Зборовен редослед

Од Википедија — слободната енциклопедија
Прејди на: содржини, барај
Јазична типологија
морфолошка типологија
изолативен јазик
синтетичен јазик
полисинтетичен јазик
флективен јазик
аглутинативен јазик
морфосинтаксна типологија
морфосинтаксно порамнување
номинативно-акузативен јазик
ергативно-апсолутивен јазик
поделба на ергативност
австронезиско порамнување
активно-статичен јазик
тродолен јазик
номинативно-апсолутивен јазик
директно-спротивен јазик
синтаксен центар
улога тета
зборовен редослед
прирок-предмет
подмет-прирок-предмет
прирок-подмет-предмет
прирок-предмет-подмет
предмет-прирок
подмет-предмет-прирок
предмет-подмет-прирок
предмет-прирок-подмет
време-начин-место
место-начин-време

Зборовниот редослед — поим во лингвистиката кој се однесува на проучувањето на редоследот на ситаксните елементи на еден јазик, но и какви видови зборовни редоследи постојат меѓу јазиците. Главниот зборовен редослед кој е од интерес е „составниот редослед“ на дел-реченицата, односно релативниот редослед на подметот, предметот и прирокот, редоследот на придавките, броевите, показните зборови во именската фраза и останати прилози.

Некои јазици имаат релативно строг зборовен редослед, кои често се ослонуваат на редоследот за да се изразат некои граматички фукнции/ информации. Од другата страна пак, јазиците имаат флекција, односно користат афикси, имаат пофлексибилен зборовен редослед. Како и да е, секој јазик претпочита еден зборовен редослед кој се користи најчесто.[1]

Видови зборовни редоследи[уреди]

зборовен
ред
македонски
пример
застапеност
кај јазиците[2][3]
јазици
SOV Томе писмо носи. 45%
 
хинди, јапонски, латински
SVO Томе носи писмо. 42%
 
англиски, македонски, кинески
VSO Носи Томе писмо. 9%
 
хебрејски, ирски, запотечки
VOS Носи писмо Томе. 3%
 
фиџиски, малгашки
OVS Писмо носи Томе. 1%
 
апалајски, тамилски
OSV Писмо Томе носи. 0% јамамадиски, вараоански

Постојат повеќе видови зборвни редоследи, кои се класифицираат од најчесто застапени до најретко застапени:

  • подмет-предмет-прирок - овој зборовен редослед е најчесто застапен меѓу јазиците. Некои од јазиците кои го користат овој зборовен редослед се: јапонски јазик, турски јазици, баскиски јазик, дравидски јазици, персиски јазик, латински јазик и сл.
  • подмет-прирок-предмет - овој зборовен редосед е застапен во англискиот, македонскиот, романските јазици, кинескиот јазик и сл.
  • прирок-предмет-подмет - овој зборовен редослед е застапен во арапскиот јазик, келтските јазици и хавајскиот јазик, меѓу другите.
  • прирок-предмет-подмет - овој зборовен редослед е затсапен во фиџискиот и малагаскиот јазик.
  • предмет-прирок-подмет - овој зборовен редослед е застапен во тамилскиот јазик.
  • предмет-подмет-прирок - овој зборовен редослед е застапен во јамамадискиот јазик.

Наводи[уреди]

  1. Comrie, 1981
  2. Introducing English Linguistics International Student Edition by Charles F. Meyer
  3. Russell Tomlin, "Basic Word Order: Functional Principles", Croom Helm, London, 1986, page 22

Дополнителни информации[уреди]

Поврзано[уреди]