783), со кој им отстапуваат огромни индијански територии без да ги информираат или да се консултираат со домородскиот народ.


Америка во 18-тиот век[уреди]

Соединетите Држави биле желни за проширување, за развивање на земјоделие, формирање на населби во нови области и задоволување на гладта за земја на новодоселениците од Нова Англија и новите имигранти. Националната влада првенствено се обидела да ја добие земјата од домородците преку договори. Државите и доселениците често биле во судир поради ваквата политика.

Американската политика кон староседелците продолжила да еволуира и после Американската Ревоулуција. Џорџ Вашингтон и Хенри Нокс верувале дека староседелците треба да се прифатат како луѓе но, со заедници кои се на пониско развојно ниво. Вашингтон започнал со политика на појачан цивилизирачки процес. Бил формиран План за цивилизирање, составен од следниве 6 точки :

Праведно судење на Индијанците Регулиран откуп на индијанското земјиште Промовирање на трговијата Промовирање на обидите за цивилизирање и унапредување на индијанското општество Претседнички авторитет за давање на поклони Казнување на оние кои ги прекршуваат правата на Индијанците

Benjamin Hawkins, е видена на нејзината плантажа, како ги подучува Индијанците Creek, во врска со начините како се користи Европската технологија. Насликано во 1805 год. Во подоцнежниот 18ти век, реформаторите кои ги подржувале Вашингтон и Нокс, го подржале и образованието на децата и возрасните домородци, со цел да се цивилизираат или на било кој начин асимилираат во поголемото општество ( наспроти нивно изолирање во резервати). Актот за Цивилизацискиот Фонд од 1819 год. ја промовирал оваа политика со обезбедување на фондови на здруженија ( главно религиозни) кои работеле на подобрување на индијанските заедници.

19ти век[уреди]

Tecumseh бил водач на Shawnee во т.н. Војната на Tecumseh кој имал намера да организира сојузништво на индијанските племиња ширум Северна Америка.

Како што продолжила експанзијата на Америка, староседелците се повеќе го попречувале навлегувањето на доселениците во неколку региони на новоформираната нација( како и во неорганизирани територии)од Северозапад до Југоисток , па се до Запад, каде што доселениците се сретнале со племињата од Големата долима. Источно од реката Мисисипи, една меѓу племенска армија предводена од Tecumseh, поглаварот на Shawnee, остварила многу борби во регионот на Северозапад, за време на 1811-12 , позната како војната на Tecumseh. Конфликтите на Југоисток ги вклучуваат: војната на Creek и војната на Seminole, и пред и после отцепување на голем број Индијанци, членови на Пет Цивилизирани Племиња. Домородскиот народ од рамнината на запад ги продолжиле вооружените конфликти со Соединетите држави во текот на 19тиот век, преку т.н. Индијански војни.

Во 1830тите, претседателот Џексон го потпишува Актот за преселување на Индијанците, политика на релоцирање на Индијанците од Југоисток на територија на Средниот-запад, и тоа поради нивната заштита. Оваа присилна емиграција е позната како Патека на солзи.

Во јули 1845г. , уредникот на њујоркшкиот весник John L. O'Sullivan ја креирал сложенката Манифест на судбината , како дизајн на провидението во поддршка на територијалната експанзија на Соединетите држави. Манифестот на судбината оставил тешки последици по староседелците, од причини што континенталната експанзија на Соединетите држави била на сметка на нивната окупирана територија.

Актот за апропријација на Индијанската територија од 1851 , станал преседан за современите резервати за домородците, имено, дошло до распределување на средства за племенско исселување во резервати од причини што веќе немало слободни територии за преселби.

Граѓанска војна[уреди]

Ely Parker бил генерал на Цивилниот Воен Сојуз, тој ги запишал условите за примирје меѓу Соединетите Држави и Конфедеративните Американски Држави.

Многу староседелци служеле воена служба за време на Граѓанската војна , на двете завоени страни.

Исселувања и резервати[уреди]

Во 19-тиот век, постојаните доселувања од Соединетите држави кон запад, постепени принудиле голем број од староседелците да се преселат по западно и тоа често со принуда и секогаш крајно неволно. Индијанците сметале дека ваквите исселувања се незаконски и се во спротивност со договорот познат како Hopewell Treaty од 1785г. Под раководство на претседателот , Ендру Џексон, Американскиот Конгрес го донесува Актот за преселување на Индијанците во 1830. Споменатиот Акт го овластува претседателот да раководи со договорите за територијална размена на индијанската територија на исток од реката Мисисипи со територија во западната област од реката.

Дури 100 милиони староседелци биле преселени на Запад, како резултат на оваа политика на исселување на Индијанците. Теоретски гледано, овие преселби требало да бидат на доброволна основа , со што многу Индијанци би останате на си живеат на териториите на Исток. Меѓутоа, во пракса работите биле сосема поинакви, имено, племенските поглаватари биле изложени на секакви притисоци со цел да го потпишат понудениот договор за исселување. Највпечатлив чин на насилство е т.н. Патека на солзи, односно, преселбата на племето Cherokee, од страна на претседателот Џексон.


Индијанците и Американското државјанство[уреди]

Во 1817, племето Cherokee станале првите Индијанци , препознаени како американски државјани. Согласно Член 8 од Договорот потпишан во 1817 год. со племето Cherokee, Повеќе од 300 Cherokee ( глави на семејствата) со чесност и искреност на нивните едноставни души, избраа да станат американски граѓани.

Услови за стекнување државјанство предвидувале: 1. Одредби од потпишан Договор ( како со Cherokee) 2. Регистрација и парцелизација на земјиштето согласно Актот на Dawes од 8 фебруари, 1887 3. Производство на патенти со бесплатни примероци 4. Прифаќање на цивилизирани животни навики 5. Малку деца 6. Стекнување на државјанство со раѓање 7. Станување на војник и морнар во служба на армијата на САД 8. Дозволен брак само со американски државјанин 9. Посебени Закони донесени од Конгресот По Граѓанската војна во Америка, во Законот за Граѓанските права од 1866, истакнато е дека сите лица родени во Соединетите држави, а не се предмет на некоја странска сила, освен Индијанците кои не плаќаат данок, стануваат американски државјани

Закон за апропријација на индијанско земјиште , 1871

Во 1871, Конгресот додал дел со дополнителни информацији на Законот за апропријација на индијанските територии, кој завршувал со почитувани зборови кон Индијанските племиња или независните народи како и забрана за било какви нови договори.

Образование и индијански интернати

По индијанските војни, во доцниот 19ти век, Соединетиде држави формираат индијански интернатски училишта, иницијално раководени и поддржани од христијански мисионари. Во тоа време, американското општество сметало дека децата на староседелците треба да ја прифатат општата култура на општеството. Индијанските интернати, често се покажале како доста трауматски за нивните деца, од причини што таму им било забрането да зборуваат на мајчиниот јазик, биле учени за Христијанството без никаво право да се придржуваат на нивната религија и на бројни начини биле присилувани да се откажат од нивниот вроден идентитет.

Од осамостојувањето на Индијанците, голем акцент бил ставен на образование на нивните деца во училишта во близина на нивните живеалишта. Дури и многу признаени племиња од страна на Федералната влада ја превзеле раководната улога во овие училишта и додале програми за одржување и обновување на јазикот со цел зајакнување на сопствената култура. Во почетокот на 1970-тите , племињата основале и колеџи во нивните резервати, кои биле контролирани и раководени од Индијанци. Целта била да се едуцираат младите не само за наоѓање работа туку и за пренесување на културните вредности.

20ти век[уреди]

Charles Curtis, од Kaw, Osage, Potawatomi со француско и британско потекло, станал 31-виот Заменик претседател на САД, во период од 1929-33 год.

На 29 август 1911 , Ishi, општо земено, се смета за последниот домородец, Индијанец, кој најголемиот дел од својот живот го поминал без да оствари контакти со Евро-американската култура. Бил пронајден во близина на Oroville, California.

На 2 јуни 1924, Републиканскиот претседател на САД, Calvin Coolidge го потпишал Законот за државјанство на Индијанците, кој им обезбедил американско државјанство на сите Индијанци родени на територијата на САД. Меѓутоа, скоро две третини од Индијанците веќе биле американски државјани , пред донесувањето на споменатиот закон.

Индијанците денес, во САД, ги уживаат сите граѓански права согласно Уставот што подразбира можат да гласаат на избори и формираат политички партии. Сепак одредени контроверзии остануваат во поглед на тоа колку федералната влада има законско право за мешање во племенските работи, нивната сувереност и култура.

Втора Светска војна[уреди]

Приближно 44 000 Индијанци се вклучиле во воените сили на САД за време на Втората Светска војна, што во тоа време изнесувало една третина од воено способни мажи на возраст од 18 до 50 год. Опишана како прва смртност од големи размери на староседелците од резервати, од преселбите во 19ти век па наваму, военото учество на Индијанците во меѓународниот конфликт се смета за значаен пресверт во нивната историја. Огромно мнозинство од Индијанците ја поздравиле можноста за воена служба, и доброволно се запишале да војуваат дури 40% повеќе од предвидениот број.

Биле многу високо ценети од нивните соборци, делумно поради фактот што легендите за нивната воена истрајност станале дел од американската историја. Белите војници, дури, со цел да им укажат чест, често ги ословувале со “шефе“. Појавата на зголемени контакти на системот на резерватите со надворешниот свет, довела до длабоки и значајни промени во индијанската култура. “Војната“ , рекол некој индијански комесар во 1945 год., “ е причина за најголемите нарушувања на животот на Индијанците од почетокот на постоење на резерватите.“. Таа имала влијание на навиките, погледите како и економската благосостојба на членовите на племињата. Најзначајната од споменатите промени била можноста – како резултат на недостаток на работна сила поради воени услови – да се најде добро платена работа само во градовите. Па затоа , многу луѓе се преселиле во урбани средини,посебно на Западната обала каде имало капацитети за одбрамбена индустрија.

Како резултат на војната дошло до големи загуби. На пример, вкупната бројка на мажите од Pueblo што служеле во војната била 1200, а само половината од нив се вратиле живи. Од друга страна пак, многу повеќе од народот Navajo, служеле во делот на тајна комуникација во војската на Тихиот океан. Шифрираниот јазик што тие го измислиле, иако криптографски бил крајно едноставен, никогаш не бил пробиен од страна на Јапонците.

Самоопределување[уреди]

Воената служба и животот во урбаната средина придонеле за појава на Индијанскиот Активизам, посебно после 60-тите и окупацијата на островот Alcatraz (1969-71) од страна на група индијански студенти од San Francisco. Во истиот период, било основано и Движењето на Американските Индијанци (ДАИ) во градот Minneapolis, заедно со подрачни канцеларии ширум државата,каде Индијанците ги комбинирале духовните со политичките активности. Политичките протести го привлекле вниманието на националните медиуми и симпатиите на американската јавност.

Кон средината на 70-тите, конфликтите меѓу Владата и Индијанците повремено прераснувале во насилства. Забележителен настан кон крајот на 20тиот век бил т.н. Wounded Knee инцидентот (инцидент-Повредено колено), во индијанскиот резерват Pine Ridge. Незадоволни од племенската влада како и од неуспехот на федералната вдада да ги испочитува во целост правата на Индијанците согласно Договорот, 300 Индијанци – од племето Oglala Lakota заедно со активисти од ДАИ , на 27 фебруари 1973 год. ја превзеле контролата врз Wounded Knee.

Индијанските активисти ширум целата држава им се придружиле во Pine Ridge па со тоа , окупацијата станала симбол на зајакнување на идентитетот и моќта на Индијанците. Федералните легални сили и националната гарда го опколиле градот. Таквата опсада траела 71 ден. За време на голем број престрелки , еден Маршал од војската на САД бил ранет и парализиран. Кон крајот на месецот април, пак, загинал еден Индијанец од племето Cherokee и еден од Lakota. Старците од племето Lakota, со цел да нема веќе жртви, решиле да ја прекинат окупацијата.

Во јуни 1975, двајца FBI агенти во обид да уапсат некои вооружени ограбувачи во резерватот Pine Ridge, биле ранети и набрзо убиени со огнено оружје. Активистот Leonard Peltier, од ДАИ, поради смртта на двајцата агенти, бил осуден на две доживотни казни затвор во 1976.

Во 1968 Владата го донела Законот за Граѓански права на Индијанците. Овој закон ги штител членовите на племињата од злоупотреба од страна на племенските влади и по состав соодветствувал на Законот за правата на Американците во однос на Федералната влада. Во 1975 год. Владата на САД, го донела и Законот за Самоопределување и Законот за Дополнително образование, со напомена од максимален период од 15 години за имплементирање на политичките промени.

Ова доаѓа како резултат на активностите на Индијанскиот Активизам, Движењето за граѓански права и развојните аспекти на заедниците во согласност со социјалните програми од 60-тите воведени од претседателот Lyndon Johnson. Законот е во пресрет на правата и потребите на Индијанците за самоопределување. Тој ја оттргнал Владата на САД од државната политика на прекинување на врските со племињата, практикувана во 50-тите. Владата на САД ги поддржала напорите на Индијанците во самоуправување и планирање на нивната иднина. Племињата развиле организациски способности во поглед на администрирање на нивните социјални, заштитни и стамбени програми. Племенското самоопределување создало тензија во однос на довербата кон Владата за нејзината историска обврска да се грижи за Индијанците. Како и да е, Бирото за Индијански работи никогаш не ја побара таа одговорност.

До почетокот на овој период , племињата веќе започнале со основање на племенски училишта , како замена на британско-индијанските интернати. Предводени од народот Navajo, во 1968 год., племињата ги основале и племенските колеџи и универзитети, градејќи сопствен модел на образование, со цел зачувување и оживување на нивната култура и создавање на образован кадар. Во 1994 год. Конгресот на САД, донесол Закон со кој колеџите ги прогласува за државни,со што им обезбедил можност за финансирање. Дури 32 племенски колеџи во Соединетите Држави му припаѓаат на Конзорциумот за Високо Образование на Американските Индијанци. До почетокот на 21-виот век, племенскиот народ вовел и бројни училишни програми за оживување на јазикот во нивните училишта.

Освен споменатото, Индијанскиот активизам основал бројни универзитети ширум државата со цел востановување на Индијанските студиски програми и катедри, поттикнувајќи ја свесноста за зајакнување на индијанската култура обезбедувајќи можност за академци и подлабоко истраживање на историјата и културата на САД. Индијанците се запишувале на академијата и тоа на новинарство и медиии, политика на локално, државно или федерално ниво, јавни услуги, на пример, битни медицински истражувања или политички, со цел откривање на решенија врзани со проблемите на Индијанците.

21-ви век[уреди]

Во 2013 год. стапува во сила и започнува да важи Законот против насилство на жената, и за населението на Индијанската држава. Со ова се прекинува индиферентното однесување на племенската полиција и судот во поглед на апсење на насилните партнери од истото или соседните племиња.

Преселбите во урбаните средини продолжиле да растат , со што процентот на Индијанците кои живееле во урбана средина во 2012г. изнесувал 70%, што е значително зголемување споредено со 40% во 1970 или 8% во 1940г. Урбани средини со значителено индијанска популација се Minneapolis, Denver, Phoenix, Tucson, Chicago, Oklahoma City, Houston, New York City и Rapid City. Повеќето од индијанците таму живеат во сиромашија. Расизам, невработеност, дрога и оружје се вообичаени проблеми, за кои Индијанските организации за социјални услуги , као што е комплесот за вдомување the Little Earth , се обидуваат да најдат решение.


Денешен легален статус[уреди]

Има 562 регистрирани племенски влади во Соединетите држави. Овие племиња го уживаат правото да си формираат сопствени влади, да донесуваат закони ( граѓански и кривични) во рамките на нивните држави, да оданочуваат, наплаќаат чланарини, да лиценцираат и регулираат одредени активности, да примаат и исклучиваат луѓе од племенските територии. Ограничувањата на самоуправната племенската моќ ги вклучува истите ограничувања применливи и важечки за државите, на пример, ниту едно племе или држава нема овластување да објавува војна, да остварува врски со странски земји и произведува железни пари( овде не се земени во обзир банкнотите).

Многу Индијанци како и гласници за нивните правата, истакнуваат дека и покрај изјавите на федералната влада на САД, дека ја почитуваат “сувереноста“ на индијанскиот народ, почитувањето е краткотрајно, со желба за превласт и третман на законски наметнати. Овие гласници тврдат дека целосен респект кон сувереноста на Индијанците од страна на Владата, всушност подразбира еднаков третман кон нив, како кон другите суверени народи и разрешувајње на тековните проблеми преку Државниот секретар, а не преку Биро за индијански прашања. Бирото за Индијански работи , на својата веб страна објавува дека наговата “ одговорност е администрирање и управување со 55.700.000 акри ( 225.000 km2) земја отстапена од страна на САД за Индијанците, индијанските племиња и староседелците на Аљаска“. Многу од Индијанците и гласниците за нивните права, сметаат дека придавката “отстапена“ , употребена за таа територија, е навредлива и е во корист на сите, освен на самите племиња, не зависно од тоа дали се работи за владата на САД, Канада или било која друга не-индијанска власт. Се до 2000г. најголемите индијански популациски групи во САД биле Navajo, Cherokee, Choctaw, Sioux, Chippewa, Apache, Blackfeet, Iroquois и Pueblo. Во 2000 г. , осум од десет Американци со индијанско потекло биле со мешани предци. Се проценува дека до 2100-та, таа бројка ќе се измени на девет од десет.

Освен ова, постојан бројни племиња кои не се регистрирани од страна на федералната влада но, се регистрирани од државите во кои егзистираат. Правата и бенефициите што ги уживаат варираат од држава до држава.

Некои племенски групи не биле во можност да остварат документиран културен континуитет како предуслов за признавање од страна на Федералната влада. Племенската група Muwekma Ohlone од заливската област на San Francisco мораат преку судски спор да остварат законско признавање од страна на Федералната влада. Многу од помалите источни племиња, долго време биле сметани за остатоци од веќе непостоечки народи, напорно се обидуваат да стекнат племенски статус. Неколку од Вирџинија и Северна Каролина сепак успеале да стекнат признавање. Федералното признавање носи одредени бенефиции, како на пример етикетирање на уметничките и занаетчиските работи како индијански-оригинали, како и дозволено аплицирање за грантови строго наменети за Индијанците. Но, стекнување на федерално признавање како племе е многу макотрпно. Првенствено треба да се биде етаблиран како племенска група, а членовите на племето мора да имаат поднесено опширен генеалошни доказ за племенските предци, како и доказ за племенски континуитет како посебна култура. Староседелците се доста загрижени за последиците од напуштените рудници за ураниум, во близина или на нивната територија.

Во јули 2000 Републиканската партија на државата Вашингтон, усвоила Резолуција со која препорачала укинување на племенските влади од страна на федералните и законските канцеларии на Владата на САД. Во 2007 , мешовита група од конгресмени на Демократската партија поднела преставка до Американскиот Дом на пратеници, за укинување на Cherokee народот. Ваквиот чин , подразбирал по пат на гласање да се исклучат Cherokee Freedmen , од племенското членство доколку немаат свои -Cherokee предци на Dawes Rolls, иако, сите Cherokee Freedmen и нивните наследници припаѓале на племето уште од 1866. Од 2004г., повеќето Индијанци од резерватите стрепат поради разните обиди на многу заинтересирани странки од надвор да ја превземат контролата врз земјиштето, поради природните ресурси, како јаглен и ураниум на Запад. Во државата Вирџинија, пак, Индијанците се соочуваат со уникатен проблем. Државата нема племиња со стекнато федерално признавање, но, таа сепак има признаено осум. Ова е историски врзано со големото влијание на болеста и војната врз индијанската популација ,како и нивните мешани бракови со Европјани и Африканци. Некои луѓе не правават разлика меѓу предците и културата но, групите на Индијанците во Виргинија успеале да си ја одржат нивната културна заедница. Повеќето од нивните први резервати биле уништени поради притисок од поранешните Европски населби.

Некои историчари, воедно, го забележуваат и проблемот на Индијанците од Вирџинија да докажат документиран континуитет на инедтитетот, како што е истакнато во делата на Walter Ashby Plecker (1912–1946). Како записничар во Биро за државна базична статистика , неговиот став го ојаснил преку едно основно правило, озаконето во 1924 како Акт за Расен Интегритет. Истиот подразбирал само две раси “ бела“ и “ обоена“.

Plecker, сегрегационист, верувал дека Индијанците во државата се “мелезирани“ преку мешовити бракови со Афро-американци. Според него, предците се тие кои го определуваат идентитетот, а не културата. Сметал дека некои луѓе со делумно црни предци се обидувале да се “провлечат“ како Индијанци. Plecker, мислел дека секој кој има било какво Африканско наследство , треба да е класифициран како обоен, без разлика на изгледот, бројот на неговите Европски или индијански предци, или пак културно-општествена идентификација. Тој вршел притисок на локалните влади да ги презапишат сите Индијанци во државата како “обоени“, а потоа да им дадат листи од семејни презимиња кои треба да ги истражат со цел врз основа на информации и на законски начин да си го докажат идентитетот. Ова довело до уништување на точно заведената државна евиденција за цели семејства и заедници кои биле идентификувани како Индијанци (како во црковната евиденција така и во онаа од секојдневието) . Со ваквата негова активност, понекогаш се случувало членови од едно исто семејство да бидат запишани и како “бели“ и како “обоени“. Тој не им дозволувал на луѓето да се изјаснат како Индијанци и како такви да бидат регистрирани.

Во 2009г.,Комитетот при Сенатот за Индијански прашања, одобрил закон со кој требало да им се овозможи федерално признавање на племињата од државата Вирџинија. За да се постигне такво признавање и остварат одредени бенефиции со него, племињата морале да докажат континуирано постоење од 1900 г. па наваму. Федералната влада останала доследна на ваквите барања , делумно и поради тоа што низ учество во разни комисии и советодавни тела, веќе признаените племиња инсистирале сите новопризнаени да ги исполнат барањата кои важеле за нив.